Louis Netniet

Bijna een recept voor succes: een schrijver die een alter ego creëert. Geprek met het nieuwste Nederlandse voorbeeld van een fictieve schrijver, David Pefko alias Louis Nanet, plus: een beknopte historie van het literaire heteroniem.

Hij 'zat op Facebook en vond er geen reet aan. Iedereen schiep een mooier beeld van zichzelf. Met partijen verschrikkelijke foto's van dieren en mensen en poesjes en hartjes. Ik dacht: ik ga iemand bedenken. Iemand met een sterke, ongezouten mening. Die ziek is. Terminaal ziek.'


Deze iemand werd het Facebook-type Louis Nanet (Beverwijk, 1947), zijn schepper is de Amsterdamse schrijver David Pefko (1983), die zijn verhaal doet vanachter een kop zwarte koffie - het is laat geworden vannacht. Hoewel Pefko en zijn boeken door de kritiek de hemel in worden geprezen en hij dit jaar genomineerd is voor de BNG Nieuwe Literatuur Prijs en de Gouden Uil, zou Louis Nanet de deur naar het grote succes weleens kunnen openen. Zoals internetcultheld P. Kouwes dat voor Nico Dijkshoorn deed: dankzij Kouwes' gedichten kwam Dijkshoorn in De Wereld Draait Door terecht.


Begin maart verschijnt Waar een wil is, ben ik weg, de briefwisseling tussen Nanet en de schrijver Jamal Ouariachi, 'een van de meest oprechte, spraakmakende en verontrustende documenten uit de wereldliteratuur, van twee gekneusde en door verwarring verteerde schrijvers'.


Ten minste, zo staat het in de brochure van de uitgever. Het nawoord dat Ouariachi voor de bundel schreef, biedt nog een ander inzicht. Een citaat: 'We hadden gebakken lucht verkocht, we hadden uitgevers tegen elkaar uitgespeeld, we hadden voorschotten opgedreven, we twitterden en facebookten ons suf, en o, het boek paste ook nog eens uitstekend binnen het thema van de Boekenweek 2012: Vriendschap en andere ongemakken. Geplande publicatiedatum werd dan ook: begin maart 2012, vlak voor aanvang van de Boekenweek. Een dag na ons laatste bezoek aan Prometheus stond op onze bankrekeningen een mooi bedrag met een frivool aantal nullen.'


En dat was beslist geen fictief bedrag. Nanet was een held geworden en iedereen wilde hem hebben. Nog steeds. Lowlands, radio- en televisieprogramma's, kranten en tijdschriften - afgelopen maand nog stond hij pontificaal op de voorpagina van NRC Next. Het moet vreemd lopen als Waar een wil is, ben ik weg niet het verkoopsucces van dit voorjaar wordt.


In 2009 vertoonde Louis Nanet zich voor het eerst. Pefko modelleerde hem naar een foto op Facebook, of vice versa: de echte Louis is een nog steeds nietsvermoedende Belg. En: 'Ik wilde een man met een literaire achtergrond. Daarom maakte ik hem dichter.'


Nanet, die zijn werkzame leven in de machinekamer van een Esso-tanker doorbracht, had in 1969 de bundel Motorkamers en Verschuttingen gepubliceerd (103 drukken en slechts één thema, de vis). In 2011 won hij de Nobelprijs.


Intussen had zijn bedenker allerlei fictieve personen rondom de volksheld toegevoegd. Tiny Nanet-Haeck om te beginnen, met wie Louis 'een open relatie' heeft; de kindervriend en snackbarhouder Tonnie Konijnslagers, net als Louis woonachtig in Thailand; Benny Korf, de (recentelijk verscheiden) algemeen directeur van de Bennykorf.


Om het 'fris en verrassend' te houden laat Pefko zijn overige personages door anderen spelen. Zo verschuilt zich achter Tiny een dichteres en is Tonnie Konijnslagers in werkelijkheid een kunsthistoricus met nogal originele ideeën.


Vanaf het moment dat (de echte) Gerrit Komrij Facebookvriend werd, ging het hard met Louis' carrière. Komrij, dacht Pefko in een brainwave, moet de ontdekker zijn van deze man. De - toen nog - Dichter des Vaderlands bleek gecharmeerd van het idee. In zijn NRC-column zou hij schrijven: 'En wie, o wie heeft bovenaan de ladder van de grote Louis Nanet gehoord, de sterfbeddeskundige, ex-schipper, poëet, ijdelheidsontmaskeraar en gaarkeukenfan om wiens vriendschap iedereen op Facebook vecht? Nooit één letter over die man in de krant.'


Pefko: 'Dat hielp natuurlijk nogal.' Ook andere literaire zwaargewichten (Joost Zwagerman, Charlotte Mutsaers, Robert Vuijsje) herkenden in Nanet een van de hunnen; daarnaast kreeg Louis veel 'echte' Facebook-vrienden. Pefko: 'Mensen zijn van hem gaan houden. Hij kan zeggen wat hij wil en het maakt ze niet uit. Er zijn ook veel vrouwen die hem sexy vinden, vooral van tussen de 40 en 50. Die op chat zeggen: 'Als ik iets voor je kan doen, ik sta er voor je.'


In Waar een wil is, ben ik weg is veel correspondentie opgenomen, naast twitterberichten, ansichtkaarten en foto's. De gedichten staan er ook in: 'Als in een heel lief schriftje.' Hij verheugt zich op de verschijning: het wordt een mooi koffietafelboek.


Eén keer, vertelt hij, heeft hij zich gegeneerd. 'Toen iemand die cursussen tegen depressiviteit gaf, Louis van zelfmoord probeerde te weerhouden.' Het stuk in NRC Next van dit jaar heeft veel vrienden de ogen geopend. 'Die waren boos en teleurgesteld dat het fictie betrof. Ik heb heel veel kwade e-mails gekregen. Zo'n tweehonderd mensen hebben Louis ontvriend. Aan de andere kant kreeg hij er ook vierhonderd vrienden bij.' Dat bracht het totaal alweer op 2.400.


Er moet heel wat gebeuren, wil het volk Louis in de steek laten. 'Hij is zelfs al eens dood geweest, weet je dat? Toen heb ik 3.700 mensen ontvriend. Maar opeens meldde hij zich weer. Heel voorzichtig. 'Hallo?''


De schrijver zelf is een nette, zelfs wat deftige jongeman, Louis drukt zich graag uit in caps-lock-krachttermen. Pefko: 'Ik zie hem als een boekenpersonage. Ik kan hard om hem lachen, maar ik ben iemand anders. Ik zit niet achter de computer GODVERDOMME te roepen. Veel tijd kost het wel, ja. Al is het zo langzamerhand ontspanning geworden. In plaats van televisiekijken, zit ik nu een beetje achter Louis.' Sommige mensen worden er bozig om en vinden dat hij zijn tijd verdoet. Zelf zit hij er niet mee: 'Ik schrijf ook een roman. En verhalen. Vaak zit ik helemaal niet achter het scherm. Maar het blijft altijd op groen, dus het lijkt of Louis er altijd is.'


Heeft hij geen spijt dat hij eraan begonnen is? Hij twijfelt, maar: 'Nee. Ik voel wel druk om door te gaan. Na een dag zonder Nanet heb ik tien berichten. 'Leef je nog?' 'Gaat het goed?' En ik ben weleens bang dat hij mij overneemt. Steeds meer willen kranten en tijdschriften waarvoor ik schrijf dat Louis het doet. Dat ergert me eerlijk gezegd wel. Maar goed, Louis heeft ook niet het eeuwige leven. Hij is al bijna 30 jaar ongeneeslijk ziek. Zou 35 stuks Temazepam 20 mg kwaad kunnen lieve mensen?'


De tekeningen bij dit artikel zijn gemaakt door Claudie de Cleen en Tammo Schuringa. Sinds 2008 maken zij samen zogenoemde DAT-tekeningen (Drawing Apart Together). Om beurten werken zij aan dezelfde tekening tot deze af is, of, wat ook gebeurt, als mislukt wordt beschouwd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden