Lopend Vuur

Het nieuws: In Ierland zijn 800 babylijkjes in een beerput gevonden.Wat opvalt:internationale media melden na een paar dagen dat de berichtgeving onjuist is, niet alle Nederlandse media pikken dit op.

ZONDAG 25 MEI

THE IRISH MAIL ON SUNDAY

Massagraf

The Irish Mail on Sunday opent de voorpagina met de kop 'A mass grave of 800 baby's'. Een massagraf bij een voormalig tehuis voor ongehuwde moeders in Tuam zou de lichamen kunnen bevatten van bijna 800 kinderen, blijkt uit onderzoek van de historica Catherine Corless.


Bereik The Irish Mail on Sunday: 359.000 lezers (eigen opgave)

DINSDAG 3 JUNI

THE WASHINGTON POST, ANP

Septic tank

Hoewel het 'massagraf' niet is geopend, melden veel media dat de lijkjes ter plekke zijn aangetroffen. En er komt iets anders bij. In haar communicatie met journalisten verwijst Corless naar de getuigenis van twee mannen, die in de jaren zeventig onder een betonnen plaat botten vonden. Corless ziet op een oude kaart dat daar een septic tank heeft gestaan. Ze oppert dat de kinderen daarin zijn gestopt.


Op 3 juni schrijft The Washington Post dat de lichamen van 800 baby's zijn gevonden in een septic tank. In Nederland schrijft het ANP dat 'recentelijk' in een beerput de lichaampjes van bijna 800 kinderen zijn gevonden. 'Verscheidene bronnen repten van een massagraf inside a tank of van a mass grave of up to 800 children', licht hoofdredacteur Marcel van Lingen toe.


Bereik website The Washington Post: 9 miljoen unieke bezoekers per maand. Bereik ANP: circa 7 miljoen, o.a. via sites.

WOENSDAG 4 JUNI

DE VOLKSKRANT

'Die krant acht ik betrouwbaar'

De Volkskrant kopt '800 babylijkjes in beerput van Iers tehuis voor moeders'. Verslaggever Cor Speksnijder baseert zich voornamelijk op de artikelen in The Washington Post en The Irish Mail, die hij ook vermeldt. Hij schrijft dat de botten al eerder zijn gevonden, maar neemt wel het nieuws over dat de lichamen in een beerput liggen. 'In bijna alle Britse en Ierse media stond dat de onderzoekster dit had geconcludeerd. Ook The Washington Post schreef dat: die krant acht ik betrouwbaar.'


NRC Handelsblad besluit na overleg met de correspondent niets te schrijven. 'De botten waren lang geleden al gevonden, dus dat is geen nieuws', licht redacteur Paul Luttikhuis toe. 'Een historica heeft nu ontdekt hoeveel kinderen er exact zijn gestorven en waaraan. Zij pleit voor een monument, maar ook dat vonden wij niet belangrijk genoeg om te melden.' Op 12 juni schrijft NRC wel over een onderzoek naar vroegere misstanden in tehuizen. Daarbij meldt de krant dat eerder 'ten onrechte' door buitenlandse media werd gemeld dat er 800 babylijkjes waren gevonden.


Bereik de Volkskrant: 789.000 lezers Bereik NRC Handelsblad: 502.000 lezers

ZATERDAG 7 JUNI,

MAANDAG 9 JUNI

THE IRISH TIMES, AP

Geen lichamen in put

The Irish Times plaatst een corrigerend bericht. Het verhaal zou volgens de krant, die Corless citeert, door media wereldwijd verkeerd zijn geïnterpreteerd. Er zijn geen lichamen in een beerput gevonden: de historica heeft alleen onderzocht hoeveel kinderen van het tehuis tussen 1925 en 1961 zijn gestorven en wat hun doodsoorzaak was. Omdat er geen burial records bestaan, concludeerde ze dat de 796 kinderen moeten zijn begraven op een onofficiële begraafplaats vlak bij het tehuis. Twee dagen later plaatst The Washington Post een rectificatie.


Ook The Guardian doet dat. Persbureau AP schrijft op 20 juni dat het eerder verspreide citaat van Corless dat de meeste overblijfselen van overleden kinderen in een beerput zijn begraven, niet klopt.


Bereik The Irish Times krant en website: 650.000 lezers (eigen opgave)

WOENSDAG 11 EN DONDERDAG 12 JUNI

DE STANDAARD, DE MORGEN

Rectificatie voorin

Na klachten van lezers concludeert ombudsman Tom Naegels van De Standaard dat de bewijzen 'mager' zijn: slechts één 'plaatselijke historica' veronderstelt op basis van een getuigenis dat de kinderen op het terrein begraven liggen. De Morgen plaatst de volgende dag een nieuwsbericht voorin de krant: 'Toch geen 800 babylijkjes in Ierse put'. Verslaggeefster Johanna Laurent: 'Als achteraf blijkt dat informatie niet klopt, vind ik dat je dat aan de lezer moet laten weten. En dat over de hele wereld media de fout in zijn gegaan, van The Guardian tot Al Jazeera, is ook nieuws. Dat moet je dan niet ergens achterin wegstoppen.'


Bij de Volkskrant komt het niet tot een rectificatie. 'Helaas zijn alle corrigerende berichten van buitenlandse media langs ons heen gegaan', zegt chef Alex Burghoorn. Toch heeft hij geen spijt van het bericht. 'Dat we hebben gesuggereerd dat de lijkjes in een beerput liggen, was onjuist. Maar de rest van het verhaal klopt. Het blijft fascinerend dat bijna 800 kinderen zijn overleden zonder dat hun begraafplaats ergens werd vastgesteld.'


Ook het ANP besluit niet te rectificeren. Van Lingen: 'De onderzoekster heeft de stelligheid van de uitspraken over een massagraf in een septic tank afgezwakt, maar heeft ze niet ingetrokken. Ze stelt dat verder onderzoek duidelijkheid moet geven.'


Bereik De Standaard: 359.560 lezers Bereik De Morgen: 251.000 lezers

ZONDAG 22 JUNI

NIEUWSUUR

'Daar heb ik mee geworsteld'

Nieuwsuur zendt een reportage uit over de kwestie. Corless en een (nu volwassen) 'home baby' worden aan het woord gelaten, evenals een van de mannen die in 1975 de botten vonden. Het verhaal wordt aan de hand van deze interviews verteld. 'Aanvankelijk sloeg ik aan op die eerste headlines, over 800 babylijkjes', vertelt correspondent Arjen van der Horst. 'Maar tijdens mijn bezoek aan Tuam werd al snel duidelijk dat het verhaal een stuk genuanceerder ligt.'


In de reportage verwijst de geïnterviewde home baby zelf naar de berichtgeving over 800 kinderlijkjes. 'Daar heb ik erg mee geworsteld', zegt Van der Horst. 'Hoewel ik wist dat die berichtgeving niet klopte, heb ik de quote er toch ingelaten. Ik had zijn emotie nodig voor het verhaal.' Zelf heeft Van der Horst het in de voice-over over 'honderden kinderlijkjes'. 'Ik ging af op het ooggetuigenverslag van de man die het graf in 1975 ontdekte. Achteraf gezien was het veiliger geweest om geen enkel getal te noemen.'


Er is terechte kritiek gekomen op de manier waarop de internationale media bericht hebben over deze zaak, vindt Van der Horst. 'Het gaat niet om hoeveel lijken er precies in dat graf liggen. Het ware verhaal is het proces waarin de Ierse kerk en samenleving de donkere zijde van hun verleden proberen te verwerken. En dat duizenden 'gevallen' moeders en hun 'bastaardkinderen' nu eindelijk een stem krijgen.'


Bereik Nieuwsuur: gem. 500.000 kijkers

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden