Loopt sperma averij op door mobieltje in broekzak?

Te strak ondergoed, roken, saunabezoek - er doen genoeg verhalen over de achteruit hollende kwaliteit van sperma de ronde. De moderne man lijkt te worden geconfronteerd met een nieuwe bedreiging voor zijn zaad: de mobiele telefoon. Vorige week verscheen opnieuw een alarmerend onderzoek: mannen die hun gsm in de broekzak dragen, zouden minder kans hebben op nageslacht. Klopt dat? Is het mobieltje een gevaar voor de vruchtbaarheid?

Beeld anp

Het nieuwste, Britse, onderzoek is er een in een lange reeks. Overal zijn wetenschappers gefascineerd door het verband tussen mobieltjes en voortplanting. En bijna allemaal claimen ze schadelijke effecten te vinden: het sperma bevat minder zaadcellen en die zijn ook minder beweeglijk en minder levensvatbaar. Volgens de onderzoekers zou de elektromagnetische straling van de mobieltjes subtiele veranderingen in cellen veroorzaken. Een deel van die straling wordt bovendien omgezet in warmte en als de telefoon constant in de broekzak zit, kan de temperatuur van de teelballen oplopen, met mogelijk noodlottige gevolgen voor de zaadcelproductie die er plaatsvindt.

De kwaliteit van al die studies is matig, zegt hoogleraar Sjoerd Repping, hoofd van het centrum voor voortplantingsgeneeskunde in het AMC. Vaak ondervragen onderzoekers mannen die naar een ivf-kliniek komen over hun gsm-gebruik: een methode die niet de meest betrouwbare resultaten oplevert. Vaak wordt verzuimd om verstorende factoren (Is een man te dik? Rookt hij?) mee te wegen. Soms doen wetenschappers wonderlijk onderzoek en stellen ze zaadcellen in een schaaltje bloot aan de straling van een telefoon. Maar dat geeft natuurlijk niet weer wat er in een mannentestikel gebeurt, zegt Repping.

Wereldwijd veel onderzoek
Er is wereldwijd veel onderzoek gedaan naar het effect van straling uit telefoons op cellen en weefsels, benadrukt hij, en de resultaten daarvan zijn zo geruststellend dat hij zich geen zorgen maakt over de nadelen voor sperma. Een mobieltje in de broekzak warmt het scrotum bovendien hooguit een paar tiende graden op. 'Dat heeft geen effect op het sperma. Pas als het scrotum dagelijks boven de 40 graden komt, moet een man zich zorgen maken, maar dat gebeurt niet snel. Er wonen genoeg mannen in landen waar het regelmatig ruim 40 graden is en die krijgen gewoon kinderen.'

En trouwens: de onderzoeksresultaten laten nu ook weer niet zien dat het sperma van mobieletelefoongebruikers dramatisch verslechtert. Per zaadlozing komen gemiddeld 50- tot 100 miljoen zaadcellen vrij, zegt Repping, en al zouden dat er 5 miljoen minder zijn, die iets langzamer zwemmen, dan maakt dat niets uit voor de vruchtbaarheid. 'Bij problemen met de voortplanting is de kwaliteit van het sperma van ondergeschikt belang. Beter sperma geeft wel een iets hogere kans op zwangerschap, maar veruit de belangrijkste factor is de leeftijd van de vrouw. Mannen doen er pas echt toe als ze helemaal geen zaadcellen hebben.'

Dat laatste is niet aan de orde bij mobieletelefoongebruikers, zegt hij: 'Er zijn wereldwijd miljarden mobieltjes. Als die echt tot onvruchtbaarheid zouden leiden, hadden we hier nu niet gezeten.'

Dit is een aflevering van de rubriek Gezond. Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden