ReportageSloopplannen Rotterdam

Louise en Elisabeth snappen niet dat hun buurt gesloopt moet worden: ‘Onze straat zit al in de lift!’

Louise van Gend en Elisabeth Veerbeek strijden voor het behoud van de straat.  Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Louise van Gend en Elisabeth Veerbeek strijden voor het behoud van de straat.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De Rotterdamse Fazantstraat staat op de nominatie om te worden gesloopt. Maar de bewoners roeren zich onverwacht heftig, en de gemeenteraad twijfelt nu. ‘Het wordt heel spannend.’

Toen Louise van Gend (31) in januari de sleutel kreeg van haar droomhuis in de Fazantstraat, kon ze niet vermoeden dat ze in september te horen kreeg dat de gemeente Rotterdam 216 portiekwoningen in haar straat wil opkopen en slopen. In een brief van 18 kantjes stond hoe ze bezwaar kon maken. ‘Ik dacht: dat hoef ik niet te doen, want ik wil mijn huis toch niet verkopen. Dat was het geniepige.’

Ze had de brief maar half begrepen, begreep Louise van Gend van een advocaat en haar rechtsbijstandsverzekering. Het stadsbestuur had namelijk een wettelijke procedure in gang gezet waardoor niemand zijn huis nog kon verkopen – behalve dan aan de gemeente. Sterker nog: wie dat weigert, wordt vroeg of laat uitgekocht.

‘Als ik als rijksambtenaar zo’n brief al verkeerd begrijp, hoe moet het dan met mensen die slecht Nederlands lezen?’, vraagt Van Gend.

‘Het wordt erg spannend’

Na de eerste schrik kwamen de bewoners in actie. De Fazantstraat geeft zich niet zonder slag of stoot gewonnen. De gemeenteraad, die deze week het laatste woord heeft, twijfelt intussen over nut en noodzaak van de sloop. De meeste fracties zijn bij bewoners thuis op bezoek gegaan. 18 bewoners hebben ingesproken bij de raad, soms vechtend tegen de tranen. ‘Het wordt spannend’, zegt Van Gend, ‘het wordt heel erg spannend.’

De Fazantstraat ligt in Vogelbuurt, deel van de wijk Carnisse in Rotterdam Zuid waar burgemeester Ahmed Aboutaleb elke week actief is om grote en kleine problemen aan te pakken. Maar dit plan kwam de bewoners rauw op hun rode pannendak vallen. De sloop moet de wijk diverser maken, redeneert verantwoordelijk wethouder Bas Kurvers (Bouwen en Wonen).

In Carnisse stromen veel mensen in als het slecht met ze gaat, maar ze vertrekken zodra hun inkomen stijgt, aldus de wethouder. Kurvers wil dat ‘Rotterdammers die elke dag hun boterhammetjes smeren en naar hun werk gaan’ een geschikt huis kunnen vinden. ‘Deze stedenbouwkundige ingrepen doen we niet voor niks.’

‘Belediging’

‘Dat is toch complete onzin, sorry dat ik het zo plat zeg’, reageert Van Gend, zelf geboren en getogen ‘op Zuid’. ‘Ik vind het een belediging voor de mensen die hier al jaren wonen. Alsof hier alleen maar mensen zitten die misbruik maken van het systeem. Overdag zijn de parkeerplekken hier leeg, dan is iedereen aan het werk.’

Zelf moest ze eind 2019 boven de vraagprijs bieden om in de Fazantstraat te kunnen kopen. ‘Ik was op slag verliefd op dit huis’, zegt Van Gend. ‘Tijdens een openhuizendag was het hartstikke druk. Ik liep hier rond, zag al die andere mensen en had een knoop in de maag: dat gaat ’m niet worden.’

Het huis met tuin stond voor 169 duizend euro te koop, ze heeft 178 duizend euro geboden. ‘Veel geld, maar in Rotterdam West had ik al eens 25 duizend euro overboden, en toen werd ik afgetroefd door een vastgoedinvesteerder.’

Het verhaal van Louise van Gend illustreert hoe onzinnig slopen is, vindt overbuurvrouw Elisabeth Veerbeek (57). Zelf woont ze al zeventien jaar met haar man en twee kinderen in de Fazantstraat. ‘Het probleem van starters die weer vertrekken zodra ze stijgen op de maatschappelijke ladder, is feitelijk al opgelost. Door de woningnood zijn de huizen flink in waarde gestegen. Dit is een veilige, prettige straat, geen kansarme straat. Deze buurt zít al in de lift.’

Zelf geeft Veerbeek, kunstenaar en docent, haar huis van 85 vierkante meter ‘een dikke negen’: ‘We hebben een tuin en een praktijkruimte. Alleen de badkamer is wat klein, die kunnen we uitbreiden als de kinderen het huis uitgaan. Maar als we nu door de gemeente worden gedwongen te verkopen, dan weten we zeker dat we ons niets vergelijkbaars kunnen veroorloven in Rotterdam.’

En ja, sommige huizen zijn klein. Maar veel bewoners die al langer in de straat wonen, hebben hun huis al vergroot om appartementen uit te breiden – bijvoorbeeld door het souterrain of de zolder erbij te betrekken of, met gemeentesubsidie, een van de buurpanden erbij te trekken, zegt Veerbeek. ‘Onze overbuurman heeft zo maar liefst vijf woonlagen, inclusief kelder en zolder, voor zijn gezin kunnen realiseren.’

Huisjesmelkers

En ja, er zijn óók huisjesmelkers in de wijk actief. En ja, de straat best mag wat groener. En als de gemeente vindt dat de balustrades van de balkonnetjes er armoedig uitzien, waarom worden de VvE’s daar dan niet mee geholpen? ‘Moet je daar alles voor slopen?’, vraagt Elisabeth Veerbeek zich hardop af, ‘wat schiet de rest van deze wijk daar eigenlijk mee op?’

De veerkracht heeft de fracties aan het denken gezet. De oppositie heeft zich al tegen de sloopplannen uitgesproken – ook Leefbaar Rotterdam, dat in 2016 fervent pleitte voor de Woonvisie van het stadsbestuur waarover een referendum werd gehouden. Die visie voorziet in de sloop van 20duizend oudere en goedkopere woningen in Rotterdam.

De coalitie (VVD, D66, GroenLinks, PvdA, CDA) beraadt zich koortsachtig op een alternatief – er moet deze week een besluit vallen. Als de sloop wordt afgeblazen, dan is dat voor het eerst dat een dergelijk plan wordt geblokkeerd. Dat ligt gevoelig, want er zijn nog veel meer plannen voor sloop en renovatie in Rotterdam-Zuid, ook in Carnisse.

De dreigende sloop trekt een wissel op de straat. De uitbaters van snackbar Rembrandt op de hoek zijn ten einde raad, een oudere bewoner kreeg een hartinfarct, de bedrijfsarts stelde bij Louise van Gend een burn-out vast. Toch heeft ze goede moed. ‘Het zou toch wat zijn als de gemeente zou bellen en zegt: 1 april, het was maar een grapje’, mijmert ze. ‘Er was al sociale cohesie in deze straat, maar nu helemaal.’

Gedurende een jaar volgt de Volkskrant het project van burgemeester Aboutaleb in de Rotterdamse wijk Carnisse. Dit is deel vijf van de serie.

Lees ook

Met Aboutaleb op bezoek bij arbeidsmigranten: de huisbaas jat de post en hangt de zielepoot uit
De netelige situatie van arbeidsmigranten uit Oost-Europa: ‘Wat ik niet snap, is dat mensen zo slecht kunnen zijn. Je kan toch ook eerlijk je geld verdienen?’

Binnen slapen? Dan wel terug naar Polen
De meeste Oost-Europese buitenslapers in Rotterdam kunnen niet terecht in de reguliere daklozenopvang. Toch zoeken politie, handhavers, gemeente en hulporganisaties samen een oplossing: werk of terugkeer naar Polen.

En dan sloopt Rotterdam plotseling je halve straat om je wijk diverser te maken
In de Fazantstraat in de Rotterdamse wijk Carnisse gaat de gemeente 216 koopwoningen slopen. De buurt waar burgemeester Aboutaleb een jaar actief is, moet diverser. ‘Een veerkrachtige wijk is een wijk met verschillende portemonnees.’

Aboutaleb in Carnisse: ‘Ik wil meer zuurstof in deze wijk blazen’
Nergens anders in Rotterdam zijn de inwoners zo negatief over hun wijk als in Carnisse. Ze klagen over inbraken, vandalisme, zwervers. Wie er woont, wil er weg. Bart Dirks volgt burgemeester Ahmed Aboutaleb die een jaar lang elke vrijdag de wijk bezoekt in een poging het tij te keren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden