Opinie

'Loony left' Corbyn is erger dan welk populisme dan ook

Met Britse humor heeft de 'loony left' niks te maken, met sektarisme en extreme politieke correctheid des te meer.

Corbyn. Beeld afp

Veertien jaar geleden mocht ik mee op een Clingendaelreisje naar het Londense Chatham House. Volgens de regels van datzelfde huis mag ik niet met naam en toenaam citeren. Maar mijn gedachte was wel: wat lopen hier een wereldvreemde types rond. Zo betoogde een academica dat Italië een bepalende rol binnen de EU zou moeten gaan spelen. Echt een ander Brits geluid. En de directeur, een Labourman, vertrouwde ons toe dat de betekenis van de aanslagen in New York en Washington in Amerika verschrikkelijk werd overdreven. We schrijven een maand na 9/11.

Twee jaar later kwam het Britse gezelschap naar Clingendael voor een tegenbezoek en ik had nog nooit zulke woedende academici ontmoet. George W. Bush was dat jaar Irak binnengevallen met steun van Tony Blair, en dat werd hem ontzettend kwalijk genomen. Waren dit nu onderkoelde Britse intellectuelen? Dat de Britse premier net als in 1991 samen met het Witte Huis tegen Saddam was opgetrokken, leek mij niet zo'n halsmisdaad en in lijn met de speciale band met Amerika.

Maar de afkeer van Blair zat diep, en is bij het radicale deel van Labour ook niet meer overgegaan. Dat voorkwam niet dat het wonderkind van New Labour in 2005 voor de derde keer de verkiezingen won. Ondanks alle 'leugens' over de Iraakse massavernietigingswapens die hem door links en de Britse media voor de voeten werden geworpen. Blair verdedigde zich als een leeuw tegen alle aantijgingen en overleefde alle hoorzittingen en onderzoekscommissies. Hij stond nog steeds achter zijn besluiten van destijds en zou het zo weer doen. Wat de woede tegen hem nog groter maakte.

Tony Blair. Beeld afp

Populist

Ik vertel deze voorgeschiedenis omdat Jeremy Corbyn, een 66-jarige activist van de oude stempel, in een landslide de nieuwe Labourleider is geworden en mensen als Blair worstelen met de vraag hoe het zover heeft kunnen komen. Corbyn stamt volgens de oud-premier uit fantasy land. Maar die kritiek maakte geen enkele indruk en dat past in een bredere trend. Net als Donald Trump, die in Amerika de Republikeinen op stang jaagt, wordt Corbyn een populist genoemd. Hij is tegen de partijelites en staat voor een hang naar naar authenticiteit, naar politici die de kiezers niet beduvelen.

Ook voor commentatoren zijn zulke figuren moeilijk te duiden. Kiezers willen resultaten zien en kijken niet op een leugentje meer of minder. Ook de 'anti-politici' hebben geen onbevlekt blazoen. De Labouraanhang weet heel goed dat er met Corbyn geen verkiezingen zijn te winnen, blijkbaar interesseert haar dat niet meer. Alle mainstream politici van links en rechts gelden als één pot nat.

Wereldvreemdheid

Toch zou ik Corbyn geen populist willen noemen. Ik denk dat dit het onbegrip versterkt en dat we Corbyn beter kunnen plaatsen binnen de 'loony left' waarmee Labour al veel langer te maken heeft. Dat is niet populistisch, maar studentikoos, anti-burgerlijk en politiek correct. Denk aan 'red' Ken Livingstone, die het tot burgemeester van Londen schopte, om Blair te pesten. Hij voerde tolpoorten voor de binnenstad in, geen volkse prioriteit, maar meer speelruimte voor de rijken en de radicale chic. Een communist als George Galloway was lang een horzel voor de Labourleiding. Met zijn anti-Israëlstandpunten en pro-moslimhouding doet hij het goed op universiteiten. Maar de Britse arbeidersklasse heeft er niks aan. Hetzelfde geldt voor Corbyn, pacifist én vriend van Hamas, Hezbollah en Poetin. Hij wil namens Labour excuus maken voor de Irakoorlog, de dood van Osama bin Laden noemde hij 'een tragedie'.

Toch scoort deze oude marxist hoog in peilingen als 'oprecht politicus'. Gek zijn de Britse kiezers niet, maar blijkbaar houdt een deel van de Labouraanhang de 'loony left' voor principiëler en fatsoenlijker dan New Labour. Dat regeerde dertien jaar, maar zou weinig verschillen van de Conservatieven, de klassenvijand die de Britse arbeidersbeweging tijdens de Thatcherrevolutie naar de mestvaalt van de geschiedenis verwees.

Dat zorgt nog steeds voor kwaad bloed. De 'loony left' is niet alleen haatdragend tegen alles dat naar establishment riekt, maar verraadt ook de oorspronkelijke linkse achterban, die onverminderd volks is en zich in de steek gelaten voelt. Daarbij heeft Labour terrein verloren in Schotland en onder de middenklassen. Verkiezingen winnen zit er toch niet in. Dan blijven de diehards over en grijpen hele en halve intellectuelen hun kans. Dat wijkt sterk af van het gezond verstand waar populisten zich doorgaans op beroepen. Met Britse humor heeft de 'loony left' niks te maken, met sektarisme, wraakzucht en extreme politieke correctheid des te meer. Dat voedt backbenchers als Corbyn, die nooit concessies doen en in hun eigen gelijk opgaan. Het herinnert mij aan die academici van Chatham House, die zich door hun morele verontwaardiging lieten meeslepen en blind waren voor het grotere Kwaad waar Blair tegen streed. Dit soort wereldvreemdheid, van mensen die beter moeten weten, maakt de 'loony left' tot een ernstiger gekte dan welk populisme ook.

Corbyn wordt gefotografeerd. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden