Louter clichés over die friet etende Belgen

Wereldreiziger Dylan van Eijkeren, die eerder over Suriname en Duitsland reisreportages schreef, trok vorig jaar kriskras door Vlaanderen en Wallonië, speurend naar ‘het ware België’....

Zijn onvoltooide reisboek Pauvre Belgique is het meest venijnige smaadschrift dat ooit tegen een heel volk geschreven is. Baudelaire verzon allerlei titels, van ‘België in zijn blote hemd’ tot ‘België in zijn blote kont’. Het was in zijn ogen ‘een land om je te bescheuren’.

Van Eijkeren is milder gestemd wanneer hij besluit enkele maanden door zijn buurland te reizen. In luim verzint hij een boektitel: Het beste land ter wereld.

Opgewekt begint hij aan zijn ‘antropologische queeste’ en neemt zich voor een waren vergelijkende studie te maken van de inlandse friet en de bieren die er overvloedig uit de tap stromen. Het moet een fraai portret opleveren van het zwabberende land waar – volgens Baudelaire – ‘iedereen achterom kijkt en zodoende onophoudelijk tegen elkaar aan botst’.

Hoe langer Van Eijkeren op weg is, hoe meer hij zich afvraagt of het wel mogelijk is een samenhangend boek te schrijven over een niet-samenhangend land. Gaandeweg worden zijn vragen specifieker: Is België een ‘houtjetouwtjeland’, half Frans half Nederlands? Een bananenrepubliek, bewoond door onbeschaamd regelontduikende Belgen, of is dat rare land een welvaartsstaat? ‘Is België Europa in het klein of anarchie in het groot?’

Ze vormen misschien geen land, maar wel een schitterend volk, mijmert hij na een fictieve televisiereportage op de Waalse zender over het uitroepen van de Vlaamse Republiek. Veel Belgen waren er eerst ingestonken, maar de dag na het nepjournaal was iedereen het alweer vergeten. Is flegmatieke lankmoedigheid dan een typisch Belgische eigenschap?

Zijn verslag over die typische Belgen is vooral slapstick-proza, voor sommigen misschien hilarisch, maar toch vooral te veel van hetzelfde. Je kunt ook een heel boek schrijven over een volk dat omstreeks half vijf in de namiddag, bij een glas karnemelk, al in een diep bord boerenkool zit te prakken. Je kunt het cliché altijd terugvinden. In het Café Columbus in Eupen, in de Oostkantons, bespiedt Van Eijkeren vijf mensen die aan de bar zitten en etiketteert ze, ‘althans in mijn verbeelding’ – schrijft hij. Het leest allemaal lekker weg, er wordt flink wat gezopen, maar heeft de wereldreiziger wel iets gezien?Paul Depondt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden