Lokale topsport is de beste topsport

Topsport is een kwestie van schaal; niet de kampioensschaal van de eredivisie, maar van het formaat waarop de sport beoefend wordt. Zo is basketbal mondiaal gezien een topsport, maar op nationaal niveau een onderdeurtje. Bij ons in de stad is basketbal echter een wereldsport.


Geen leukere topsport dan lokale topsport. Hal en stadion maken de meeste indruk als ze een onderdeel vormen van het dagelijkse decor. Dat je erlangs rijdt en denkt: morgen gaat het gebeuren. Toen ik in Amsterdam en Utrecht woonde, was er niets leukers dan op de fiets naar Ajax of FC Utrecht te gaan. Man van de wereld en toch zo gewoon gebleven.


En nu koers ik dinsdagavond vol verwachting naar de Vijf Meihal in Leiden. Onderweg blijkt de bouwmarkt gewoon open te zijn en op de Lammenschansweg voert iemand een niets-aan-de-hand-gesprekje met haar mobiele telefoon. Dat is gek, dat het gewone leven gewoon doorgaat, terwijl de topsport zo dicht bij huis is.


Leiden heeft een mooie geschiedenis van basketbal, zij het eentje met horten en stoten. Een halve eeuw geleden begon de gymleraar van het Bonaventura College een basketbalclub die hij de Bona Stars noemde. Onder verschillende sponsornamen bereikte de Leidse club de nationale top in de jaren zeventig. Dat was ook het decennium dat geld een rol ging spelen in basketbal.


Versterking werd gezocht in het basketbalwalhalla Amerika. Clubs kwamen terug met namen die Neêrlands bloed deed vermoeden. Zo speelde er bij Leiden opeens een zekere Bruinsma met de fantastische voornaam Sid.


Even leek basketbal voet aan de grond te krijgen in Nederland. In 1979 speelden Leiden en Den Bosch om het nationaal kampioenschap. Toen eindigde de fietstocht tegen de gevel van de Groenoordhallen, een bunker met het formaat van een kathedraal. Bijna elfduizend toeschouwers zagen destijds hoe Den Bosch won.


In de kwarteeuw die sindsdien is verstreken, stortte het Leidse basketbal als een kaartenhuis ineen. En van de Groenoordhallen is ook niet meer over dan veel puin.


Maar een groepje enthousiastelingen besloot een paar jaar geleden het kaartenhuis weer overeind te zetten. Dankzij een zorgverzekeraar kon geld weer een rol spelen en vorig seizoen werd de comeback bekroond met het kampioenschap. 'Onze Amerikanen' waren weer de beste Amerikanen.


Nu, op deze dinsdagavond, staat prolongatie van de titel op het spel. De twee beste basketbalploegen van Nederland staan als in een shoot-out tegenover elkaar. Opnieuw is Den Bosch de tegenstander. Het belooft een slijtageslag te worden die de best of seven heet. Kees Akerboom senior heeft plaats gemaakt voor Kees Akerboom junior.


Tegen acht uur gaan de lichten uit. Een zwarte zanger legt soul in het Wilhelmus en vervolgens maken de lokale favorieten hun opwachting. Het spotlicht begeleidt ze één voor één naar de basket voor een spetterende treffer. Op hun broeken adverteert een firma in hoogwerkers. Wat moet je anders tegen een ploeg die zich Eiffel Towers noemt?


Basketbal gaat gepaard met een hoop flauwekul. Opzwepende muziek moet onze aanhankelijkheid een zetje geven en anders zit er wel iemand aan het lichtknopje om de spanning op te voeren.


Met wanden van golfplaten is de Vijf Meihal een nogal potsierlijk decor voor zoveel vertoon, maar de wedstrijd tegen Den Bosch kan het goed hebben. Het wordt een kettingbotsing van kracht op souplesse.


Leiden neemt vanaf het begin een voorsprong, gestoeld op het thuisvoordeel en fysieke overmacht. Die voorsprong houdt lang stand, maar nooit lijkt Leiden de wedstrijd echt in handen te hebben.


Coach Toon van Helfteren fronst zijn wenkbrauwen en dat is een machtig gezicht. Niet alleen heeft Toon van Helfteren de mooiste wenkbrauwen van Nederland, hij heeft ook het beste hoofd dat een coach zich kan wensen. Toon van Helfteren lijkt op Sam the Eagle uit The Muppet Show, net zo'n rommelende vulkaan.


Wat hij vreest, wat wij met z'n allen vrezen, gebeurt.


Den Bosch trekt aan het langste eind. Leiden verliest met 79-81 en twee dagen later ook het tweede duel met 85-70. Zaterdagavond treffen de ploegen elkaar voor de derde keer. Dat wordt een lastige keuze tussen de Vijf Meihal en de Allianz Arena.


Bart Jungmann is redacteur van de Volkskrant


Reageren? jungmann@volkskrant.nl


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden