Lubbers doelwit kritische CDA’ers

De voorgenomen samenwerking met Geert Wilders verdeelt het CDA. Vooral CDA’ers met een moslimachtergrond reageren zeer afwijzend op de bekendmaking van vrijdag dat het CDA streeft naar een minderheidskabinet met de VVD met gedoogsteun van de PVV.

‘Ik vind het tien keer niks’, zegt Mustafa Amhaouch, bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen de enige Marokkaan op de CDA-lijst, vanaf zijn vakantieadres in Marokko. ‘Zowel de ideologie als de concrete standpunten van de PVV staan heel ver af van het CDA. Dat daar een brug tussen kan ontstaan, zie ik niet zitten.’

Islamitische kiezers

‘Het CDA moet ook aan mensen van mijn geloofsovertuiging denken’, vindt Mustafa Aygun, CDA-raadslid in Roosendaal. ‘Dit maakt het voor mij veel moeilijker om islamitische kiezers te overtuigen om op het CDA te gaan stemmen. Ik ken geen Turkse kiezers die begrijpen dat het CDA in zee gaat met de PVV, zelfs al gaat het alleen om gedoogsteun. Ik kan dit aan niemand uitleggen.’

Ook de rol van partijprominent Ruud Lubbers als informateur wordt gehekeld. Arie Oostlander, voormalig europarlementariër en gewezen directeur van het wetenschappelijk instituut van de partij: ‘Het is raar dat de informateur heeft gemeend het CDA in deze hoek te moeten duwen, in deze nare dwangpositie.’

Raar

Alaattin Erdal, dagelijks bestuurder in de Rotterdamse deelgemeente Charlois, noemt de rol van Lubbers eveneens ‘raar’. ‘Hoe heeft hij in godsnaam zo’n constructie kunnen voorstellen? En dat na zijn boek, waarin hij zo kritisch was over de PVV, al die lezingen en uitspraken over wat een gevaar Wilders was. En dan nu deze rol! Dan zeg ik: Lubbers, ik had meer verwacht!’

Veel kritiek richt zich op de gezamenlijke persverklaring die de drie partijen vrijdagavond deden uitgaan, en dan met name de passage waarin de drie partijen stellen ‘elkaars verschil van inzicht’ over ‘de islam als óf religie óf politieke ideologie’ te ‘accepteren’. Die verklaring zou in de fractievergadering van vrijdagmiddag zijn voorgelezen en uiteindelijk goedgekeurd.

‘Ik begrijp niet hoe Coskun daarmee heeft kunnen instemmen’, zegt Erdal over CDA-fractielid Coskun Cörüz, net als hij van Turkse afkomst en de enige moslim in de CDA-fractie. ‘Maar ja, Cörüz heeft nog nooit een eigen standpunt ingenomen – jammer genoeg.’

Oorlog

‘Hoe die nog over straat wil – ik weet het niet’, zegt Quinten Weterings, voorzitter van het CDJA Brabant, de Brabantse jongerenafdeling van de partij over diezelfde Cörüz. Hij zegt ‘ontsteld’ te zijn en noemt de verklaring van vrijdagavond ‘niets minder dan het einde van de christen-democratische ideologie, zoals we die na de oorlog gekend hebben, van KVP tot CDA.’

Cörüz zelf was niet voor commentaar bereikbaar. Hij was een van de opvallend velen in de Haagse CDA-top bij wie de telefoons sinds de verklaring van vrijdagavond uit stonden.

Oud-premier Van Agt was onbereikbaar, net als tal van andere oudgedienden. Wie wel de telefoon opnam, etaleerde vooral tegenzin.

‘Ik sta niet te juichen’, zei minister van Staat Hans van den Broek, ‘maar ik wacht de verdere gang van zaken af voor ik me uitspreek.’ Peter Kooijmans, óók minister van Staat, die samenwerking met de PVV eerder ‘niet acceptabel’ noemde: ‘Ik kan niet reageren, want ik moet nu op vakantie.’ Wim van de Donk, commissaris van de koningin in Brabant. ‘Ik sta op het punt om naar een bruiloftsfeest te gaan in Frankrijk, dus ik ben niet in staat om nu een interview te geven. Nee, ook niet morgen.’

Pedant

Soortgelijke geluiden kwamen ook van andere Franse vakantieadressen. Doekle Terpstra, eertijds fel criticaster van Wilders: ‘Ik vind het te pedant om daar nu uitspraken over te doen. Volgende week om deze tijd ben ik er weer.’ Senator Jos Werner, onderweg in de auto: ‘Ik wacht af hoe het precieze akkoord eruit zal zien. Ik ga er eerst nog even rustig voor zitten, maar ik sta niet te juichen.’

In Twente klonken andere geluiden. Voorzitter Jan Bolscher van het CDA in Enschede zegt dat hij al het hele weekend ‘zit te dubben’ wanneer hij breekt met het CDA. ‘Ik heb altijd gezegd dat ik mijn lidmaatschap zou opzeggen als een kabinet met de PVV serieus zou worden. Daarbij maakt het me niet uit of het om een meerderheids- of een minderheidskabinet gaat, ik vind het allebei even slecht.

‘Ik vind dat de PVV en het CDA elkaar niets te bieden hebben. Ik lees dat het CDA de opvattingen van de PVV accepteert, maar we zouden níets moeten accepteren. Ik lees dat veel de partijen bindt, maar ik vind dat níets de partijen bindt, aldus Bolscher. ‘Waar is Verhagen mee bezig?’

Informateur Ruud Lubbers verwelkomt PVV-leider Geert Wilders. (ANP) Beeld null
Informateur Ruud Lubbers verwelkomt PVV-leider Geert Wilders. (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden