Londen is in rouw, maar de levensvreugde zal nooit wijken

Zondag zou worden stilgestaan bij de slachtoffers van de aanslag in Manchester, maar het rouwen daar wordt nu overschaduwd door de rouw in Londen. Met twee aanslagen in twee weken, drie in de laatste drie maanden, dreigt zelfs dit een routineklus voor de politie te worden.

Een vrouw legt bloemen neer bij het politiecordon op Borough High StreetBeeld afp

Acht minuten. Dat was de duur tussen de eerste melding van de terreur nabij Londen Bridge en het doodschieten van de drie terroristen door de gewapende eenheid van Scotland Yard.

Acht minuten. In die tijd wisten de terroristen mensen die gezellig een biertje stonden te drinken in en nabij de drukke Borough Market de keel door te snijden of op andere manieren af te slachten. Eerder hadden ze met een gehuurde bestelbus voetgangers omver gereden op London Bridge, net zoals dat drie maanden geleden gebeurde op Westminster Bridge. De teller staat op zeven doden en bijna vijftig gewonden. Sommige gewonden verkeren in levensgevaar.

Acht minuten. Het geeft ook aan hoezeer de politie op scherp stond, en hoezeer dit een routineklus dreigt te gaan worden. Drie terreuraanvallen in drie maanden. Twee in twee weken. Vandaag, zondag, wordt er in Manchester bij een groot benefietconcert stilgestaan bij de 22 muziekliefhebbers, onder wie acht tieners, in de Manchester Arena waren opgeblazen door een jihadist.

Het grote rouwen wordt nu overschaduwd door rouwen in Londen, waar de waxinelichtjes weer worden aangestoken, waar het kabinet weer in spoedberaad bijeenkomt en waar de schouder-aan-schouder hasthtags weer worden ververst. Ook de rituelen worden routine.

Beeld afp

Ander soort vijand

Er wordt weer gesproken over de Blitz-spirit, de donkere dagen waarin Londen dreigde te bezwijken onder de bommen van de Luftwaffe. Er wordt gesproken over de IRA, die het Britse leven decennia lang ontregelde door bomaanslagen, op pubs, op partijcongressen, op politici, op politieagenten en op de paarden van de koninklijke familie. Maar dit is een andere soort vijand, van een andere orde. Er lopen in het Verenigd Koninkrijk drieduizend jihadisten rond die soortgelijke daden kunnen uitvoeren. Dat is een voorzichtige schatting. De inlichtingendienst heeft in totaal 23.000 van zulke mensen op het oog. Een ondoenlijke taak.

Een inval in het Oostlondense Barking, zondagochtend, duidt erop dat het ook deze aanval waarschijnlijk gaat om mensen die bekend waren bij de autoriteiten.

Een slachtoffer wordt afgevoerd op een brancard.Beeld afp

Er zijn al geluiden om tot internering over te gaan. Onder meer UKIP-leider Paul Nuttall heeft dit voorgesteld, wijzend op de internering van staatsgevaarlijke personen tijdens de Tweede Wereldoorlog. In The Spectator pleitte de bekende Islam-criticus Douglas Murray ervoor om het gevaar beter onder ogen te zien. Hij vroeg zich af waarom niemand heeft geschreven over het feit dat de rector van de universiteit waar Manchester-terrorist Salman Abedi studeerde, Martin Hall, fel gekant was tegen de anti-terreur strategie van de regering, waar het melden van tekenen van radicalisering van studenten deel van uitmaakte.

'Het feit is - wederom - dat we die vraag mogen stellen maar het antwoord niet willen horen,' aldus Murray, die eveneens wees op de 'interessante' ideeen van de huidige voorzitter van de landelijke studentenbond, Zamzam Ibrahim. Maar Murray is vooralsnog een uitzondering, omdat er voor wordt opgepast om er een 'Islam-probleem' van te maken. Onverzettelijkheid tonen en de terroristen niet hun zin geven, luidt het motto. 'De terroristen mogen niet winnen,' verklaarde de Londense burgemeester Sadiq Khan, om vervolgens aan te kondigen dat de verkiezingen komende donderdag gewoon doorgaan.

Beeld epa

Aanval op democratie

Of het politieke consequenties zal hebben is moeilijk te zeggen. Pogingen om er politiek gewin uit te slepen zullen averechts werken. Wanneer Labour-leider Jeremy Corbyn opmerkt dat de Conservatieve regering teveel heeft bezuinigd op de politie zal hij de vraag krijgen waarom hij niet vierkant achter een shoot-to-kill beleid staat dat zaterdagavond zoveel levens heeft gered. Vast staat wel dat de verkiezingen, die reeds werden gezien als onnodig, nu vooral een sta in de weg zijn, een onnodige bijkomstigheid. De vraag luidt nu ook of de aanslagen een bewuste poging zijn om de democratie aan te vallen. Vond de eerste van de reeks niet plaats bij het parlement?

De verkiezingscampagnes, echter, zijn wederom stilgelegd, iets dat Margaret Thatcher niet zou hebben goedgekeurd. Op de ochtend na de IRA-aanslag in Brighton op de Conservatieve Partij - de IJzeren Dame overleefde het net - stond ze zoals gepland om half tien op het podium, als altijd onberispelijk gekleed. Net zoals de melkboer die in 1940 lopend over de puinhopen op de Londense straten gewoon de melk bezorgde. De vraag is hoeveel aanslagen er nodig zijn om deze vastberaden te breken. In een stuk op de opiniesite Spiked schreef Brendan O'Neill dat het stadium van het kaarsjes ontsteken gepasseerd is en dat het tijd om boos te worden, terug te vechten.

Beeld afp

En dat gebeurde dit keer. In de Britse media zijn verhalen opgedoken over kroegbezoekers die met stoelen en flessen bier begonnen te gooien naar de godsdienstwaanzinnigen, die niet alleen grote messen in hun hand hadden maar ook namaak-bomgordels om hadden. Het toont de verachting en de spot voor dit soort creaturen wier kapotte lichamen zullen worden geweigerd door begrafenisondernemers, zoals reeds het geval was bij Abedi. Maar terugvechten heeft z'n grenzen. Een foto toont hoe een menigte London Bridge op rent, snel weg van het levensgevaar. Een man heeft nog een biertje in zijn handen. Dat zegt iets. Levensvreugde zal nooit wijken in Londen.

Beeld afp

Meer over de aanslagen in Londen

Wat gebeurde er precies zaterdagavond in Londen? De belangrijkste feiten over de aanslag op een rij.

Te tolerant voor extremisme
Op een persconferentie veroordeelde premier Theresa May de 'kwaadaardige' ideologie van de daders. 'Genoeg is genoeg, we moeten harder optreden tegen extremisme'

Geschokte reacties op 'laffe aanval' in Londen
Regeringsleiders en Britse politici hebben geschokt gereageerd op de terroristische aanvallen in Londen zaterdagavond. Geschokte burgemeester Londen benadrukt belang verkiezingen: 'Terroristen haten democratie'.

Trumps inreisverbod
De Amerikaanse president Donald Trump greep de aanslag in Londen binnen enkele uren aan om opnieuw te pleiten voor een inreisverbod uit een aantal landen met een islamitische meerderheid.

Ooit geloofde hij in het kalifaat, nu bestrijdt hij extremisme
Het Westen voert een war on terror, maar het probleem met moslimterroristen is dat niet alleen hun gewelddadige methode maar ook hun ideologische doel gevaarlijk is. Dat betoogt Maajid Nawaz, zelf ooit extremist. 'Ik geloofde heilig in het kalifaat.' (+)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden