Analyse Brexit

Lof en kritiek voor de ondernemersvriendelijke Brexit-koers van May

De Britten gaan Brussel de toegezegde 39 miljard pond aan langlopende verplichtingen niet betalen als er geen alomvattend handelsakkoord komt. Dat heeft de nieuwe Brexit-minister Dominic Raab vandaag in het Lagerhuis bekendgemaakt. Hij deed dit bij de presentatie van het Britse onderhandelingsvoorstel. 

Theresa May discussieert in het Britse Lagerhuis over Brexit. Beeld AFP

De zogeheten white paper, opgesteld tijdens het veel beschreven kabinetsoverleg vorige week op landgoed Chequers, kreeg zowel lof als kritiek. EU-onderhandelaar Michel Barnier hield zich op de vlakte en wil het document eerst analyseren. Volgende week is de eerste ontmoeting tussen Raab en de Fransman.

Het voornaamste doel van het Britse voorstel is het soepel laten verlopen van de handel tussen het Verenigd Koninkrijk en de andere Europese landen. Daarom zullen de Britten de Europese regels, tarieven en kwaliteitseisen in stand houden waar het gaat om de handel in zaken als stofzuigers, koelkasten en levensmiddelen. Op goederen die uit niet-Europese landen het VK binnenkomen en het vasteland als bestemmingen hebben zal het namens de Europese Unie tarieven heffen, zodat er geen extra grenscontroles nodig zijn. De hoop is dat de Europese landen hetzelfde doen voor de Britten.

Londen accepteert dat financiële instellingen niet meer automatisch handel kunnen drijven, zodat ze waarschijnlijk filialen moeten openen in andere Europese steden. Het vrije verkeer van mensen houdt op, maar Londen zegt dat ‘getalenteerde’ werknemers altijd nodig zijn, zonder dat nader te specificeren. 

Gaat dit om artsen of ook om bouwvakkers? Voor mensen die korte tijd naar het eiland gaan, op vakantie of voor werkzaamheden, is er geen visum nodig. Omdat de Britten de Europese regels blijven volgen zal het door brexiteers gehate Europese Hof van Justitie op de achtergrond een rol blijven spelen.

De Labour-oppositie zei het onbegrijpelijk te vinden dat dit voorstel nu pas, twee jaar na het referendum en laat in de onderhandelingen, op tafel ligt. Woordvoerder Keir Starmer, een jurist, vond het ook schandalig dat journalisten eerst inzage kregen en leden van de oppositie uren later pas. Starmer is een voorstander van het lidmaatschap van de Europese Economische Ruimte, maar dat is voor de regering acceptabel omdat dat een vrij verkeer van personen met zich meebrengt. Voor premier Theresa May staat immigratiebeperking boven aan de Brexit-agenda.

Brexit-onderhandelaar namens de EU Michel Barnier heeft zich vooralsnog op de vlakte gehouden over de plannen van May. Beeld AFP

Jan zonder Land

De hardste kritiek op de ‘praktische en principiële Brexit’, zoals de regering het voorstel noemt, kwam uit de hoek van de brexiteers. Zij vinden dat May hiermee teveel soevereiniteit laat liggen in Brussel. ‘Dit voorstel is de grootste horigheid sinds het eerbetoon van koning Jan zonder Land aan Philips de Tweede in 1200’, zei de Brexit-fundamentalist Jacob Rees-Mogg, die alvast aankondigde om tegen te zullen stemmen. De brexiteers willen dat de Britten voortaan de vrije hand hebben om handelsakkoorden te sluiten en eigen regels te hanteren voor producten.

Volgens John Mills, een topondernemer en brexiteer, is dit voorstel niet waar 17,4 miljoen Britten voor hebben gestemd. ‘Theresa May benadert de Brexit als een oefening in schadebeperkingen in plaats van de kans om ons land en de economische grondvesten te transformeren’, liet hij weten. Het Britse bedrijfsleven daarentegen heeft voorzichtig positief gereageerd, omdat het ‘pragmatisme boven ideologie stelt’. In een reactie zei Lloyd’s of London, ’s werelds oudste verzekeringsmarkt, dat de white paper financiële instellingen de City uit zal jagen, helemaal of ten dele.

In Nederland reageerde VNO-NCW hoopvol op de nieuwe strategie van May. ‘De Britse regering lijkt nu voor het eerst echt te kiezen voor de economie en vrije goederenhandel en dat is winst, want de economische belangen om de zaak goed te regelen zijn groot’, liet de werkgeversorganisatie in een verklaring weten. ‘Maar de ‘devil is in the detail’ en de hamvraag is of alles wat de Britten nu op tafel leggen wel kan en de boel niet veel te complex maakt. Ook wat dit gaat betekenen voor sommige specifieke sectoren, zoals de visserij en agrosector, is zeer de vraag.’

Nigel Farage

Londen wil benadrukken dat de Britten en de EU bij dit voorstel nog steeds kunnen profiteren van elkaars inlichtingendiensten en informatie in databases van politie. De prijs daarvoor is dat ze een deel van de soevereiniteit opgeven, een prijs die volgens de brexiteers te hoog is. Vanaf de zijlijn stookt Nigel Farage het vuurtje binnen de Conservatieve Partij flink op. ‘Ik denk dat ze het simpelweg niet begrijpen, dat ze de redenen niet vatten waarom de mensen voor de Brexit hebben gestemd.’ De voormalig Ukip-leider heeft beloofd in de politiek terug te keren wanneer de Brexit in de uitverkoop dreigt te belanden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.