Lopend Vuur

Soms is nieuws te mooi om waar te zijn. In deze eindejaarsaflevering van Lopend Vuur de mooiste fakeverhalen uit 2013.

Januari

THE GUARDIAN

MANUSCRIPTEN VERLOREN GEGAAN


In januari schrijft The Guardian op gezag van de burgemeester dat het Ahmed Baba Instituut in de Malinese stad Timboektoe in vlammen is opgegaan. Tienduizenden eeuwenoude manuscripten van onschatbare waarde zijn verloren. De salafistische rebellen van Ansar Dine, die Timboektoe bezetten en de sharia hebben ingevoerd, zouden veel geschriften als ketterij zien en in brand hebben gestoken.


Veel media namen deze uitspraak over. De bibliotheek is echter niet in brand gestoken en slechts een fractie van de manuscripten is tijdens de chaos van de bezetting verdwenen. De burgemeester was toen hij anders beweerde in de Malinese hoofdstad Bamako, duizend kilometer verderop.


In werkelijkheid hebben Malinezen voor en tijdens de bezetting vrachtladingen manuscripten de stad uit gesmokkeld. Deze bevinden zich nu grotendeels in Bamako.


Januari

BBC, AP EN NOS

SCHOONMAAKSTER JOYRIJDT MET TREIN


In januari berichten BBC, AP en NOS dat een Zweedse schoonmaakster midden in de nacht met een gestolen trein door stootblokken heen is geramd en in een gebouw beland. Een ravage, maar alleen de schoonmaakster zelf raakt gewond - zo zwaar dat ze niet kan worden ondervraagd. Hoe wist de Zweedse treinmaatschappij dan dat de vrouw de trein had gestolen?


Dit had zij gemakshalve aangenomen, omdat zij als enige aan boord was. Na onderzoek blijkt dat de trein door een storing vanzelf is gaan rijden. De treinmaatschappijen boden hun excuses aan, de meeste nieuwsberichten staan nog gewoon online. NOS wijzigde zijn nieuwsbericht wel.


Juni

TROUW, THE GUARDIAN, AD, DE VOLKSKRANT EN EDITIE.NL

JAPANS OOGBALLIKKEN


In Japan is een nieuwe erotische trend onder jongeren zijn ontstaan: oogballikken. Dit berichten de websites van Trouw, The Guardian, AD, de Volkskrant en EditieNL in juni. Van alle 12-jarige Japanse kinderen heeft eenderde het volgens BNN al eens geprobeerd. AD laat zelfs een oogspecialist waarschuwen voor infecties en beschadiging van het hoornvlies.


De Amerikaanse journalist Mark Schreiber, die sinds 1966 in Tokio woont, belt wat Japanse oog- en schoolartsen. De trend blijkt nergens bekend. Japanse media zwijgen erover. The Huffington Post, dat het eerste bericht plaatste, bleek zich te baseren op de verhalen van één docent en student en niet in Japan te hebben gecheckt. De site merkt nu op dat het 'mogelijk om een grap gaat'. Anderen haalden het bericht al offline.


Dit bericht had volgens Peter Burger, onderzoeker van broodjeaapverhalen aan de Universiteit Leiden, alle ingrediënten voor een succesvol nepverhaal. 'Rare gewoonten van buitenlanders, nieuwtjes over seks, gezondheidsrisico's, gevaar voor kinderen - oogballikken had alles.'


Juli

NRC, DE VOLKSKRANT EN TELEGRAAF

WOLF TERUG IN NEDERLAND


Dierennieuws. Ook nieuws dat tot de verbeelding spreekt en dat we al te graag willen geloven. Begin juli wordt een dode wolf in de Noordoostpolder aangetroffen. Websites van NRC, de Volkskrant en de Telegraaf schrijven dat het dier waarschijnlijk is doodgereden. De NOS meldt zelfs een week later dat mogelijk nóg een wolf is gespot. Theorieën dat iemand de wolf bij wijze van grap heeft neergelegd, worden 'vrijwel zeker' uitgesloten.


Het Dutch Wildlife Health Centre in Utrecht en Naturalis in Leiden doen aanvullend onderzoek. Uit scans en röntgenfoto's blijkt dat het dier niet is aangereden, maar doodgeschoten. En het heeft resten van een Poolse bever in zijn maag. Meest plausibele scenario: de wolf is in Polen afgeschoten en in Nederland langs de weg gedumpt. Nederland is helaas geen wilde diersoort rijker. De meeste websites voegen deze domper aan de berichten toe.


Augustus

DE VOLKSKRANT, AD

KOEPELGEVANGENIS HUISVEST BEJAARDEN


In augustus melden de Volkskrant en AD dat ondernemer Aad Ouburg de koepelgevangenis van Breda wil omtoveren tot een budgetbejaardenhuis.


Ouderen moeten een cel delen en robots gaan het huishoudelijke werk doen. Het oude camerasysteem kan blijven hangen om te kijken of ouderen hulp nodig hebben. Boze reacties stromen binnen.


De commotie is een zegen voor Delta Lloyd, dat het verhaal bleek te hebben verspreid. Met de media-actie wil de verzekeraar het belang van een goed pensioen laten zien. Volkskrant en AD geven toe dat ze in de maling zijn genomen.


Oktober

NOS

KROKODIL RUKT OP


De


horrorbeelden waren al vaak gedeeld op internet. Rusland en omliggende landen hebben een goedkoop maar gevaarlijk alternatief voor heroïne, krokodil. 'Ruslands dodelijkste drug' neemt happen uit je vlees, laat dit wegrotten tot op het bot en verkort je levensverwachting tot drie jaar. In september en oktober bericht de NOS dat de drug zich nu ook in de VS verspreidt. Daar zouden al vijf slachtoffers zijn gevallen.


Maar het videomateriaal dat de NOS gebruikt komt niet uit de VS, het bestaat uit oude Russische beelden. De Amerikaanse drugsautoriteit DEA, toch bekend om zijn harde optreden, meldt dat er geen probleem is. Volgens Amerikaanse journalisten kunnen de huidaandoeningen ook MRSA-infecties zijn of andere bekende gevolgen van 'gewoon' heroïnegebruik. De NOS heeft de berichten nog online staan, maar zegt de zaak uit te zoeken en de berichten waar nodig aan te passen.


November

NRC

LEVER OUDE JURKJES IN


In november schrijft NRC Handelsblad dat Roland Kahn, eigenaar van CoolCat, oude jurkjes inzamelt voor Bangladesh. Daar zijn een half jaar eerder ruim duizend doden gevallen toen een kledingfabriek instortte.


Het blijkt een ludieke actie. De zogenaamde woordvoerder van Kahn met wie NRC sprak, was eigenlijk een lid van een actiegroep. Die vond dat CoolCat niet genoeg deed tegen de slechte arbeidsomstandigheden in Bangladesh. NRC Handelsblad corrigeert het bericht en biedt excuses aan. De ombudsman schrijft dat het artikel NRC kon halen door de geraffineerde aanpak van de actiegroep: het bericht leek betrouwbaar, het is niet ongebruikelijk dat iemand via een pr-bureau spreekt en een zoekopdracht naar dit pr-bureau leverde een keurige website van het marketingbureau op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden