Lost Boys slagveld voor Goerevitsj

Mocht ooit in deze rubriek een vriendelijk woord over u worden geschreven, wees dan op uw hoede. Neem vakantie en raak geen schaakstuk meer aan....

Vaak is mij de afgelopen week ingewreven dat ik Mikhail Goerevitsj het graf in had geschreven. De grootmeester die in juli het Belgisch kampioenschap won met 9 uit 9 en daarna de Politiken Cup in Kopenhagen op zijn naam schreef, beleeft zware tijden in het Lost Boys toernooi. Vier punten haalde hij uit zes partijen tegen tegenstanders die hij eigenlijk met de koppen tegen elkaar zou moeten slaan.

Met benijdenswaardige zelfspot ondergaat Goerevitsj de lijdensweg. Soms klinkt in de analyseruimte zijn markante, wat weemoedige stem en kunnen uitspraken genoteerd worden als: 'Mijn strategisch gevoel, waarvan ik niet zeker ben of ik dat eigenlijk wel heb, zegt mij dat ik in deze stelling niet slechter kan staan'. Klagen doet hij niet en hij protesteert nauwelijks als hij te horen krijgt dat het nog erger had kunnen zijn.

Dat laatste is in zekere zin waar. In de eerste ronde werd de toon van Goerevitsj' toernooi gezet in een partij tegen Merijn van Delft:

Zie diagram 1

Van Delft - Goerevitsj na de 23ste zet van wit. Zwart staat wat beter en kan op winst spelen met 23 ... De7 24. Te1 Db4 waarna wit het niet gemakkelijk heeft. Het was Goerevitsj ontgaan dat wit een dreiging in de stand had gevlochten:

23 ... Td8-b8? 24. Pd4-b5!

Opeens zijn de kansen drastisch gekeerd. Hopeloos voor zwart is 24 ... cxb5 25. cxb5, gevolgd door 26. bxa6 en dus rest hem niets anders dan een poging chaos op het bord te creëren.

24 ... Dc7-e7 25. Le3-c5 Lf6-h4

De enige zet. Na 25 ... De6 26. Pc7 is het uit.

26. g2-g3 De7-f6 27. Pb5-c7 Pe5xf3+ 28. Kg1-g2

Eenvoudiger is 28. Kh1.

28 ... Tb8-b2

Wint de dame (29. Tc2? Txc2 30. Dxc2 Pe1+) maar de prijs is hoog.

29. Pc7xe8 Tb2xf2+ 30. Lc5xf2 Df6-e7 31. g3xh4 Pf3-e5 32. Pe8-d6 c6-c5

Zie diagram 2

33. Lf2-g3

In deze stelling waarin de witte koning niet door pionnen maar door stukken wordt verdedigd is het belangrijk zo snel mogelijk een vrijpion te krijgen. Nu is 33. Lxc5 Dxh4 niet bijster aantrekkelijk maar met 33. Td5! Lb7 34. Pxb7 Dxb7 35. Te1 f6 36. Lxc5 kan wit zijn doel bereiken. De lopers kunnen zich terugtrekken om de koning te verdedigen en de c-pion zal onstuitbaar oprukken.

33 ... La6-b7+ 34. Pd6xb7 De7xb7+ 35. Kg2-f2 Pe5-g4+ 36. Kf2-g1 Kg8-g7

Wit heeft nog steeds uitstekende kansen maar gemakkelijk is het niet meer. De zwarte dame is hinderlijk actief.

37. Td1-e1 Db7-b3 38. Lf1-g2 Db3xa4 39. h2-h3 Pg4-h6 40. Lg2-d5 Ph6-f5 41. Lg3-f2 Da4-b3 42. Kg1-g2 a5-a4 43. Te1-e2 Db3-a3 44. Tc1-e1 Da3-b3 45. Te1-a1 Pf5-d6 46. Lf2xc5 Pd6xc4 47. Lc5-d4+ Kg7-h6 48. Ld4-c5 Kh6-g7 49. Lc5-d4+ Kg7-h6 50. Ld4-c5 Kh6-g7 51. Lc5-d4+ ...

En wit nam genoegen met remise.

Deze benauwde ontsnapping bleek een teken aan de wand. In de tweede ronde had Goerevitsj geen moeite met zijn tegenstander maar in de derde kreeg hij zijn trekken thuis. Dennis de Vreugt versloeg hem in daverende stijl.

De Vreugt - GoerevitsjAmsterdam 2001

1. e2-e4 g7-g6 2. d2-d4 Lf8-g7 3. Pb1-c3 d7-d6 4. Lc1-e3 c7-c6 5. Dd1-d2 b7-b5 6. Lf1-d3 Pg8-f6 7. Pg1-f3 Pb8-d7 8. Le3-h6 Lg7xh6 9. Dd2xh6 e7-e5

Een wat verdachte openingsvariant die zwart in de praktijk weinig succes heeft gebracht. Meestal speelt wit 10. dxe5 maar de volgende zet is zeker aanvaardbaar.

10. h2-h3 Lc8-b7 11. 0-0 Pf6-h5 12. Pc3-e2 Dd8-f6 13. a2-a4 b5-b4 14. a4-a5

Goed gespeeld. Belangrijk is dat het paard op d7 veld b6 wordt ontnomen.

14 ... Ta8-b8

Nu komt zwart in grote moeilijkheden.

15. d4xe5! Pd7xe5

Liever zou zwart met de d-pion terugnemen maar na 15 ... dxe5 is het antwoord 16. Lc4 lastig. Er dreigt 17. Pg5.

16. Pf3xe5 Df6xe5

En nu is 16 ... dxe5 zelfs volkomen onspeelbaar wegens 17. De3! (17 ... a6 18. Da7 of 17 ... Ta8 18. a6 Lc8 19. Dc5.

17. Ta1-e1 Lb7-a8

Duistere manoeuvres maar ik zou niet weten wat zwart wel moet doen. Na 17 ... Dxb2 18. c3 (18 ... bxc3? 19. Tb1) is de dame afgesneden van de verdediging en heeft zwart geen parade tegen 19. g4.

18. g2-g4 Ph5-g7

Verliest geforceerd. Hij moest 18 ... Pf6 proberen al staat zwart ook dan bijzonder slecht.

19. f2-f4 De5-c5+

Want 19 ... Dxb2 20. Tb1 Df6 21. g5 kost een stuk.

20. Kg1-h1 0-0 21. f4-f5 Dc5-e5 22. f5-f6 Pg7-e6

Ook na 22 ... Pe8 23. Tf5! gxf5 24. gxf5 is het uit.

Zie diagram 3

23. Tf1-f5!

Geen moeilijke combinatie maar wat zal het een genoegen zijn geweest zo'n zet tegen een topgrootmeester te mogen uitvoeren.

23 ... g6xf5 24. g4xf5 Kg8-h8

Er is niets anders.

25. f5xe6 Tf8-g8 26. e6xf7 c6-c5 27. f7xg8D+ Tb8xg8 28. Pe2-f4 ...

Zwart geeft op.

Goerevitsj kwam enigszins terug met een serie van 2,5 uit 3 maar het was een wankele serie. Zie wat hem overkwam in zijn partij met Henk Happel:

Zie diagram 4

Goerevitsj - Happel na de 53ste zet van wit. Het is duidelijk dat wit gewonnen staat. Hij heeft een dame tegen toren en paard en de vrijpionnen zijn dichtbij promotie. Zwarts volgende zet had Goerevitsj gezien.

53 ... Tf7xf5

Nu is 54. Db6 ~ zo ver mogelijk weg van de schaakjes van het zwarte paard ~ het sterkst. Goerevitsj dacht dat zwart na de volgende zet zou opgeven.

54. d6-d7 Tf5-d5!!

Een schitterende vondst. De d-pion kan niet worden gedekt en na 55. exd5 Pf5+ 56. Kh5 Pg7+ geeft zwart eeuwig schaak.

55. De3-f4 Td5xd7 56. La7-e3 Td7-e7 57. Df4xh6+ Kh7-g8 58. Dh6-f6?

Wit kon het zich permitteren twee vrijpionnen kwijt te raken maar niet drie. Na 58. Df4 zal hij op den duur winnen.

58 ... Te7-e6?

Maar zwart faalt bij de derde combinatie die gebaseerd is op de zet ... Pg7-f5+. Na 58 ... Txe4! 59. Lh6 redt hij zich met 59 ... Te7! waarna de winst voor wit definitief is verkeken.

59. Df6-d8+ Te6-e8 60. Dd8-d5+ Kg8-h7 61. Le3-d4 Lh3-g2 62. Dd5-d7 Te8-g8 63. Dd7xg4 Lg2-h1 64. Kh4-h3 ...

Zwart geeft op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden