Lokale campagne, Frans belang

'De pen van Sarkozy' te zijn vond hij een eer. En hij acht het zijn plicht nogmaals het land te dienen.

LA CELLE-SAINT-CLOUD - 'Welkom in deze oogverblindende omgeving', zegt Henri Guaino vanachter zijn met een Franse vlag beklede spreekgestoelte. Hij laat zijn blik dwalen over de bruingrauwe wanden, over de trossen leidingen die langs de muren lopen, blijft even hangen bij de tl-bakken aan het plafond. 'Die verlichting, ja, daar zou wat aan moeten gebeuren.'


Onwillekeurig ga je de omgeving zien door zijn ogen. Een maand geleden was Guaino nog een van de machtigste mannen van Frankrijk; kroonluchters, geblindeerde auto's en erewachten, dat was zijn decor. Vijf jaar was hij adviseur van Nicolas Sarkozy. Zijn bureau grensde aan dat van de president; geen besluit of hij werd er tevoren in gekend. Hij fluisterde hem het plan in voor een Unie van de Middellandse Zee, was een van de geestelijk vaders van het project voor een Grand Paris.


Guaino was vooral de 'plume' van Sarkozy, de man die zijn grote toespraken schreef, die hem die lyrische passages in de mond legde over 'de lange mantel van Frankrijk, bezaaid met kathedralen'. Al die citaten van De Gaulle, Jaurès of Hugo waarmee Sarkozy zijn toespraken lardeerde, kwamen uit de pen van Guaino.


Ook hier, in de gemeenschapszaal van La Celle-Saint-Cloud, vallen de namen van grote Fransen: Blum, Séguin, Dreyfus - en altijd weer De Gaulle. Ze klinken buiten proportie in deze omgeving, alsof iemand een openhartoperatie uitvoert voor zijn EHBO-diploma.


Tranen

Henri Guaino huilde toen hij, met Nicolas Sarkozy, voor de laatste maal het Élysée verliet. Toen zijn tranen waren gedroogd kwam de vraag: wat nu? Guaino wist wat hij wilde: de Assemblée Nationale in, oppositie voeren. Het zou de laatste wens worden die Sarkozy bij UMP-partijleider Copé neerlegde: mijn rechterhand wil parlementariër worden, regel een kieskring voor hem.


Die kieskring werd gevonden in de Yvelines, een welvarende, rechts stemmende streek aan de westkant van Parijs. Daar kon ook een onervaren politicus als Guaino zich geen buil vallen. Het probleem: Olivier Delaporte, de lokale kandidaat van de UMP, weigerde plaats te maken.


Daarom staat Guaino vanavond hier in dit zaaltje, voor honderd getrouwen. Zijn ogen knipperen onrustig, zoals altijd. Maar als de pen gaat praten, wordt het stil. Hij begint met een lofrede op de prestaties van president Sarkozy, zegt dat misschien niet alles gelukt is maar dat hij een bijzonder mens is, een groot staatsman. Dat het een eer was voor hem te werken, maar dat het ook verplichtingen met zich meebrengt: de plicht om opnieuw het land te dienen. Of, zoals De Gaulle het zei tegen de jonge soldaten die hem tijdens de oorlog in Londen vergezelden: 'Feliciteer jezelf niet dat je bent gekomen. Je hebt alleen je plicht gedaan.'


'De republiek heeft me alles gegeven, zegt Guaino, kind van een schoonmaakster. 'Met wat ik aan moed, intelligentie en burgerzin heb, wil ik haar terugbetalen.'


Voor een politicus heeft hij een ongebruikelijke spreektrant. Hij verheft zijn stem amper, gebaart weinig en lijkt gehaast, als iemand die veel te vertellen heeft; een verlegen professor die precies wil uitleggen hoe het zit. En alles gaat uit het hoofd. 'Bij zo'n bijeenkomst is spontaniteit belangrijk', zegt hij na afloop.


Belangen

Het hele wereldgebeuren wordt in dit zaaltje in de Yvelines doorgenomen: legalisering van cannabis, de pensioenen, Syrië, de rol van de school in de opvoeding, de Franse troepen in Afghanistan - alle besluiten die de regering Hollande nam, komen langs. Er is weinig dat zijn goedkeuring kan velen.


Wie dacht dat de lokale politiek ter sprake zou komen, komt bedrogen uit. Volgens Guaino wordt een parlementariër weliswaar door een kieskring gekozen, maar moet hij niet de rol van belangenbehartiger spelen. Iedere parlementariër dient het nationale belang.


Ook de vragen gaan over landszaken. Pas als iemand blijft doorgaan over China en de Europese schuldencrisis, verlaten een paar dames zuchtend de zaal.


'Zo gaat het altijd, de mensen vragen niet naar lokale kwesties', vertelt Guaino na afloop, als de flessen cider open gaan. Hij zegt plezier te hebben in politiek handwerk. 'Dat directe contact doet me goed.' Tijd om Sarkozy te missen heeft hij nog niet gehad.


'Het kan wel zijn dat ik als landelijk figuur geparachuteerd ben in de Yvelines', vindt hij. 'Maar meneer Delaporte moet het partijbelang voor laten gaan. In de politiek bestaan geen gereserveerde plaatsen.'


ZO SNEL WEER NAAR DE STEMBUS: DAT IS EXPRES ZO GEREGELD

De derde en de vierde ronde; zo worden de parlementsverkiezingen van 10 en 17 juni in Frankrijk wel genoemd. Ze volgen met opzet kort op de presidentsverkiezingen van 22 april en 6 mei. De wetten en maatregelen van François Hollande, de nieuwe president, komen gemakkelijker door het parlement als dat dezelfde kleur heeft als de regering. De Assemblée Nationale heeft 577 leden, die ieder worden afgevaardigd door een kieskring.


Hollandes Parti Socialiste (PS) wil een zo groot mogelijke meerderheid om - bij voorkeur zonder hulp van het extreem-linkse Front de Gauche - hervormingen te kunnen doorvoeren. De rechtse UMP hoopt de verliezen te beperken. Elke partij zet landelijk bekende kandidaten in, zoals François Fillon, Rama Yade, Nathalie Kosciusko-Morizet, François Bayrou, Marine Le Pen en Jean-Luc Mélenchon. Bij de PS geldt dat ministers die verliezen uit de regering moeten.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden