Lubbers manipuleerde benoeming burgemeester

Oud-premier Ruud Lubbers heeft eind jaren tachtig bij burgemeestersbenoemingen in Den Bosch en Tilburg de voordracht van de gemeentelijke vertrouwenscommissies volstrekt genegeerd.

VAN ONZE VERSLAGGEVER PETER DE GRAAF

DEN BOSCH - De oud-premier dropte twee CDA-burgemeesters in de steden die eigenlijk niet welkom waren: Gerrit Brokx in Tilburg en Don Burgers in Den Bosch.

Dat blijkt uit dossiers in het Nationaal Archief die het Brabants Dagblad - door een lek in de beveiliging - heeft ingezien. Brokx was in 1988, na de val van het tweede kabinet-Lubbers (waarin hij staatssecretaris was), ambteloos toen hij met een kort handgeschreven briefje solliciteerde naar de burgemeesterspost in Tilburg: 'Majesteit, Hierdoor moge ik U berichten dat ik in aanmerking wil komen voor de benoeming tot burgemeester van de gemeente Tilburg. Uw dienstwillige, Brokx'.

Eerder had hij al tevergeefs een poging gewaagd in Eindhoven, waar hij tweede werd achter de PvdA'er Jos van Kemenade. De Tilburgse vertrouwenscommissie vond hem echter totaal niet geschikt. 'Door de presentatie van betrokken kandidaat, de wijze waarop hij de commissie en haar leden tegemoet trad en de hem gestelde vragen beantwoordde, moet de commissie tot haar spijt constateren daarin geen enkel vertrouwen te hebben', citeert het Brabants Dagblad uit het advies van de commissie aan Commissaris van de Koningin Frank Houben.

Woedende gemeenteraad

De CDA'er Houben, een jaar eerder benoemd en loyaal aan Lubbers, beveelt Brokx niettemin wél aan. Lubbers had de oud-staatssecretaris een mooie baan beloofd, en die zou hij krijgen.

Houben schrijft in zijn aanbeveling aan het kabinet onverbloemd: 'Bij deze benoeming spelen intussen ook heel uitgesproken bovenlokale belangen mee, waar ik in mijn aanbeveling aan u rekening mee heb te houden. Het is het belang van de geloofwaardigheid van het kabinet in relatie tot de voormalige staatssecretaris mr. G. Ph. Brokx. Dat is weliswaar op de eerste plaats uw zaak. Het mag ook mij echter niet onverlet laten.'

Tot woede van de gemeenteraad, die een voorkeur had voor de CDA-burgemeester van Borsele, Godfried van den Heuvel, werd Brokx benoemd. Lubbers erkende tegenover de Tweede Kamer dat de vertrouwenscommissie Brokx helemaal niet had genoemd in de voordracht. Later kwam het nog goed tussen de stad en de burgemeester.

In 1989 volgde in Den Bosch de opmerkelijke benoeming van de CDA'er Don Burgers, oud-burgemeester van Rosmalen. De Bossche vertrouwenscommissie had een voorkeur voor oud-PvdA-minister Bram Stemerdink; Burgers was nummer 2. Tot woede van de gemeenteraad én van PvdA-fractieleider Wim Kok drukte Lubbers de benoeming door.

Hij goochelde 'Lubberiaans' met cijfers, waarmee hij wilde aantonen dat het CDA in de grote steden onderbedeeld was. Kok was laaiend en zei op een persconferentie: 'Deze benoeming deugt van geen kanten.'

Lubbers wilde gisteren niet inhoudelijk reageren: 'Het is allemaal zo lang geleden. Daar kan ik nu niets zinnigs over zeggen. Dan zou ik me weer helemaal in de materie moeten verdiepen. Ik denk dat ik dat niet ga doen.'

Volgens de oud-premier klopt het wel dat in het kabinet Lubbers III (1989-1994), waarin ook Wim Kok zitting had, de voordracht van de vertrouwenscommissie heilig werd verklaard. Vanaf dat moment was het feitelijk afgelopen met de partijpolitieke benoemingen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden