Lubbers?

De 'campagne' om ex-premier Lubbers de nieuwe secretaris-generaal van de NAVO te maken is in gang gezet. Hoeveel kans maakt hij?...

ERIC HENDRIKS

Fred van Stade, directeur van Clingendael: 'De kans dat Lubbers het wordt is wat groter dan destijds toen het ging om het voorzitterschap van de Europese Commissie. Destijds was er verzet van bondskanselier Kohl, naar verluidt omdat Lubbers kritiek had op de Duitse eenwording. Maar ik denk dat de factor Duitsland niet meer zo speelt. De banden met het land zijn aangehaald en de Duitsers hebben de verzekering gegeven dat ze Nederland niet in de kou zullen laten staan. Daarbij komt dat er nu discussie is over de vraag of de grondslag van de NAVO moet worden verbreed naar meer economische samenwerking. Ook dat maakt de kandidatuur van Lubbers sterker.

'En er is geen alternatief. Jensen is een aardige man, maar het is te betwijfelen of hij zwaar genoeg is voor de post. Bovendien: hij is een Deen en Denemarken heeft lange tijd een marginale positie binnen de NAVO ingenomen, bijvoorbeeld omdat het land geen kernwapens toeliet. Dan is de positie van Noorwegen sterker en daarmee de kandidatuur van Brundtland. Zij, Van den Broek en Hurd kunnen nog naar voren komen, als men het niet eens wordt. Hurd is dan het minst waarschijnlijk, want die schijnt echt niet te willen.'

Yves Desmet, redacteur van de Vlaamse krant De Morgen: 'Duitsland heeft nog precies dezelfde bezwaren tegen Lubbers als destijds, toen hij kandidaat-voorzitter van de Europese Commissie was. Kohl heeft het Lubbers nooit vergeven dat die kritisch was over de Duitse eenwording. Wel was er bij die EU-post meer consensus dan nu over wie het moest worden: Dehaene. Het ontbreken van consensus nu maakt de positie van Lubbers misschien wat sterker. En het is ook een beetje een afvalrace, hè. Turkije en Griekenland vallen af en de grote landen ook, dus wie weet wordt Lubbers het inderdaad. Bij gebrek aan beter, om het cru te zeggen. Overigens zijn we te druk bezig met de naweeën van de affaire-Claes om ons uitgebreid met zijn opvolger bezig te houden.'

Gerrit Braks, oud-minister (onder Lubbers) en ooit gepasseerd voor de hoogste post bij de VN-voedselorganisatie FAO: 'Ik onthoud mij van elk commentaar over deze aangelegenheid.'

Nicolaas Hoekstra, stafmedewerker bij de Atlantische Commissie, de Nederlandse organisatie voor studie van vrede en veiligheid in Atlantische verband: 'Het is heel moeilijk aan te geven hoe groot de kansen van Lubbers zijn. We beschikken niet over meer informatie dan u. Wel kun je zeggen dat Lubbers een goede kandidaat is, maar dat is iedereen die naar voren wordt geschoven. Anders doe je dat niet. Ik word persoonlijk een beetje moe van dat gezeur over hoe belangrijk het is dat Nederland weer een hoge internationale post krijgt. We zullen wel zien wie het wordt. Als het een goeie is, vind ik het best.'

J. de Hoop Scheffer, acht jaar lang de permanent vertegenwoordiger van Nederland bij de NAVO: 'Ik zou me kunnen voorstellen dat de Duitse houding tegenover Lubbers niet dezelfde is als destijds. Secretaris-generaal bij de NAVO is een andere functie - minder direct gericht op Europa - dan die van voorzitter van de Europese Commissie. Maar verder is de inschatting van Lubbers' kansen moeilijk te maken. De procedure kan nog een tijd duren en je weet niet welke kandidaten nog naar voren worden geschoven. De naam van Van den Broek wordt internationaal ook veel genoemd.

'De enige officiële kandidaat is de Deen Jensen, die elf jaar lang minister van Buitenlandse Zaken is geweest. Maar ja, Denemarken is nou niet direct doorslaggevend in NAVO-verband.

'Lubbers geniet voldoende bekendheid in internationale kring. Ik heb hem op diverse topconferenties meegemaakt en toen had hij bepaald geen passieve rol. Toen speelde hij het spel van de groten goed mee.'

Max van der Stoel, oud-minister van Buitenlandse Zaken: 'Lubbers is een uitstekende kandidaat. Maar ik ben niet bij de zaak betrokken, dus ik zou niet kunnen zeggen hoe groot zijn kansen zijn. Er is weinig zekerheid; het is zelfs niet absoluut zeker dat de opvolger van Claes uit een klein land moet komen. Lubbers is jarenlang minister-president geweest en dat moet natuurlijk zwaar tellen. Ik hoop niet dat in zijn nadeel werkt dat Nederland al twee secretarissen-generaal van de NAVO heeft gehad.

Generaal b.d. W. Loos, hoogleraar strategie bij de KMA in Breda: 'De functie van secretaris-generaal bij de NAVO vraagt een aantal kwaliteiten en die heeft Lubbers. Als je minister-president bent geweest, heb je ook verstand van veiligheids- en defensiepolitiek. Hij is een keer komen kijken bij een NAVO-oefening die ik als legerkorpscommandant mocht leiden en toen hebben we gesproken over de algemene aspecten van zo'n oefening. Hij is een goede kandidaat. Ik zou niet weten waarom hij slechter zou zijn dan die Deen.'

Eric Hendriks

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden