Lof voor de moeder aller sporters

Erica Terpstra (61) werd een jaar geleden gekozen tot voorzitter van de sportkoepel NOC*NSF. Haar mandaat is vier jaar. Het eerste jaar is de Nederlandse sport goed bevallen: haar alomaanwezigheid, haar energie, de vrede met de grote bonden en de radiostilte vanuit het kamp-Geesink....

Anderhalve dag of langer? Het twistpunt in de aanloop naar de verkiezing was of de baan van voorzitter van het NOC*NSF in anderhalve dag te vervatten was. Kandidaat Ruud Vreeman dacht dat het in die beperkte tijd kon.

Tegenkandidaat Erica Terpstra hield het erop dat zij drie dagen aan dit werk kwijt zou zijn. Een jaar nadien blijken beide schattingen van de agenda niet te kloppen. Zelfs drie dagen was te conservatief ingeschat.

'Bij Erica is het voorzitterschap een dagtaak geworden. Daar hoeven we geen doekjes om te winden', zegt NOC*NSF-penningmeester Hans Gerrits Jans.

In vijf werkdagen is de klus trouwens ook niet geklaard. Het sportweekeinde heeft een onweerstaanbare lopkroep op de voorzitter. Laat je niks wijsmaken, zeggen ze in Papendal op het kantoor van de olympische sportkoepel: 'Terpstra werkt zeven dagen, 24 uur per dag als het moet. En als het mogelijk was geweest, had zij de achtdaagse werkweek uitgevonden.'

Directiesecretaresse Katja ten Have boekt de afspraken voor voorzitter Terpstra. Er zijn geen grenzen aan de actieradius. De voorzitter is overal voor te porren. 'Ik boek haar zeven dagen per week. Ik schat dat ze dagelijks vier ijf afspraken heeft. Door het hele land heen.'

Het raadsel van Arnhem: hoe Terpstra het lapt overal zo snel te komen? Voor degene die denkt dat de voorzitter een chauffeur tot haar beschikking heeft, is er het antwoord van het secretariaat: 'Mevrouw Terpstra rijdt zelf.' De auto is een Mercedes, een kleintje trouwens, de A180, het hoedendoosje berucht van de zogenoemde eland-test.

In de auto is een modern mens bereikbaar. Terpstra is daar geen uitzondering op. 'Verbind maar door', krijgt het secretariaat te horen. De voorzitter is er voor haar achterban.

Penningmeester Gerrits Jans: 'Erica is geweldig in de communicatie en in de omgang met haar achterban. Op dat gebied is ze veel beter dan haar voorganger, Hans Blankert. Eerst vond ik het overdreven dat ze me elke week belde. Nu merk ik dat dingen veel beter gaan.'

We vragen aan de penningmeester hoe hoog de kilometerdeclaratie is? Hij antwoordt met een omweg. Over de remuneratie-commissie van drie (Nelissen, Brink en hij zelf) die zich over de betalingen aan de onbezoldigde voorzitter buigt. Het trio bekijkt of alles naar redelijkheid gebeurt.

Gerrits Jans: 'Of een spreekbeurt door mevrouw E. Terpstra wordt gedaan, of door de voorzitter van NOC*NSF? Kortom: of het voor haar eigen zak is, of onze kas? Zij is daar ook voor. Het gaat haar om transparantie.'

Iedereen in het land wil haar hebben. Een olympische lezing, Pluk-film, dvd van ADO, paralympische re jeugdkampioenschappen, een diploma-uitreiking: Erica bellen. Ze is in korte tijd hgezicht van het Nederlands Olympisch Comiteworden. Maar daar is het risico van overexposure aan verbonden.

Haar voorlichter Nathalie Smeeman: 'Als we niet oppassen, denken mensen dat NOC*NSF alleen maar Erica is. We moeten daar voorzichtig in opereren. Maar zodra er maatschappelijk belang is, of er riemen onder het hart moeten worden gestoken, dan is ze er. Ze heeft een ongelooflijke energie, is oprecht geeresseerd in anderen. Daarom gaat het haar makkelijk af.'

Dienstig voor het NOC is dat Terpstra bereid is met de sponsors mee te denken en voor hen op te treden. Vandaag komt ze naar het gala van Ernst & Young, voor het Nederlands jeugdsportfonds. Organisator Erik Ruts draagt de vrouw op handen. 'Ze geldt voor ons als de moeder aller sporten.'

Dat Terpstra naar zijn gala komt, is normaal. 'Toen ze nog geen voorzitter was, zat ze er ook al. Ging de opbrengst naar de Special Olympics, voor geestelijk gehandicapten. Dan kwam voorzitter Blankert niet, maar zat Erica wel in de zaal.'

Voorganger Blankert was betrokken bij een poging zijn opvolging te regelen. De coup van Terpstra, met steun van de 51 kleine bonden, voorkwam dat de grote bonden Vreeman op de troon konden zetten. De littekens van de pijnlijke botsing werden door Terpstra kort na de verkiezing uitgewist.

Penningmeester Gerrits Jans die zelf ook tegen de benoeming van Terpstra was en haar later moest bekennen dat ze hem ook bestuurlijk '600 procent' was meegevallen, maakte de vredesbijeenkomst in Zeist mee. 'Ze zei daar dat ze het ernstig op prijs zou stellen om zo goed mogelijk te kunnen samenwerken. En daarna ging de voorzitter van de grootste bond, Sprengers van de KNVB, zeggen dat zij was gekozen en daarom alle steun verdiende. Nu is Terpstra geliefd bij grote en kleine bonden.'

Negatieve geluiden over Erica opvangen is als het zoeken naar een Sinterklaashater bij de intocht van de goedheiligman. Na een jaar lijkt de hele Nederlandse sportwereld om. Een man als Chris Hoogendoorn, de lobbyist wiens contract niet werd verlengd, prijst de vrouw met het grote netwerk in Den Haag die zo goed kan inschatten 'wat haalbaar is'.

Het personeel loopt met haar weg. Wie hard werkt, krijgt complimenten. Soms komt Terpstra op Papendal zomaar iemands kamer binnen met een bos bloemen. 'Die heb je wel verdiend', zegt ze dan.

Complimenten heeft ze zelf ook verdiend, zegt die sportweld voor het oplossen van het haast eeuwige conflict met IOC-lid Anton Geesink. 'Ze kan Anton om de vinger winden', weet Smeeman. Na drie voorzitters die met de judoreus overhoop lagen, heeft Terpstra de vrede weten te bewerkstelligen. Hij komt weer op bestuursvergaderingen.

'En als er iets dringends is, dan komen ze bij elkaar', weet Geesinks secretaris Martin Franken. Sinds het Schiphol-overleg is er radiostilte vanuit Utrecht. Het Anton-geluid, over statuten en reglementen en achterkamertjespolitiek, is verstomd.

Minpuntjes van Erica, ze zijn er wel, maar niet veel. De vergaderingen zijn te lang. Van de anderhalf uur van Blankert naar drie, soms vier uur onder Terpstra. Een ander ding: haar snoepzucht. Het personeel heeft haar erop aangesproken niet met ijsjes of gebakjes rond de camera's te lopen. Dat kan niet voor een voorzitter van de nationale sportkoepel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden