'Love-in' tussen Obama en Karzai

Het bezoek van de Afghaanse president aan de Verenigde Staten heeft één duidelijke boodschap: weg wrevel en wrijving, volgens Obama is Karzai ‘onze vriend en bondgenoot’....

Washington Tussen de regering Obama en de Afghaanse president Karzai zit het weer helemaal goed. Dat was de boodschap van Karzais bezoek aan Washington deze week. Maar de ‘love-in’ deed de kritiek in de VS niet verstommen: Karzai blijft een weinig geloofwaardige partner.

Een zeldzame gezamenlijke persconferentie met president Obama in het Witte Huis, een wandeling door een tuin in Georgetown met minister Hillary Clinton, een diner bij vicepresident Biden thuis. Washington liet deze week weinig gebaren onbenut om na maanden van wrijving de nieuwe lijn te demonstreren: Karzai is onze ‘vriend en bondgenoot’, zoals Obama het noemde.

Honderdduizend Amerikaanse soldaten vechten aan het eind van deze zomer in Afghanistan om de zeggenschap van de regering-Karzai uit te breiden. In juni begint het grote offensief om de Taliban te verdrijven uit Kandahar. Het worden ‘harde gevechten’, voorspelde Obama.

Aan de vooravond is eensgezindheid het devies. ‘Onze solidariteit vandaag is een niet te missen boodschap aan degenen die Afghanistans vooruitgang willen tegenhouden’, zei Obama woensdag op de enigszins stijve persconferentie.

Karzai, gestoken in zijn traditionele cape, toonde het Amerikaanse volk zijn dankbaarheid met een bezoek aan gesneuvelde Amerikaanse soldaten op de erebegraafplaats en aan gewonden in het Walter Reed-legerziekenhuis. ‘Het was een erg moeilijk moment voor me, meneer de president, om een heel jonge man te ontmoeten die beide armen en beide benen had verloren.’

Obama toonde op zijn beurt begrip voor de Afghaanse woede over de burgerslachtoffers die bij Amerikaanse operaties vallen. ‘Dat is niet alleen een politiek probleem voor mij. Ik ben uiteindelijk verantwoordelijk, als iemand niet op het slagveld is en wordt gedood. En dat is iets wat ik met me mee zal moeten dragen.’ Karzai kreeg ook het groene licht voor de besprekingen met opstandelingen, die hij volgende week wil beginnen.

Het was een opvallende omslag in toon na de omstreden verkiezing van Karzai en de wrevelige opmerkingen over en weer. Hoge functionarissen in Obama’s regering klaagden openlijk over de corruptie en ineffectiviteit van de regering-Karzai. Die dreigde op zijn beurt zich ‘bij de Taliban te voegen’ als de ‘buitenlandse inmenging’ niet zou stoppen.

Enkele weken geleden verbood Obama zijn ondergeschikten nog negatief over Karzai te spreken. Al die verhalen over spanningen zijn ‘gewoonweg overdreven’, zei hij woensdag. Hij hield Karzai wel bij de les. ‘Het is onze taak om openhartig tegenover president Karzai te zijn en te zeggen waar wij denken dat hij meer inspanning moet leveren.’

De twee zijn het eens: succes is onmogelijk zonder effectief bestuur en economische ontwikkeling. Maar de verslagen van Obama’s eerste grote offensief, in Marja, stellen niet gerust. Na het verdrijven van de Taliban lukt het nauwelijks om een effectief bestuur op te zetten en het vertrouwen van de bevolking te winnen. De regering-Karzai toont weinig interesse. Het Pentagon constateerde in een rapport dat de vooruitgang bij het opzetten van een bestuur ‘langzaam’ is.

Critici in de VS zeggen dan ook dat Amerika in Karzai een zwakke en corrupte partner heeft, voor wie toch geen alternatief bestaat. ‘We hebben geprobeerd hem te koeioneren, zonder succes. En nu proberen we een charmeoffensief. Maar geen van beide gaat werken’, schreef Stephen M. Walt op de site van Foreign Policy.

Obama komt volgens hem voor een moeilijke beslissing te staan als in juli 2011 de eerste Amerikaanse troepen moeten terugtrekken. Obama verzekerde dat hij dat nog steeds van plan is, maar uitsluitend ‘op grond van de condities’. ‘We zijn niet plotseling in juli 2011 klaar met Afghanistan.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden