Londen boos over gastvrije ontvangst Gerry Adams in VS

De 'speciale relatie' tussen Londen en Washington staat weer eens onder hoogspanning. Volkomen tegen de zin van de Britse regering mag Sinn-Feinleider Gerry Adams op St Patrick's Day, de Ierse nationale feestdag, aanzitten aan een banket dat de Amerikaanse president Clinton op het Witte Huis geeft....

Van onze correspondent

Henk Strabbing

LONDEN

Erger: Adams zal een hand krijgen van de Amerikaanse president (al wordt daarbij slechts één officiële fotograaf toegelaten). Nog erger: de Amerikanen hebben goedgevonden dat Adams onder de uitgebreide Iers-Amerikaanse bevolking (zo'n 40 miljoen mensen) om geld gaat bedelen voor Sinn Fein. De enige restrictie die de Amerikanen maken: Adams mag dat geld niet gebruiken om wapens te kopen. Maar hoe dat gecontroleerd moet worden blijft vooralsnog onduidelijk.

Woordvoerders verheelden gisteren in Londen niet dat de Britse regering woedend is. Clintons beslissing, ingegeven door de machtige Ierse lobby van de senatoren Ted Kennedy en Pat Moynihan, komt twee dagen nadat de Britse minister voor Noordierse Zaken, Sir Patrick Mayhew, in het bijzijn van de Amerikaanse minister Warren Christopher met klem had afgeraden Adams het verwerven van fondsen toe te staan.

Mayhew benadrukte dat de IRA nog steeds nieuwe leden rekruteert, nog steeds geweld pleegt (zij het niet meer met kogel of bom, maar met stokken) en dat het Noordierse vredesproces nog steeds hapert op het punt van de ontwapening.

Gisteren wees Mayhew erop dat de Britten het 'onthutsend' zullen vinden dat de man die anderhalf jaar geleden nog slippendrager was bij de begrafenis van de bommenlegger van Shankill Road en die mede-verantwoordelijk is voor heel veel doden, nu als een staatsman door de machtigste man ter wereld wordt begroet.

Maar de Amerikanen nemen duidelijk genoegen met de jongste verklaring van Gerry Adams dat hij bereid is met een Britse bewindsman te praten over 'het ontmantelen van IRA-wapenen en alle andere zaken' voordat de werkelijke gesprekken met alle partijen over de Noordierse toekomst beginnen.

Dat betekent: wanneer Londen bereid zou zijn het onderhandelingsniveau van hoge ambtenaren op te waarderen tot minister of staatssecretaris, dan zou het moeilijkste punt uit het vredesproces kunnen worden aangepakt.

De leiders van de Noordierse unionistische partijen, die eveneens door Clinton naar Washington waren genood, blijven nu boos thuis. Ulster-Unionist Ken Maginnis: 'Het verschijnen van Gerry Adams aan de tafel van de president is obsceen. We lenen ons er niet voor die gebeurtenis respectabel te maken.'

Adams' vorige reis naar de Verenigde Staten werd een publicitaire triomftocht. Hij werd in alle belangrijke tv-nieuwsprogramma's geïnterviewd en was te gast in diverse talkshows. Hoe groter Adams' succes ditmaal, hoe moeilijker John Major het zal krijgen wanneer hij begin april naar Washington reist, om de Amerikaanse regering tot steun te bewegen voor zijn eigen plannen omtrent het Noordierse vredesproces.

De beslissing van Clinton heeft hoogstwaarschijnlijk ook te maken met oud zeer. De Amerikaanse president is nog altijd niet vergeten dat de Britse Conservatieven bij de verkiezingen van 1992 hun steun (en financiële bijdragen) onverholen aan de zittende president George Bush gaven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.