Lot pauselijke ring is nog niet bezegeld

VATICAANSTAD - Wat doe je met een levende ex-paus? In Vaticaanstad breken ze er hun hersenen over. Dode pausen zijn ze wel gewend, maar hoe ga je om met eentje die nog kan praten, lopen en bidden?


'Er is geen plek voor een emeritus paus', zei de vorige paus nog. Johannes Paulus II was ook oud, ziek en moe en ook hij overwoog af te treden. Hij deed het niet, want twee pausen was te veel in het katholieke ministaatje. Wie jarenlang een heilige vader is geweest, kan nooit helemaal paus-af raken, redeneerde hij. Dat besefte Paus Bonifatius VIII al in 1294. Vlak na zijn benoeming liet hij zijn afgetreden voorganger opsluiten, voor de zekerheid.


Benedictus XVI mag straks vrij rondlopen in Vaticaanstad, garandeert Vaticaanwoordvoerder pater Federico Lombardi. De paus neemt op 28 februari afscheid van de kardinalen en vliegt dan om vijf uur 's middags met een helikopter naar het pauselijk buitenverblijf in Castel Gandolfo. 'Hij zal dineren en is dan om acht uur 's avonds geen paus meer.'


Maar dan? Welke kleren mag Benedictus XVI op 1 maart aantrekken? Moet hij zijn pauselijke witte mantel inruilen voor een zwarte? De paus gaat in een pas verbouwd klooster wonen op een steenworp van de Sint-Pietersbasiliek, maar hoe moeten de kardinalen hem aanspreken als ze hem tegenkomen? Vervalt de titel 'zijne heiligheid' en heet hij dan ineens weer kardinaal Joseph Ratzinger, alsof er niets is gebeurd? En wat doen ze met de gouden ring waarmee hij acht jaar lang officiële documenten verzegelde en die hij door vele lippen liet kussen? Bij dode pausen wordt die vernietigd, maar wat als de eigenaar nog leeft?


'Ik heb hier nog geen antwoord op', zegt Lombardi. Experts buigen zich volgens hem nu over de Vaticaanse wetboeken om antwoorden te zoeken. 'Dit lijken secundaire vragen, maar er zitten allerlei juridische aspecten aan', zegt de pater. 'De ring is een symbool van zijn macht als paus, die kan hij niet zomaar houden.'


Benedictus XVI was als paus onfeilbaar, dus wie heeft er straks gelijk als hij het over religieuze kwesties oneens is met zijn opvolger? Een klooster in Duitsland was makkelijker geweest.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden