Lodewijk Brunt en Dick Plukker

Twee Nederlanders verzamelden en vertaalden Indiase miniverhalen die je laten genieten en gruwen.

Lodewijk Brunt en Dick Plukker: De bittere waarheid

****

India Instituut; 208 pagina's; euro 17,90.

Bij de ingang van de bank krijgen een oude man en een meisje ruzie. De grijsaard, die zich in een deken heeft gewikkeld, steekt een plastic beker voor zich uit. Het is niet duidelijk of hij de beker in het gezicht van voorbijgangers steekt of dat hij ze ermee op afstand houdt. Het meisje verkoopt de daklozenkrant. Ze zijn het erover eens dat een van hen moet wijken.

De man zegt: 'Jij bedriegt de boel! Je bent niet eens dakloos!' Het meisje sist dat hij dat geheim had kunnen houden. 'Verrader!' En: 'Bovendien was ik hier eerst. Jij doet niets voor je geld, je verkoopt niets, je kunt niets, niets ben je!'

'Oplichter!'

'Uitvreter!'

Ze gaan volledig op in elkaar. Voorbijgangers haasten zich, opgelucht dat ze ongezien voorbij kunnen aan de twee.

De woordenstrijd was me mogelijk niet bijgebleven als ik niet net De bittere waarheid had gelezen, een verzameling zeer korte verhalen uit India die maatschappelijke problemen aan de orde stellen.

Na het lezen van de bundel kwam het geharrewar van de bedelaars op me over als een strijd op leven en dood.

Lodewijk Brunt en Dick Plukker, de verzamelaars en vertalers van de verhalen, hebben de lange reeks grofweg ingedeeld in persoonlijke, maatschappelijke, morele en godsdienstige kwesties. Ze schrijven dat deze indeling niet sluitend is, aangezien alle problemen uiteindelijk persoonlijk zijn en moraal bijvoorbeeld niet los is te zien van de maatschappij. Zij worstelden mogelijk, net als ik, met het feit dat je van een verzameling een spanningsboog verwacht.

Daar trekt dit boek zich niets van aan. Het biedt een strak tromgeroffel dat van begin af aan wordt volgehouden. Er wordt op de trom geslagen voor slachtoffers, maar ook voor de oplichters die het hoofd boven water proberen te houden in een maatschappij die geen enkele zekerheid biedt. De losse verhalen zouden als confetti over de wereld uitgestrooid kunnen worden, zonder aan eigen en onderlinge zeggingskracht te verliezen - ook om uitdrukking te geven aan het grote vertelplezier, het ingehouden venijn, de wraaklust die het openbaren van schoftendaden met zich meebrengt.

Wie de opgelegde indeling negeert, kan genieten én gruwen van kleine vertellingen die grote onzekerheid in beeld brengen. Verkrachting, prostitutie, afslachting en corruptie blijken schering en inslag. Wie zijn dochter naar de politie stuurt om aangifte te doen van verkrachting, kan erop rekenen dat ze thuiskomt met een nieuwe ervaring van een groepsaanranding. Kinderen worden net zo gemakkelijk verminkt of vermoord als hun ouders, wanneer ze iemand in de weg staan. Helden zijn inwisselbaar als lichamen en lijken.

Een vader probeert zijn zoon van een aantal godvruchtige principes te overtuigen. 'Niets te maren, vader. Tegenwoordig zijn waarheid, oprechtheid en principes alleen nog maar woorden. Als je het echt wilt weten, als ik me aan jouw principes had gehouden, dan had zus Rhada nog altijd ongetrouwd thuis gezeten. Deze auto, deze bungalow, onze bankrekening, niets van dat alles zouden we gehad hebben, we zouden op straat hebben geleefd.'

De heldere, directe stijl, de droge humor van de vertellers, die al voorbij het strijden zelf zijn, maar in het vertellen een laatste verzet tonen, geven deze bundel zijn kracht. Het mooiste is misschien nog wel dat de diverse verontwaardigde, maar altijd elegant formulerende stemmen nooit hun waardigheid verliezen. Die kan niemand ze afpakken.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden