Louter correcte, logische zetten of..?

Zie diagram 1


De geladen stelling van het eerste diagram komt (onder meer) uit de partij die Erno Prosman in de blindsimultaan van 6 en 7 juli tegen Ron Tielrooij speelde. Het vervolg luidde:


27...16-21


In een partij tegen Edgar Haagh om het Noord-Brabants kampioenschap 2005 koos de betreurde Ad van Tilborg (1944-2009) hier voor 27...11-17. Na 28.34-30 25x34 29.39x30 28x39 30.43x34 13-19! 31.24x13 8x19 32.48-43 2-7?! 33.47-41?! (beiden overzien dat zwart na 33.30-25! niet 33...10-14? mag spelen wegens 34.38-33! 27-32 35.37x28 26x37/23x32 36.43-39!! gevolgd door 37.47-42! en 38.33-28! enz. +) 33...7-12 34.30-25 10-14 35.34-30 9-13 36.43-39 23-28 37.38-33 was via een iets ander verloop een stelling uit een oude kloksimultaanpartij Sijbrands-Vermin (Waddinxveen 1980) ontstaan. Daarin zou ik na 37...16-21?! 38.33-29 28-32 39.37x28 22x44 40.31x11 19-23 41.49x40 23x45 42.11-6 uiteindelijk nog juist met de schrik vrij komen (1-1).


Maar Haagh was minder fortuinlijk. Van Tilborg vervolgde namelijk met 37...18-23!? (volgens de computer was 37...19-23! nog sterker geweest) 38.30-24 19x30 39.25x34 12-18 40.33-29 16-21 41.49-43 27-32 42.35-30 14-19 43.29-24 (veiliger was 43.30-25 21-27 44.34-30! 23x34 45.39-33! 28x48 46.37x28 22x33 47.30x28! 26x37 48.41x14 48-37 =) 43...21-27 44.30-25? (de inleiding tot een combinatie die ruimschoots voldoende lijkt voor remise; maar de schijn bedriegt:) 44...19x30 45.39-33 30x48! 46.25-20 28x39 47.37x8 26x37 48.41x23 4-10!! (een onaangename verrassing) 49.15x4 22-27 50.4x31 48x25 met winst voor zwart na 51.23-18 25-3.


28.34-30


Vorige week schreef ik dat het des te opmerkelijker was dat Tielrooij in het voordeel kwam omdat Prosman louter 'correcte, logisch uitziende zetten' zou hebben gespeeld. Maar misschien is hier tóch een moment waarop wit het beter kon doen. Want stel dat hij de (standaard)zet 28.47-41!? aan de (standaard)manoeuvre 34-30 vooraf had laten gaan. Het lijkt mij zeker niet ondenkbaar dat het in dat geval verder zou zijn gegaan met 28...11-16 29.34-30 25x34 30.39x30 28x39 31.43x34 13-19! 32.24x13 8x19 33.38-33! 9-13* (33...23-28?? 34.37-32! +) 34.30-25! 10-14 (van belang is dat zwart voor 34...19-24? geen tijd heeft: 35.34-30! 13-19 36.33-28! +) 35.35-30! en nu bijvoorbeeld 35...2-8 36.33-29! 8-12 37.48-43! 12-17 38.29-24* 14-20 39.25x14 19x10 40.24-20! 23-28* 41.43-39! 27-32 42.34-29!


Wit is dan niet alleen buiten gevaar - hij kan zich er zelfs op beroepen dat het zwart is die remise moet maken! De laatste doet er immers het verstandigst aan een schijf te geven met 42...32-38! 43.37-32! 28x37* (43...38x27? 44.20-14! +) 44.31x33 26-31! 45.36x27 22x31, want het voor de hand liggende 42...21-27? 43.49-43! zou weinig minder dan kritiek zijn!


28...25x34 29.39x30 28x39 30.43x34 13-19! 31.24x13 8x19


Tielrooij plukt de vruchten van de voortreffelijke manier waarop hij zijn (aanvals)stand heeft ingericht. Door de vijandelijke infiltratie op 24 ongedaan te maken, elimineert hij tactische wendingen als 30...2-7/8-12/23-28?? 31.38-32!, 32.47-42 en 33.30-25 +.


32.48-43 (mogelijk verdiende het actievere 32.38-33 zelfs in deze zetting de voorkeur) 32...10-14 33.43-39 9-13 34.47-41 (vlecht de dreiging 35.34-29! + in de stand; tevergeefs, uiteraard:) 34...11-16! 35.49-43 (het wordt steeds moeilijker een bevredigend plan voor wit te bedenken) 35...2-7 36.30-24 19x30 37.34x25 7-11 (sterk in aanmerking kwam ook 37...23-29 38.39-34* 29x40 39.35x44 18-23/7-12) 38.39-33?! (met 38.39-34! kon wit waarschijnlijk nog net op de been blijven)


Zie diagram 2


In de tweede diagramstand beging Tielrooij zijn enige fout van de hele partij. De zwartspeler deed namelijk 38...23-28?, waarna op elegante wijze naar een puntendeling werd afgewikkeld.


Hij hád evenwel winnend voordeel in handen. Maar voor zowel het eerste als het tweede verwijs ik naar de rubriek van volgende week.


(Slot volgt)


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden