Louis van Gaal is de man van het jaar. Net zoals vorig jaar. En volgend jaar

Lang geleden, op 23 oktober 1991, speelde Ajax in het toernooi om de UEFA Cup een wedstrijd tegen Rot Weiss Erfurt. Louis van Gaal was trainer van Ajax. In de rust was hij erg boos, vanwege een 1-0-achterstand.

Louis van Gaal in Manchester, afgelopen december.Beeld ap

Vanuit het niets dook deze week een magistraal filmpje op uit de catacomben van het Steigerwaldstadion in Erfurt. Het werd via de groep 'Stadion De Meer' verspreid op Facebook. Iemand bleek in de kleedkamergang in de rust te hebben gefilmd. Toen de deur van de Kabine Gäste dichtging, filmde hij stoïcijns door.

Daar mogen we hem of haar dankbaar voor zijn, om een paar redenen. De film laat horen wat Van Gaal doet om zijn ploeg in het gareel te krijgen. Hij schreeuwt, dat vooral.

Bijna elke zin sluit hij af met een uitroepteken. Vaak is dat verrassend, en onbedoeld grappig: 'Tien kansen hebben we gehad, en de ene is half, en de ander is heel!'

De wat minder aantrekkelijke kant van Van Gaal, die van het onbegrepen, verongelijkte genie, komt ook aan bod: '1-0! Eén keer over de middenlijn. Maar je mag nooit wat zeggen!' Met 'je' bedoelt hij hier zichzelf.

Al die tijd zien we alleen maar een deur van een kleedkamer. Tegen spits John van Loen: 'Je moet de oorlog winnen John! Je moet de oorlog winnen!' Nog een fijne: 'Die backs kunnen er niets van! Dat zie ik!'

Het kwam allemaal niet erg professioneel op me over. Van Gaal geeft nauwelijks tactische aanwijzingen. Dit zijn teksten van een amateurtrainer. Zijn laatste woorden heb ik honderden keren in mijn eigen kleedkamers gehoord: 'Kom op hee! Kom op! Hee!'

Binnen een minuut is het in Erfurt 1-1.

Wim Jonk scoorde, en daarna Dennis Bergkamp ook, op weergaloze wijze: 1-2. De kleine voetbalbroeken, de snorren (Jan Wouters, Danny Blind), de eenvoudige omstandigheden in Erfurt, het ontbreken van tatoeages, al die voetballers van vroeger en de jonge Louis van Gaal, uiterst gedreven en barstend van de ambitie: daar was de weemoed, ontsnappen was niet mogelijk.

Ajax won dat seizoen de UEFA Cup. De kiem van gloriejaren van het Nederlandse voetbal was gelegd. De honger was groot. De onderlinge felicitaties na afloop van de wedstrijd in Erfurt worden mompelend uitgesproken, op een toon alsof een nabestaande wordt gecondoleerd met het verlies van een geliefde. Het had 1-5 moeten worden.

Toen ik nog een keer naar het filmpje keek, viel me iets anders op: het is ook een parade van tal van hoofdrolspelers van 2015 - verliezers vooral. De uitzondering is de trainer van Ajax, linksback Frank de Boer, die redde zich wel, ondanks de explosie van het Plan Cruijff.

Rechtsback is Danny Blind, de omhooggeschoten bondscoach die met Oranje het EK miste en geen tel grip had op de ploeg. Aanvaller Dennis Bergkamp en Wim Jonk zijn nog gewoon een fijnzinnig duo, geen gebrouilleerde vrienden die bij Ajax niet meer met elkaar praten omdat ze een meningsverschil hebben over het een of ander.

In het middelpunt staat zoals altijd de trainer, Van Gaal. Hij is de man die Oranje in 2014 naar de derde plaats op het WK leidde en zijn opvolgers, eerst Hiddink, toen Blind, daarmee een erfenis bezorgde waar ze totaal geen raad mee wisten.

Nog steeds is hij wie hij was, ook als trainer van Manchester United. Als voetbal in de eerste plaats een vermaakindustrie is, wat ik steeds meer geloof, is Van Gaal de onbetwiste koning.

Al ruim 25 jaar verhalen, onverwachte woedeuitbarstingen, kolderieke botsingen met de pers, een permanent opgeblazen ego en die onbedwingbare neiging om zijn gelijk te halen, ook al wijst alles op het tegendeel: als iemand zichzelf is gebleven, is hij het. Verschil met de trainer die destijds zo tekeerging in een sjofele kleedkamer in Erfurt, is niet te ontdekken.

Kom op hee!

Louis van Gaal is de man van het jaar. Net zoals vorig jaar. En volgend jaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden