Lopend vuur

Het nieuws: PVV'ers roepen in Den Haag om minder Marokkanen. Wat opvalt: Twee van de grootste verspreiders van het nieuws, NOS televisie en het ANP, brengen het erg laat.

woensdag 19 maart, 21.16 uur

nos

En we gaan door

Kijkers van NOS Nederland kiest: uitslagenavond zien hoe Geert Wilders zijn entree maakt in het Haagse café De Tijd. Op de uitstervende tonen van Eye of the Tiger verwelkomt hij de zaal met een korte toespraak. Na ongeveer een minuut besluit de regie dat het welletjes is. 'Dit is een enorm pak op hun donder voor de regeringspartijen', horen de kijkers de PVV-leider nog zeggen. 'En we gaan door naar GroenLinks', vervolgt centraal verslaggever Rob Trip.

Bereik uitslagenavond NOS: 1,2 miljoen kijkers.

woensdag 19 maart, 21.22 uur

twitter, bnr nieuwsradio

'De beer is hier los'

BNR Nieuwsradio schakelt over naar verslaggever Jigal Krant, ter plaatse op de PVV-avond in Den Haag. 'De beer is hier los', zegt hij over Wilders. 'Willen jullie in deze stad en in Nederland meer of minder Marokkanen?' heeft de partijleider zojuist aan het publiek gevraagd. Het geluid uit de zaal klonk volgens Krant eensgezind: 'Minder! Minder! Minder!' Wilders: 'Nou, dan gaan we dat regelen.'

Andere aanwezige journalisten twitteren over het opmerkelijke vervolg van Wilders' speech. Een week eerder haalde Wilders al het nieuws toen hij zei dat zijn Haagse kiezers stemmen voor 'een stad met minder lasten en als het even kan wat minder Marokkanen.' Later in de week voegde hij daar aan toe dat hij volgens hem niks nieuws had gezegd: hij doelde op criminele Marokkanen, niet op Marokkanen in het algemeen.

Bereik Jos Heymans (RTL): 19.500 volgers. Bereik Michiel Breedveld (NOS): 10 duizend volgers Bereik Bart Mos (De Telegraaf): 4.063 volgers Bereik Ariejan Korteweg (de Volkskrant): 330 volgers Bereik BNR Nieuwsradio: 550 duizend luisteraars per week

woensdag 19 maart, 21.24 uur

liveblogs

Wel op liveblogs

De berichten van de journalisten worden veelvuldig geretweet en direct opgepikt door een aantal nieuwswebsites. Onder meer de NOS, de Volkskrant en NRC Handelsblad maken op hun liveblogs melding van Wilders' woorden.

Bereik Nos.nl: 1,8 miljoen unieke bezoekers per week. Bereik Volkskrant.nl: 802 duizend unieke bezoekers per week. Bereik Nrc.nl: 600 duizend unieke bezoekers per week.

woensdag 19 maart, 22.15 uur

anp

Moeizaam checken of het nieuws is

Bijna een uur na de opmerking van Geert Wilders stuurt persbureau ANP een bericht uit over de scanderende PVV-aanhang. Waarom komt het persbureau nu pas met een bericht? 'Dat heeft een simpele, vervelende oorzaak', zegt hoofdredacteur Marcel van Lingen. 'Onze verslaggeefster in Den Haag kampte met een communicatieprobleem. Wij konden haar niet bereiken en zij ons niet - overigens buiten haar schuld.'

Volgens Van Lingen, die zelf aanwezig was op de nieuwsvloer in Rijswijk, voelde de bureauredactie wel degelijk 'de kracht van de mededeling'. 'We zagen commotie ontstaan op Twitter, maar we wilden eerst zeker weten dat Wilders over Marokkanen in het algemeen had gesproken. Met het opnieuw weglaten van 'criminele' zou hij doelbewust aan het beledigen zijn geslagen. Alleen dan was er nieuws onder de zon, want de opmerking an sich had hij eerder gemaakt.'

Er moet een dubbelcheck plaatsvinden om kwaliteit en waarheid te kunnen garanderen, 'dat is het ANP aan zijn stand verplicht'. De beelden zijn nog niet door de NOS uitgezonden, dus terugkijken is geen optie. De eindredactie probeert vergeefs verslaggevers van andere nieuwsorganisaties te bereiken om te checken of het woord 'crimineel' is gevallen. Pas tegen kwart over tien krijgt een redacteur de eigen verslaggeef-ster te pakken: Wilders zei 'minder Marokkanen'.

Was er geen communicatieprobleem geweest, dan had het ANP eerder over de opmerking bericht en een persalarm afgegeven, zegt Van Lingen. 'Om kwart over tien vonden we het daarvoor te laat.'

Bereik ANP: circa 7 miljoen, onder meer via nieuwssites

woensdag 19 maart, 22.17 uur

nos.nl

Toespraak online

Enkele minuten later verschijnt op Nos.nl een video van de toespraak in Den Haag. De beelden zijn nog altijd niet op televisie geweest.

woensdag 19 maart, 22.33 uur

nos

Nieuws en commotie

Iets na half elf laat de NOS op tv voor het eerst een kort fragment zien van de roepende PVV'ers. 'De uitslagenavond is een complexe operatie', legt hoofdredacteur van NOS Nieuws Marcel Gelauff uit. 'Er is veel meer contentaanbod dan we kwijt kunnen in de uitzending.'

Na de eerste exitpolls wil de NOS een 'rondje langs de velden' maken, met eerste reacties van de partijen. Het besluit vroegtijdig te switchen van de PVV naar GroenLinks is gemaakt omdat toespraken doorgaans 'heel voorspelbaar' zijn, aldus Gelauff.

Radio 1, ook van de NOS, is om 21.47 uur teruggegaan naar de PVV en heeft het 'minder'-fragment dan laten horen. Maar NOS televisie schakelt zodra duidelijk is dat Wilders een opvallende opmerking heeft gemaakt niet direct terug naar Den Haag. 'Eerst is er de vraag: zegt Wilders hier echt iets nieuws? Het antwoord is ja, want hij laat bewust het woord 'criminele' weg.'

Toch besluit de redactie te wachten. 'Daarbij speelt een rol dat de PVV maar in twee gemeenten meedoet. We proberen alle partijen evenwichtig aan bod te laten komen. Daarom gaven we er op dat moment de voorkeur aan eerst zoveel mogelijk reacties op de definitieve prognose uit te zenden.'

Rachid Finge, die tijdens de uitzending vertelt over het wel en wee op de sociale media, zwijgt tot na elven over de vele reacties die Wilders losmaakt. 'Marokkanen' is dan al een tijdje trending topic. Gelauff: 'Rachid wees ons er eerder al op, maar in overleg besloten we eerst de beelden te laten zien.'

Als er geen commotie was ontstaan, was er veel minder reden geweest om er aandacht aan te besteden, zegt Gelauff. 'Hij had het immers al gezegd. Wij zijn nieuwsbrengers. We willen koste wat het kost voorkomen dat wij degenen zijn die iets opblazen tot nieuws.'

Alle journalistieke overwegingen ten spijt vindt hij dat er te lang is gewacht. 'Dat is een van de conclusies die we daags na de uitzending trokken. We hadden de beelden eerder moeten laten zien.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden