'Lost world' Antarctica lijkt verdacht veel op gewone zee

Het geheimzinnigste meer op aarde, een watermassa die al miljoenen jaren is afgesloten van de buitenwereld, zit niet vol achtergebleven dinosauriërs - maar lijkt verdacht veel op elke andere zee, met vissen, sponzen, kreeften en kwallen.

AMSTERDAM - Dat stellen althans wetenschappers die gletsjerijs onderzochten dat wegstroomt uit Lake Vostok, een reusachtig meer kilometers diep onder de ijskap van Antarctica. Het meer, half zo groot als Nederland, raakte 15 miljoen jaar geleden opgesloten onder het ijs. Al sinds de ontdekking ervan in 1956 vragen wetenschappers zich af of er nog iets leeft en hoe dat leven er dan uitziet.


De stukjes genetisch materiaal die Amerikaanse wetenschappers vonden in het ijs pal boven het meer, komen toch een beetje als een domper. Liefst 3.507 stukjes genetisch materiaal vonden de onderzoekers en de helft herkenden ze: zeebacteriën, microben die normaal gesproken in de ingewanden van forel zitten, virussen die gewoonlijk zalmen besmetten. Ook vonden de wetenschappers genen die in verband staan met kreeften, kwallen, zeeprikken, raderdiertjes en sponzen.


Dat betekent overigens niet dat die dieren ook echt in het Vostokmeer leven, weet Henk Bolhuis van het Nederlands instituut voor zee-onderzoek NIOZ: het gaat immers 'slechts' om losse genen en het is bovendien denkbaar dat sommige daarvan vervuiling zijn van buitenaf. Toch is Bolhuis niet erg verrast: 'Je verwacht niet iets wezenlijk anders dan in een andere zee. Miljoenen jaren geleden zaten er toch echt grofweg dezelfde bacteriën in zee als vandaag.'


Benieuwd is Bolhuis naar meer gedetailleerde resultaten. Die worden de komende maanden tot jaren verwacht, als Russische wetenschappers met de resultaten komen van boringen in het meer zelf. 'Spannend als je wat er in het meer leeft kunt vergelijken met vandaag. Destijds was de CO2-concentratie in de dampkring bijvoorbeeld anders. Wat voor trucs hadden die bacteriën toen ze veel harder aan CO2 moesten trekken dan tegenwoordig?'


Ook planeetonderzoekers volgen de ontwikkelingen met spanning. In het zonnestelsel bevinden zich diverse maantjes met een ijskap waaronder waarschijnlijk water stroomt. Veel onderzoekers denken dat dergelijke buitenaardse zeeën de best denkbare plekken zijn om naar leven te zoeken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden