Lobbyblog - Dijsselbloem en Kamp oneens over transparantie rond lobbyen

Minister Dijsselboem (Financiën) zegt een lobbyparagraaf toe te voegen aan ieder wetsvoorstel. Zijn collega Kamp (Economische Zaken) voelt daar niets voor. Dat is de voornaamste conclusie van de twee lobbydebatten waarmee de Tweede Kamer het voorjaarsreces tegemoet ging.

Minister Jeroen Dijsselbloem.Beeld ANP

In zo'n lobbyparagraaf zou moeten staan met wie ter voorbereiding van een wet is gesproken en wat die inbreng inhield. Kamp vindt dat overdreven. Je kan iemand tegenkomen op een receptie die ergens over begint, zegt hij: is dat dan ook lobby? 'Zo organiseer je bureaucratie en wantrouwen.'

De VVD-minister, die bij het middagdebat aantrad, schetste een idyllisch beeld van de Haagse werkelijkheid. Dat ambtenaren onderzoeksresultaten proberen te beïnvloeden komt zo weinig voor dat regelgeving niet nodig is, vindt hij. Ook van een banencarrousel rond het Binnenhof ('baantjescarrousel', noemt de minister dat, alsof het om vakkenvullen op zaterdagochtend gaat) is hem niets bekend. Integendeel: 'Nederland heeft een betrouwbare en integere overheid.'

PvdA-minister Dijsselbloem heeft zijn lesje geleerd met de commotie rond coco-gate, waarbij bleek dat de ING meeschreef aan een wet die banken een financiële meevaller oplevert. 'Openbare internetconsultatie moet de norm zijn voor fiscale wetgevingsprocessen', belooft Dijsselbloem in het avonddebat. 'Ik wil breed reacties vragen. En we gaan voortaan een lobbyparagraaf opnemen, al noemen we het niet zo, waarin we verslag doen van de internetconsultatie.' De agenda van de minister is sinds dit jaar al openbaar te raadplegen.

Afgezien van het zichtbaar maken van de verschillende opvattingen bij PvdA en VVD brengen de beide debatten de gedachtevorming over lobbyactiviteiten weinig verder. Tussen SP en PvdA ontstaat een familieruzie over wie nu eigenlijk het initiatief heeft in het aan banden leggen van lobbyisme. Dat maakt het de VVD gemakkelijk er voor te pleiten alles te laten zoals het is.

Afkoelperiode

Henk van Gerven (SP), die het middagdebat aanvroeg, pleit voor een afkoelperiode die het voormalige politici en hoge ambtenaren onmogelijk zou maken meteen over te stappen naar een verwante betrekking in de private sector. Daar wil Kamp niks van weten. 'Dat je een baan zoekt die in lijn ligt met je deskundigheid, dat moet mogelijk zijn', oordeelt de minister.

Aanleiding voor het middagdebat is een promotieonderzoek van Magda Smink van de Universiteit van Utrecht naar de invloed van grote energiebedrijven op de besluitvorming over de energietransitie naar groen gas en biobrandstoffen. Gevestigde organisaties zijn veel effectiever dan nieuwe spelers, is haar conclusie. 'Innovatieve clubs krijgen minder kans bij de overheid', constateert ook D66'er Kees Verhoeven.

Zelfs al vermoedt VVD'er Michiel van Veen dat Van Gerven onder een steen leeft, geen van de Kamerleden blijkt principieel tegen lobbyen te zijn. Wel lopen hun opvattingen erover hemelsbreed uiteen. Voor de SP en in mindere mate de PvdA zit er te veel lobbykracht bij het bedrijfsleven. De VVD ervaart gelobby van alle kanten, en voelt zich daar prima bij (de fractie telt zeven leden met een lobbyverleden). Van Veen: 'Dat bashen van lobbies, dat is zo politiek correct.' Hij zegt een positief kritische houding aan te nemen ten aanzien van belangenbehartigers.

Minister Henk Kamp.Beeld ANP

Probleem

In het avonddebat, sterk toegespitst op de fiscale en financiële lobby, richt VVD'er Aukje de Vries zich herhaaldelijk op 'links'. 'Die ervaart lobby alleen als probleem wanneer het niet in hun straatje past. Over de klimaatlobby of Greenpeace hoor je ze niet. Maar ook als je het er niet mee eens bent, draagt lobby bij aan het debat.'

Arnold Merkies (SP) laat weten er geen probleem mee te hebben als de minister met banken overleg: 'Maar er is niet gemeld dat de banken zelf hebben aangedrongen op dit cadeau van 350 miljoen'. Hij drong aan op transparantie.

Het is de consensus van de avond: overleg is prima, maar de minister had er open over moeten zijn. PvdA-Kamerlid Henk Nijboer brengt nogmaals de transparantievoorstellen van collega's Bouwmeester en Oosenbrug naar voren. Nijboer voegt nog toe dat hij graag alle input openbaar ziet, niet alleen de internetconsultatie. 'Als er bredere contacten zijn geweest, zullen we dat melden', zegt Dijsselbloem toe. 'Alles binnen het redelijke - dan gaat het om niet elk gesprekje dat ik op een bijeenkomst voer, hoop ik.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden