Loslippigheid Pijbes fnuikte verwerving beide Rembrandts

De kansen van het Rijksmuseum om de beide portretten van Rembrandt naar Nederland te halen waren verkeken toen directeur Wim Pijbes het plan tot aankoop in de openbaarheid bracht en uitlekte dat zeven fractievoorzitters uit de Tweede Kamer hem daarin steunden.

Wim Pijbes, de directeur van het Rijksmuseum. Beeld ANP

Dat valt op te maken uit het betoog dat minister Bussemaker van Cultuur dinsdag in de Eerste Kamer hield over de voorgenomen gezamenlijke aankoop van de schilderijen door de Franse en Nederlandse staat.

De senaat moest formeel nog toestemming geven voor de 'maximale' uitgave van het kabinet van 80 miljoen euro aan de portretten. Daarmee had de Tweede Kamer op 29 september ingestemd. Een grote meerderheid in de Eerste Kamer ging hiermee gisteren ook akkoord.

Bussemaker zei gisteren dat een aankoop door het Rijksmuseum van beide portretten misschien mogelijk was geweest 'als het hele proces binnenskamers was gebleven' en 'als in stilte private sponsors waren gevonden'.

80 miljoen euro

Op 24 augustus onthulde Pijbes dat hij beide portretten voor zijn museum wilde verwerven en dat hij bezig was de gevraagde 160 miljoen euro bijeen te brengen. Een maand later lekte uit dat Pijbes daarbij steun had gekregen van zeven fractievoorzitters in de Tweede Kamer en dat het kabinet daarom had besloten om 80 miljoen euro beschikbaar te stellen, mits het Rijksmuseum eenzelfde bedrag zou ophalen.

Volgens Bussemaker is door alle publiciteit in de media hierover ook 'dynamiek' in Frankrijk ontstaan die 'de druk op mijn Franse collega heeft doen toenemen'. De Franse minister van Cultuur, Fleur Pellerin, maakte kort na de toezegging van het kabinet bekend dat zij inmiddels ook 80 miljoen euro beschikbaar had voor de schilderijen.

Restauratiekosten

Bussemaker suggereerde dat Pellerin daarna heeft gedreigd om de eerder door haar gegeven exportvergunningen voor de doeken weer in te trekken. 'Ik had signalen dat het zover had kunnen komen dat de schilderijen nooit in Nederland publiek bezichtigd hadden kunnen worden.'

De PvdA-bewindsvrouw bevestigde dat het kabinet nu de volle 80 miljoen euro moet betalen, ook al krijgt het niet twee portretten maar slechts het gedeelde eigendom daarvan. Het Rijksmuseum draagt volgens haar wel bij aan de restauratiekosten van de portretten, alsmede de kosten van verhuizing tussen het Louvre en het Rijksmuseum. Daar worden de schilderijen bij toerbeurt tentoongesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden