Lobbyboek: op het randje tussen feiten en fictie

Shell-lobbyisten gaan ver in hun taakopvatting. Alles voor de goede zaak: zelfs als dat betekent dat daarvoor een vrouwelijke Eurocommissaris van achteren moet worden genomen. 'Het geeft niet', kreunt zo'n lobbyist dan. 'Het geeft niet, het hoort erbij.'

Beeld .

Diezelfde Eurocommissaris wordt door Shell opzichtig in de watten gelegd: ze wordt onthaald op een exclusieve trip naar een booreiland, waar haar een kamer met jacuzzi wacht. Daarna volgt een heerlijke rondreis langs Shell-vestigingen in Qatar, Sachalin en Zuid-Korea. Aldus voorgemasseerd door het grootkapitaal verschijnt ze op de klimaattop in Parijs.

Fictie? Jazeker. 'De Lobbyist' (uitgeverij Pepperbooks, 17,99 euro) is een roman. Maar dan wel een die volgens de schrijver op het randje van de echte wereld balanceert. Aren van Muijen, die een tijdje als journalist werkte en daarna de Zonnefabriek oprichtte, een bedrijf in zonne-energie, goot zijn boek in een originele vorm. De gebeurtenissen en personages zijn verzonnen, maar nadrukkelijk gebaseerd op de werkelijkheid. Op een aan het boek gekoppelde website zijn de artikelen te vinden waarop de verschillende passages gebaseerd zijn.

In 'De Lobbyist' worden de lotgevallen van vijf personages gevolgd. Christian Kuiken staat op het punt hoogste baas van Shell te worden. Hij stuurt Alwin Smeets naar Brussel voor een intensieve, persoonsgerichte belobbying van eurocommissaris Carmen Sutherland, een dame met wortels in Bangladesh. Sutherland is getrouwd met hoogleraar Leendert van de Bieste, een klimaatdeskundige die wordt uitgenodigd de slottoespraak in Parijs te houden. Vijfde spin in het web is Ivan de Bock, een Greenpeace-activist die regelmatig contact zoekt met Sutherland, maar ook zijn eigen methoden heeft om de publieke opinie voor de klimaattop te beïnvloeden. Alle ingrediënten liggen klaar voor een heftige apotheose in Parijs, waar de hoofdpersonen elkaar treffen.

Van Muijen heeft zijn best gedaan geen eenzijdig verhaal te vertellen. De Greenpeace-activist is een fervent jager met antipathieke trekjes en de Shell-mensen vinden oprecht dat ze het beste voorhebben met de wereld. Alleen Eurocommissaris Sutherland blijft hangen in bruut opportunisme. Een moeilijk personage, vertelt Van Muijen vanuit Argentinië, waar hij Spaans aan het leren is. 'Ze is hard, vanwege het nieuwe leven dat ze moest veroveren. Ze komt uit een land waar klimaat als een luxeprobleem wordt gezien.'

Beeld .

In het kielzog van die hoofdpersonen komen we in de directievertrekken van Shell, die de bunker worden genoemd, bij een lobbydiner in Straatsburg, waar ook een autocoureur aanschuift en in de Brusselse burelen van Shell, waar een merkwaardig studentikoze sfeer hangt.

'Ik merkte dat mijn vrienden geen zin hebben over klimaatverandering te lezen', vertelt Van Muijen. 'Het onderwerp is te belangrijk om te negeren. Daarom heb ik voor deze vorm gekozen. Zie het als een journalistiek experiment.' De mengvorm van fictie en feiten noemt hij fantastisch. 'Zelfs de boeken van Joris Luyendijk kunnen halverwege saai worden. Dat kun je op deze manier voorkomen.'

Blijft de vraag wie de lobbyist uit de titel is. Shellman Smeets lobbyt natuurlijk, en dat geldt ook voor De Bock van Greenpeace. In zekere zin is Van Muijen zelf ook lobbyist. 'Ik wil mensen meekrijgen. In dit boek zit mijn overtuiging. De klimaatverandering is voor mij waar totdat het tegendeel bewezen is.'

Fictie, een vorm waar lobbyisten hun voordeel mee kunnen doen.

Weet u meer? Of wilt u meer weten? Mail dan naar a.korteweg@volkskrant.nl en eline.huisman@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.