Lobby in VS om steun aan leger Egypte te bevriezen

Invloedrijke Amerikaanse Senaatsleden willen hulp aan het Egyptische leger deels opschorten, nadat deze week drie journalisten - onder wie een Australiër - zeven jaar cel hadden kregen. Ook EU-topdiplomaat Catherine Ashton uitte zich 'extreem bezorgd'.

BEIROET - Mensenrechtenorganisaties waarschuwen dat Egypte terugkeert naar de 'donkerste dagen van Hosni Mubarak', met stelselmatige martelingen, collectieve doodstraffen, massa-arrestaties en gedwongen verdwijningen.


'Hulp onthouden aan het Egyptische regime laat de leiders daar weten dat hun repressieve acties het Amerikaanse volk diepe zorgen baren', zei de Democratische senator Patrick Leahy, voorzitter van een subcommissie dat buitenlandse hulp overziet. Een Senaatscommissie keurde een amendement goed dat hulp aan Egypte met een derde reduceert. Het Congres moet dit nog laten passeren. Eerder deze week werd bekend dat de VS onlangs toch 575 miljoen dollar in militaire hulp aan Egypte hebben ontdooid, hoofdzakelijk om uitstaande schulden te betalen.


Senator Leahy sprak in een verklaring van 'terugval naar despotisme' in Egypte. Zo onthulde de Britse krant The Guardian onlangs meer details over een geheime Egyptische gevangenis, waar ondervragers stelselmatig arrestanten martelen buiten het zicht van justitie. 'Gevangenen binnen (legerbasis) Azouli kregen routineus stroomstoten en werden geslagen of urenlang naakt aan hun polsen opgehangen', stelt de krant.


Omdat de gevangenis zich bevindt in een militaire basis nabij Ismailiya, 130 kilometer van Caïro, heeft civiele justitie er geen toegang. 'Het is niet zoals in normale gevangenissen', zegt Ayman, een man die in juli 2013 naar de geheime gevangenis werd gebracht en later vrijgelaten, tegen de krant. 'Er zijn geen documenten die aantonen dat je er bent. Als je sterft in Azouli, weet niemand ervan.'


Dat is kennelijk de bedoeling: voormalige gevangen zeggen dat de staatsveiligheidsdienst hen specifiek overbracht naar Azouli voor marteling, en vaak aanwezig is bij de ondervragingen.


Tegen Amnesty International, dat eerder al onderzoek deed naar de gevangenis, vertelde een gevangene hoe hij een ander zag sterven. 'Een man uit het noorden van de Sinaï leidde bij ons in de cel aan de gevolgen van marteling die hij daar onderging', zegt de getuige. 'Ze hadden een hete metalen staaf in zijn anus geduwd. Hij kon negen dagen lang niet naar het toilet. Hij kreeg hier geen behandeling en stierf in cel 11.'


Azouli is in ieder geval in gebruik sinds juli 2013, daags nadat de legertop president Mohammed Morsi had afgezet na massale protesten tegen diens bewind. De gevangenen zijn er vaak uiterst conservatieve salafisten uit de noordoostelijke Sinaïwoestijn, waar moslimextremisten een gewelddadige campagne tegen de staat voeren. Maar er zitten ook leden van de inmiddels verboden Moslimbroederschap van Morsi tussen. Sommige personen lijken lukraak te zijn gearresteerd in de buurt van protesten. Gevangenen worden gemarteld voor informatie en om hen te dwingen bekentenissen te ondertekenen.


Een Egyptische rechtbank bekrachtigde deze week het doodvonnis voor 183 tegenstanders van het regime, waaronder Moslimbroederschapleider Mohammed Badie. Een andere rechter veroordeelde drie Al Jazeera-journalisten - onder wie de Australiër Peter Greste - tot zeven jaar cel. Twee Britten en de Nederlandse Rena Netjes werden bij verstek veroordeeld tot tien jaar wegens vermeende banden met de inmiddels verboden Moslimbroederschap. Netjes had contact gehad met een Al Jazeera-journalist. De zender wordt beticht van banden met de Moslimbroederschap.


Sinds de militaire machtsovername op 3 juli hebben Egyptische veiligheidstroepen talloze malen excessief geweld gebruikt, zegt Human Rights Watch. 'Justitiële autoriteiten hebben ongehoorde collectieve doodstraffen op grote schaal uitgedeeld. Veiligheidsdiensten zetten massa-arrestaties en marteling in op een manier die doet terugdenken aan de donkerste dagen onder Hosni Mubarak.'


Zeker duizend Egyptenaren zijn het afgelopen jaar gedood. Meer dan 16.000 zitten er in gevangenissen, waarvan mogelijk vierhonderd in Azouli. De onderdrukking beperkt zich niet tot islamisten die protesteren tegen de militaire machtsovername; de autoriteiten arresteren tegenstanders uit alle kampen. Vreedzaam demonstreren is in feite verboden. In december werden drie liberale aanjagers van de opstanden in 2011 veroordeeld tot drie jaar cel wegens ongeoorloofde demonstraties.


Wie wel toegang heeft tot Egyptes rechtsgang, heeft daar doorgaans weinig aan. In de zaak tegen de drie Al Jazeera-journalisten die zeven jaar cel kregen, voerde het Egyptische openbaar ministerie ongebruikelijke bewijzen aan. Zo vertoonde de rechtszaal een documentaire over paarden, een persconferentie in de Keniaanse hoofdstad Nairobi en foto's van Greste's vakantie met familieleden.


The Gaurdian Britse krant komt met onthullingen

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden