Reportage Logeerregeling statushouders

Logeren bevordert integratie van – vooral kansrijke – statushouder

Mohammed Ahmed aan tafel bij de familie Wevers in Baarn. Beeld Katja Poelwijk

De 29-jarige statushouder Mohammed logeert bij een Nederlands gezin. Dat bevordert de integratie, blijkt uit onderzoek. Helaas meldt zich vooral een groep die ‘het toch wel redt’.

Toen Mohammed Ahmed in zijn eentje op een kamer in het Almeerse asielzoekerscentrum zat, had hij niet kunnen bedenken dat hij twee maanden later boven een bord dampende pasta de handen van de familie Wevers zou vasthouden. Nu zit de 29-jarige statushouder toch echt om kwart over zes, Hollandse tijd, aan tafel bij zijn gastgezin. De handen stevig vast. Gezang klinkt uit monden van de Wevers: ‘Het eten staat al klaar, we zijn weer bij elkaar.’ Mohammeds mond blijft onbeweeglijk. ‘Dank u God. Amen.’

Hij zou het lied meezingen als hij de taal machtig was, maar de statushouder logeert pas sinds drie weken bij de familie. Via een logeerregeling werd hij door de speciaal daarvoor opgerichte stichting Takecarebnb gematcht aan het Baarnse gezin. Bij de eerste ontmoeting nam Mohammed een bos rozen mee voor de familie. Het klikte meteen.

En nu zit hij aan een tafel in Baarn, tussen moeder Anneke, vader Peter en dochters Dorian (20) en Nora (18).

Met de logeerregeling kunnen statushouders in afwachting van een woning tijdelijk bij een Nederlands gezin of hun eigen familie of vrienden verblijven. En dat bevordert de integratie, blijkt uit net verschenen onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut – in opdracht van Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). ‘De tijd die statushouders anders in een azc doorbrengen, kunnen ze nu al besteden aan scholing en inburgering’, zegt Marjan de Gruijter, onderzoeker van het instituut.

‘En Mohammed, hoe laat is het?’, vraagt Nora na de maaltijd. Mohammed werpt een blik op het schriftje met daarin een getekende klok met de kloktijden in het Nederlands erbij geschreven dat Nora vasthoudt. Hij kijkt dan snel naar de digitale klok aan de wand en twijfelt even. Het Nederlandse antwoord moet hij schuldig blijven.

‘Oké, dan proberen we nog wat Nederlandse zinnetjes’, gaat Nora weer in het Engels verder. 

Saoedi-Arabië

Vanaf zijn tweede woonde de uit Jemen afkomstige Mohammed in Saoedi-Arabië. Hij werkte er jaren als kledingverkoper maar werd in 2015 plotseling werkloos. ‘Veel mensen uit Jemen mochten niet meer werken’, zegt hij. Hij voelde zich er niet langer welkom. 

Mohammed besloot weg te gaan. In 2018 kwam hij na omzwervingen door Turkije, Griekenland en Italië in Nederland terecht. In afwachting van zijn vrouw en driejarige zoontje – die beide nu in Jemen verblijven – bivakkeert hij in Baarn. ‘Ik mis ze heel erg.’

Bij de familie Wevers kan Mohammed nu al in het gezinsleven opgaan. Met Peter ging hij zwemmen – Huh, mannen en vrouwen niet gescheiden? – en met de 18-jarige Nora deelt hij zijn liefde voor voetbal. Ze keken samen het WK-vrouwenvoetbal. ‘Daar was hij behoorlijk verbaasd over’, zegt Anneke. ‘In Saoedi-Arabië mogen vrouwen pas sinds kort überhaupt in een stadion zitten.’

Hij juichte er niet minder om. Integendeel. Na de overwinning van de oranje leeuwinnen op Canada pakte hij zijn telefoon, begon zichzelf te filmen en riep: ‘Wij winnen en jullie niet.’ Speciaal voor zijn vrienden die naar Canada zijn gevlucht. Om ze te plagen.

Hoewel logeren bijdraagt aan de integratie is het juist de groep ‘die het toch wel redt’ die de logeerregeling weet te vinden, zegt onderzoeker De Gruijter. ‘Dat zijn ondernemende mensen met een plan.’ En ook Mohammed past grotendeels binnen die groep. Hij spreekt Engels, denkt na over toekomstig werk, eventueel nog een opleiding en bereidt zich voor op de komst van zijn gezin.

Kerk

Sommige activiteiten laat hij toch liever schieten. Het wekelijkse bezoek van de familie aan de plaatselijke protestantse kerk slaat de islamitische Mohammed liever af. Op zijn kamer bidt hij vijf keer per dag. Mohammed: ‘Maar ik heb respect voor alle religies, dat is belangrijk.’

Dat vooral de kansrijke groep ook nog deze kans vaker pakt is op zich niet erg, zegt Jaco Dagevos, bijzonder hoogleraar integratie en migratie aan de Erasmus Universiteit. ‘Maar het zou goed zijn om in beleid aandacht te besteden aan minder kansrijke groepen’, zegt Dagevos. ‘En contacten met de Nederlandse bevolking via vrijwilligerswerk, maar ook via de logeerregeling te bevorderen.’

Volgens Sylvia Verhulst, matchmaker bij Takecarebnb, kennen veel statushouders de regeling niet omdat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) er niet ‘systematisch’ over communiceert. ‘Soms mogen we onze presentatie geven, maar bij sommige centra zijn we niet welkom’, zegt Verhulst. Volgens een woordvoerder van het COA worden alle statushouders geattendeerd op de regeling. ‘Maar ze moeten zelf stappen nemen.’

Mohammed wist niet van het bestaan van de regeling tot een vriend hem erop attendeerde. Hij nam vervolgens zelf het initiatief. Hoe ook kansarme statushouders kunnen worden bediend, vindt hoogleraar Dagevos moeilijk te zeggen. ‘Het is vooral belangrijk selectiviteit te voorkomen. Zodat niet alleen de kansrijke groep hier gebruik van maakt.’

Aantal gastgezinnen

Met pen in de hand kijkt Nora even voor zich uit. ‘Ja ik weet nog een goede zin’, zegt ze tegen Mohammed. ‘You can’t use your Phone on your bike’, zegt ze. Hij schrikt even op. ‘Je mag je telefoon niet gebruiken op je fiets’, vertaalt ze de zin. Mohammed lacht even. Herhalen durft hij nog niet aan.

Het succes van de regeling is ook afhankelijk van het aantal gastgezinnen dat zich aanmeldt. Niet iedereen zit te wachten op een extra gast aan tafel. ‘Ik was wel een vertragende factor. Ik moest aan het idee wennen’, zegt Peter Wevers. Overtuigd door zijn dochters en vrouw en de selectieprocedure van Takecarebnb, ging hij toch akkoord. 

Mohammed maakt inmiddels andere statushouders ook warm voor de logeerregeling met foto's van zijn gastgezin. ‘Ze zeggen dan dat ik gelukkig moet zijn met zo’n leuk gezin’, zegt hij glimlachend. ‘Het is een echte familie voor me.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden