Londen: oordeel van VN over Assange is 'bespottelijk'

De Britse minister van Buitenlandse Zaken Phillip Hammond heeft de suggestie van de VN dat Julian Assange een politieke gevangene is vrijdag 'bespottelijk' genoemd. Volgens hem heeft de Wikileaks-oprichter zich tijdens zijn borgtocht geheel uit eigener beweging verschanst in de Ecuadoriaanse ambassade, dit om uitlevering aan Zweden te voorkomen. Assange zelf bleef na de uitspraak gewoon in de diplomatieke schuilplek waar hij sinds juni 2012 logeert. Op het balkon van de ambassade zwaaide hij triomfantelijk met het rapport.

Assange op het balkon van de ambassade van Ecuador in Londen met een rapport van de Verenigde Naties in zijn handen. Foto epa

Na een onderzoek van zestien maanden was de Werkgroep Arbitraire Gevangenhouding tot de conclusie gekomen dat de Britten de vrijheid van Assange op drie manieren hebben ontnomen: eerst door tien dagen hechtenis, daarna door huisarrest in een landhuis van een vriend en uiteindelijk 'gevangenhouding' in een ambassade. Hij zou zelfs in aanmerking moeten komen voor een schadevergoeding. Een van de vijf commissieleden, de Oekraïner Vladimir Tochilovsky, weigerde de bevindingen van zijn collega's te ondersteunen. Dat is uitzonderlijk.

Lees ook:

Als Julian Assange zijn kamerdeur opent en de hal oploopt, is zijn zicht maximaal. Kijkt hij naar boven dan ziet hij witte ornamenten op het plafond. Verder ziet hij lampen, een paar deuren en een glimmend rood keukentje. Dat is het. Zo leeft Assange in de Ecuadoraanse ambassade. (+)

Videoconference van Assange, uitgezonden voor de verzamelde pers in de Frontline Club. Foto epa

Publiciteitsstunt

Voor Assange was dit een nieuwe kans op publiciteit. Zijn team dirigeerde de internationale pers naar een zaaltje in de Londense Frontline Club, alwaar zijn woordvoerder sprak over de 'geestelijke marteling' die de 44-jarige activist al jaren ondergaat. Via Skype zei de klokkenluider dat de uitspraak een grote overwinning was en dat het wel degelijk juridische betekenis moet hebben. 'Deze commissie staat boven het nationale recht,' wist hij te melden, om eraan toe te voegen dat Hammonds opmerking 'beledigend' is voor de Verenigde Naties. Hij zei zijn kinderen erg te missen.

Zweden noch het Verenigd Koninkrijk lijken gevolg te willen geven aan de interventie van de VN. Voor beide landen ligt de zaak duidelijk: er loopt in Zweden een seksuele misbruik-zaak tegen Assange en volgens het Europese Arrestatiebevel zijn de Britten verplicht deze verdachte uit te leveren. Mogelijk zal een Zweedse officier van justitie hem gaan verhoren op de ambassade, maar tot voor kort weigerde Ecuador aan deze oplossing mee te werken. Het is ongebruikelijk dat een verdachte mag bepalen waar een verhoor moet plaatsvinden.

Aanhangers van Assange voor de ambassade van Ecuador in Londen. Foto afp
Julian Assange Foto REUTERS

Kritiek

De voornaamste kritiek van de werkgroep was dat de affaire-Assange zo lang duurt. Zo heeft hij voor zijn ambassadeavontuur 550 dagen in huisarrest gezeten. Volgens Dominic Grieve, de voormalige hoofdaanklager, is dat niet de schuld van justitie. 'Dat het zo lang heeft geduurd komt omdat Assange voortdurend beroep aantekende, tot aan het Supreme Court toe.' Voor de Britse overheid is het oordeel van de VN-werkgroep evenwel een diplomatiek probleem omdat het negeren ervan minder democratische staatslieden een vrijbrief zal geven hetzelfde te doen.

Het botert toch al niet tussen het Verenigd Koninkrijk en vertegenwoordigers van de VN. Vorig jaar vergeleek de Canadese VN-rapporteur Francois Crepeau plannen van David Cameron om het EVRM te verlaten en een Britse Bill of Rights op te zetten met wat Adolf Hitler deed in de jaren dertig. Een jaar eerder stelde de Zuidafrikaanse VN-rappoteur Rashida Manjoo dat het Verenigd Koninkrijk het meest seksistische land ter wereld is. Met enige regelmaat hekelen VN-rapporteurs de 'bezetting' van de Falklands en de bezuinigingen op de verzorgingsstaat.

Pers bij de Ecuadoraanse ambassade in Londen. Foto AP
Julian Assange vrijdag tijdens zijn videotoespraak. Foto ap

Verbetering: In een eerdere versie van het stuk stond dat er geen juristen in de Werkgroep Arbitraire Gevangenhouding zitten. Dat klopt niet, die zitten er wel in.