Loonstrook blijft ingewikkeld

De loonstrook die miljoenen werknemers eind deze maand ontvangen, is vereenvoudigd. Dat betekent niet dat het opeens een begrijpelijk document is geworden. Door

Al jaren tracht de politiek de loonstrook eenvoudiger te maken. 'We staan ruim tot ons middel in het drijfzand wat betreft ingewikkeldheid', zegt Dik van Leeuwarden, manager van het kenniscentrum bij salarisverwerker ADP. 'Elke poging zaken te vereenvoudigen, leidt weer tot extra regels voor uitzonderingsgevallen waardoor het nog complexer wordt.'


'Een paar jaar geleden zei Jan Kees de Jager dat we naar een salarisoverzicht moeten met een brutobedrag, de belastingen en een nettobedrag. Ik heb de minister veel sterkte gewenst', zegt Van Leeuwarden. In de ideale wereld van de voormalige minister van Financiën betalen bedrijven een vast percentage over de totale loonsom die ze uitkeren. Dit ideaal is nog ver weg. Om het te bereiken moet de hele inkomstenbelasting op de schop.


Toch heeft de moeizame strijd tegen onleesbare loonstroken geleid tot een aantal wijzigingen die voortvloeien uit de Wet Uniformering Loonbegrip. Verder moeten bedrijven volgend jaar overstappen op een nieuwe manier om extraatjes zoals kerstpakketten of een fiets van de zaak in hun salarisadministratie te zetten. Het is de bedoeling dat deze maatregelen budgetneutraal uitpakken, maar er zijn altijd groepen die ervan profiteren of er een paar tientjes op achteruitgaan. Hier volgen de belangrijkste veranderingen.


Nieuw loonbegrip

In de loop der jaren is voor elke heffing een andere definitie van loon ontstaan. Het brutosalaris waarover de AOW-premie werd geheven, verschilde weer van het loon dat als uitgangspunt gold voor de zorgverzekeringswet. Met de invoering van een uniform loonbegrip voor de loonbelasting, de werknemersverzekeringen (WIA en WW) en zorgverzekeringswet is een eind gekomen aan deze wildgroei. Deze maatregel moet ook leiden tot een vermindering van de administratieve lasten bij bedrijven.


Vergoeding Zorgverzekeringswet

Tot dit jaar kregen werknemers een belaste vergoeding voor de inkomensafhankelijke bijdrage aan de Zorgverzekeringswet (Zvw). Verwarrend omdat er aan de ene kant geld inging en aan de andere kant weer een bedrag werd ingehouden. Dit is vereenvoudigd door de werkgever direct het geld te laten betalen voor de Zvw.


Door deze ingreep zou een werknemer minder belasting hoeven afdragen. Hij betaalt immers geen belasting meer over de vergoeding van de werkgever. Om dit glad te strijken, is het belastingtarief in de eerste schijf (tot ruim 18 duizend euro) verhoogd van 33,1 naar 37 procent. Voor onder meer gepensioneerden en militairen een tegenvaller. Zij ontvingen geen belaste vergoeding, maar worden wel opgescheept met een hoger tarief in de eerste schijf.


De auto van de zaak

Vanaf dit jaar telt de auto van de zaak mee bij het bepalen van het loon. Werknemers die onder het maximum (ruim 50 duizend euro) voor de werknemersverzekeringen verdienen, zien hierdoor het bedrag dat als uitgangspunt dient voor de WW enigszins stijgen. Alleen wie kan aantonen de auto nooit privé te gebruiken, kan onder de bijtelling uitkomen.


Werkkostenregeling

Vanaf volgend jaar moeten alle bedrijven vergoedingen zoals reiskosten en het gebruik van een smartphone op een andere manier vastleggen. Dit is de werkkostenregeling (wkr). Werkgevers konden al in 2011 overstappen op dit nieuwe regime, maar de meerderheid wacht liever af. Circa 20 procent van de bedrijven heeft deze stap gezet. 'Het is struisvogelpolitiek', zegt Van Leeuwarden. 'Volgend jaar moeten alle ondernemingen overschakelen op dit regime.'


Bij de wkr zijn alle gangbare vergoedingen van de werkgever onbelast onder de noemer gerichte vrijstellingen. Denk aan vergoeding voor reiskosten, scholing en een bijdrage aan de verhuiskosten. Daarnaast heeft de werkgever een vrije ruimte van 1,5 procent van de loonsom. Dat bedrag kan hij naar eigen inzicht uitgeven. Hij kan er kerstpakketten voor kopen, fietsen verstrekken, maar ook een personeelsfeest organiseren. Als hij meer uitgeeft, moet de werkgever 80 procent belasting over het meerdere betalen. Van Leeuwarden: 'De fiscus is wel van plan af en toe te controleren. Het is niet de bedoeling dat een directeur-grootaandeelhouder zichzelf als werknemer een kerstgeschenk geeft van duizenden euro's.'


AOW-leeftijd

Een andere verandering die de relatie werkgever-werknemer raakt, is de verhoging van de pensioenleeftijd. Dit jaar is de leeftijd waarop de AOW ingaat, verhoogd naar 65 jaar en 1 maand.


'In allerlei regelingen en cao's staat nog steeds 65 jaar als leeftijd waarop een werknemer uit dienst moet treden', zegt Van Leeuwarden. 'Die contracten zijn tientallen jaren geleden opgesteld. Bedoeld werd natuurlijk het moment waarop iemand AOW gaat ontvangen. Minister Asscher werkt aan een wet om dit recht te zetten. Ik denk niet dat een werkgever van de rechter gelijk krijgt als hij iemand op grond van zo'n contract op zijn 65ste wil ontslaan.'


procent bedraagt het belastingtarief in de eerste schijf


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden