Lopen is goed voor het hoofd, is het nieuwste mantra

Zestienduizend hardlopers bij de marathon in Amsterdam, het dubbele aantal in Peking, meldde het NOS Journaal zondag. De aantallen nemen jaarlijks toe. Maar is het ook gezond? De beelden van de naar adem snakkende lopers in de smog van Peking deden het ergste vrezen.


Televisie is in de ban van bewegen. Er gaat geen avond meer voorbij of een wetenschapper of presentator maant de kijker tot opstaan. In DWDD: professor Erik Scherder over de noodzaak van bewegen. Zondag in Brandpunt opnieuw: 'De wake up call' van de hoogleraar, die hoopt dat zijn nieuwe boek een beetje zal lopen.


Lopen is goed voor het hoofd, is het nieuwste mantra. 'Met lopen zet je de motor van het brein aan.' Ronkende zinnen doen de alarmbel klinken. Sven Kockelmann: 'Notoire bankzitters en kantoorklerken lopen potentieel net zoveel gevaar als rokers.'

Uit de luie stoel dus, is de boodschap van een medium dat uit z'n aard niets anders wil dan je aan de bank gekluisterd houden: 'Blijf kijken!' Sta op tegen tv-kijken; het blijft een ongemakkelijke spagaat.


Al weken berichten wetenschapsprogramma's van de NTR op zondagavond over hardlopen. Vorige week in Focus: de Britse presentator Michael Dorgan ging in acht dagen acht marathons lopen, van Londen naar Brussel. Gekkenwerk, maar hij wilde de risico's onderzoeken nadat hij eerder tijdens een marathon een man dood had zien vallen. Nu is doodvallen bij de marathon al zo oud als de eerste deelnemer: ook de Griekse soldaat Pheidippides overleefde de 42 kilometer niet.


Misschien had hij een hartafwijking. Want dat was de boodschap: de marathons kostten Dorgan wel zijn knieën en een teen, maar doodvallen is vooral het gevolg van hartafwijkingen. En van pijnstillers als aspirientjes, die veel lopers preventief blijken te slikken. Leve de wetenschap: 'Dik en fit zijn is gezonder dan niet fit zijn of een zittend bestaan leiden.'

De wetenschap van het lopen staat op ontspannen voet met de commercie: jaarlijks wisselen de inzichten. Het ene jaar gelzolen voor maximale demping, dan weer schoenen voor de voorvoet, volgend jaar 'natuurlijk hardlopen' op barefoot-schoentjes. Het helpt blessures niet voorkomen, blijkt uit onderzoek.


Alles wordt onderzocht: van het brein van een schrijvende Arnon Grunberg tot het gestel van de bankzitter Diederik Jekel. Die laatste was zondag de hoofdpersoon in De kennis van nu (NTR), dat verslag deed van zijn deelname aan de marathon van Amsterdam. Een (media-)evenementje waarvoor de populaire journalist - weinig atletische diabeet met een hekel aan hardlopen - vier maanden geleden begon te trainen.


Jekels lijdensweg van vijfenhalf uur werd afgewisseld met een berg aan feitjes: een tempo van 8 kilometer per uur was perfect, briefjes met peptalk helpen het brein vooruit. Stampen doet het bloed klonteren.

Een vermakelijk en leerzaam verslag. Maar is de kijker ook vooruitgekomen? Heeft Jekel meetbare gezondheidswinst geboekt? Heeft hij blessures of andere schade opgelopen? Halverwege de marathon vroeg (en kreeg) Jekel Diederik om een asperientje. Hij kreeg van de collegaverslaggever twee paracetamol met cafeïne. Pijnstillers dus. Had Jekel een week eerder niet naar 'zijn eigen' Focus gekeken?

Wordt allemaal vast nog onderzocht. Maar ja. In een ontnuchterend interview legde epidemioloog John Ioannidis afgelopen zaterdag in deze krant uit dat de meeste wetenschappelijke onderzoeksresultaten fout zijn. Dat had hij onderzocht.

De feiten zijn niet meer bij te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden