Update

Loekasjenko wint verkiezingen Wit-Rusland

De Wit-Russische leider Alexander Loekasjenko heeft zondag de presidentsverkiezingen gewonnen. Voorlopige resultaten laten zien dat de 61-jarige Loekasjenko 83,49 procent van de stemmen heeft behaald. Dat meldde staatspersbureau Belta in de nacht van zondag op maandag.

Stemmen worden geteld in Wit-RuslandBeeld AP

De 61-jarige Loekasjenko is al sinds 1994 aan de macht in Wit-Rusland, trouwe bondgenoot van Rusland. Zaterdagavond protesteerden nog honderden mensen tegen zijn herverkiezing. Ze eisten dat de president zijn ontslag indient.

In 2010 gingen aanhangers van de oppositie massaal de straat op uit woede over het geknoei met de stemmen, maar Loekasjenko liet de betogingen met harde hand neerslaan. Zes oppositiefiguren verdwenen achter de tralies. De laatste van hen, Mikola Statkevitsj, werd eind augustus op last van Loekasjenko vervroegd vrijgelaten. Een gebruikelijk gebaar van goede wil van Loekasjenko, zo vlak voor de verkiezingen.

Deze keer had de Wit-Russische president concurrentie van drie tegenkandidaten. De enige echte oppositiekandidaat was Tatjana Korotkevitsj van de beweging 'Spreek de Waarheid'.

'Laatste dictator in Europa'
Loekasjenko, wiens overwinning niet als een verrassing komt, wordt weleens 'de laatste dictator in Europa' genoemd. Vanuit het Westen lopen economische sancties tegen het land, wegens de slechte mensenrechtensituatie in het land en het gebrek aan democratie.

Om nog eens te demonstreren dat hij zich niet door het Kremlin laat koeioneren schoot Loekasjenko eerder deze week een plan van Moskou af om een Russische luchtmachtbasis in Wit-Rusland te vestigen.

OVSE:

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) vindt dat de presidentsverkiezingen in Wit-Rusland niet volgens de geldende democratische principes zijn verlopen. Zittend president Aleksandr Loekasjenko won zondag zoals verwacht met overmacht.

'Het is duidelijk dat Wit-Rusland nog een lange weg heeft te gaan op weg naar de vervulling van zijn democratische toezeggingen', aldus Kent Hasted, die namens de OVSE optrad als waarnemer bij de verkiezingen. De recente vrijlating van een aantal politieke gevangenen voor de verkiezingen was een welkome en positieve ontwikkeling, vindt de organisatie. Maar de hoop die dat wekte voor meer electorale vooruitgang, is onvervuld gebleven.

Sancties verlichten

Nu de Wit-Russische president voorzichtig afstand neemt van Moskou, wil de EU de sancties verlichten die werden ingesteld na het brute neerslaan van de protesten bij de verkiezingen van 2010. Daarmee wil de EU hem ook belonen voor de bemiddelaarsrol die hij speelde in het conflict tussen de pro-Russische rebellen en Oekraïne.

De Wit-Russische economie, die nog voor een belangrijk deel in staatshanden is, staat er slecht voor. Het IMF voorspelt voor 2015 een krimp van ruim 2 procent, maar mogelijk zal de daling zelfs op 4 procent uitkomen. 'Dat ondermijnt het sociale contract waarop Loekasjenko's bewind is gebaseerd: een Sovjetachtige economie met betrekkelijk hoge lonen en bijna volledige werkgelegenheid. Je ziet nu dat de werkloosheid voor het eerst oploopt.'

De neergang van de Wit-Russische economie is voor een belangrijk deel te wijten aan de economische problemen in Rusland, maar zonder de Russische subsidies zou het land er nog veel slechter voor staan. Geschat wordt dat de Russische subsidies, voornamelijk in de vorm van kortingen op de olie- en gasleveranties, ruim eentiende van het brute binnenlands product van Wit-Rusland bedragen. Dat beperkt de bewegingsruimte van Loekasjenko.

Geknoei met stemmen

'Volgens een opiniepeiling steunt 56 procent van de Wit-Russen Loekasjenko, maar het is niet uitgesloten dat hij dankzij geknoei met de stemmen met 80 procent zal winnen, zoals vorige keer', aldus Andrew Wilson, bij de European Council on Foreign Affairs.

Loekasjenko en PoetinBeeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden