Lonkte Pechtold in strandtent naar plek in Rutte-II?

Heeft D66 deze zomer nu wel of niet met de PvdA en VVD gesproken over toetreding tot het kabinet-Rutte? Het blijkt hete materie in Den Haag.

Om alle misverstanden te voorkomen: er is met D66 niet gesproken over toetreding tot het kabinet. Het initiatief daartoe is niet genomen door D66, noch door PvdA en VVD. En trouwens, iedereen praat wel eens met iemand, toch. Doorlopen dus, hier is niets te zien.


Dat is in kort bestek wat de kampen van D66, VVD en PvdA te melden hebben over de beraadslagingen tussen de fractievoorzitters Alexander Pechtold, Halbe Zijlstra en Diederik Samsom, die donderdag ineens nieuws werden op de voorpagina van De Telegraaf. Dat er is gesproken en dat het ging over het verbeteren van de verhoudingen tussen regering en oppositie, daarover zijn alle betrokkenen het eens. Maar meteen daarna beginnen de meningen uiteen te lopen. En het is kennelijk hete materie. Zo heet dat niemand met naam en toenaam in de krant wil en de andere kant op kijkt als er naar wordt gevraagd.


Die sfeer is de hele donderdag op te snuiven aan het Binnenhof en stijgt ook op uit de brief die premier Rutte er op de late donderdagmiddag over schrijft: 'Er zijn geen initiatieven genomen om andere partijen te vragen toe te treden tot de coalitie.'


Kringen rond de coalitie bezweren dat Pechtold om een gesprek met Zijlstra heeft gevraagd. En dat hij in dat gesprek op twee ministersposten voor D66 aandrong: die van Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken) en Stef Blok (Wonen en Rijksdienst). Zijlstra zou daar meteen afwijzend op hebben gereageerd, maar de kwestie toch aan Samsom hebben voorgelegd. Die voelde daar niets voor en heeft dat vervolgens Pechtold zelf duidelijk gemaakt in een gesprek in een strandtent op Scheveningen. Dat was in de eerste week van het reces, begin juli dus. Ongewoon zijn gesprekken vanuit de VVD met oppositionele fractievoorzitters niet. Behalve dan met SP en PVV.


PvdA-bronnen geven een andere lezing van de gebeurtenissen. Het klopt dat Samsom en Pechtold hebben gesproken - dat doen ze wel vaker. Maar toetreding tot de regering is daarbij niet aan de orde geweest - 'Diederik vond het voorstel te genant' - en ministersposten nog veel minder.


Wel is er over geld gesproken: D66 wilde een verhoging van het budget voor onderwijs van ruim een miljard euro en een aanpassing van het sociaal akkoord. Toen Samsom 700 miljoen euro voor onderwijs toezegde, vond Pechtold dat te weinig. D66 heeft er belang bij mist te creëren rond het kabinet, zo wordt bij de PvdA gesuggereerd: daar zijn ze doorgaans heel goed in.


Hoe wordt er ten slotte bij hoofdrolspeler D66 over gedacht? Een goed ingewijde D66'er maakt een onderscheid tussen hardliners en bouwers die bij zowel VVD als PvdA te vinden zijn. De bouwers willen graag overleggen met D66, dat zich immers constructief opstelt. De hardliners daarentegen wijzen gesprekken met D66 af en hebben dit overleg willen torpederen.


Volgens de bron bij D66 is wel met Zijlstra gesproken over een 'meer structurele vorm van samenwerking'. Maar om ministersposten is daarbij niet gevraagd. Pechtold zelf verklaarde later zich 'niet helemaal in de berichtgeving te herkennen', maar gaf toe dat er gesprekken zijn gevoerd over het verbeteren van de verhouding tussen coalitie en oppositie. 'Alleen als die tot iets leiden, leg ik daar verantwoording over af.'


De andere oppositiepartijen namen geen genoegen met die uitleg. Geert Wilders (PVV) eiste een schriftelijke uitleg van premier Rutte. Was die niet afdoende, dan moest alsnog een debat volgen. Wat PvdA'er Martijn van Dam dan weer vreemd vond: 'Waarom zou de Kamer opheldering willen over een gesprek tussen twee andere Kamerleden?'


Dit alles bij wijze van inleidende beschietingen op Prinsjesdag en de politieke en financiële beschouwingen die daarop volgen. Dan zal de regering zijn bezuinigingsplan van 6 miljard euro door de Kamers moeten loodsen. Nettoresultaat is dat de sfeer tussen regering en Pechtold er door dit akkefietje niet beter op is geworden. De vaak joviale Pechtold stond met verbeten trekken, de armen over elkaar geslagen, bij de interruptiemicrofoon. Zichtbaar getergd door deze nieuwe verdachtmaking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden