Update

Liveblog - Wilders: overal in Europa gaan de lichten uit

AMSTERDAM - De rechtszaak tegen Geert Wilders moet helemaal over, en alle getuigen moeten, al dan niet opnieuw, worden gehoord. Dat heeft Wilders' advocaat Bram Moszkowicz vandaag bepleit op de eerste zittingsdag van het nieuwe proces tegen de PVV-leider, die terecht staat op verdenking van groepsbelediging en het aanzetten tot haat en discriminatie.

© anp

De eerste zittingsdag zit erop. Hieronder het verslag van minuut tot minuut:

14:40 uur: De rechter sluit de zitting van vandaag af. 'Houd uw agenda's tot en met juli vrij'. Zaak geschorst tot volgende week maandag.

14:39 uur: Wilders: 'Als het preliminair verweer niet slaagt, dan reken ik op vrijspraak.'

14:37 uur:
De rechter reageert op Wilders: 'U hamert er nogal op dat u hecht aan een vrijspraak. Maar als het preliminair verweer suces heeft, dan komt er geen vrijspraak. Ik wijs u er maar even op.'

14:36 uur: Wilders: 'Dit proces gaat niet alleen om mij, maar over de vrijheid van meningsuiting. Zonder vrijheid geen creativiteit. Ooit gehoord van de islamitische Bill Gates, of Mozart? Het is mijn plicht om te spreken over de kwaardaardige ideologie die islam heet. Toekomstige generaties zullen zich afvragen wie er aan de goede kant stond en wie niet.'

14:35 uur: Wilders: 'Het is niet alleen het recht, maar ook de plicht van vrije mensen om zich uit te spreken tegen iedere ideologie die onze vrijheid bedreigt. Ook die van mij. Ik hoop dat het recht zal zegevieren en dat de vrijheid van meningsuiting zal blijven bestaan.'

14:30 uur: Wilders herhaalt zijn bekende standpunt over de islam: hij beschouwt het als een ideologie. 'Mijn proces staat daarom niet op zichzelf. Wie de waarheid spreekt loopt gevaar. Overal in Europa gaan de lichten uit.'

14:29 uur: Wilders krijgt het woord. Advocaat Steijnen verlaat demonstratief de zaal.

14:24 uur: Prakken verzoekt dat haar cliënten toegang krijgen tot het eventuele verhoor van Schalken en Jansen, indien die achter gesloten deuren zouden plaatsvinden. Zowel de verdediging als het OM verzet zich daartegen.

14:19 uur: Ties Prakken, advocaat van de aanklagers, aan het woord. 'Wij laten ons niet ontmoedigen. Wij staat in ons recht, en we vertrouwen in de rechtspraak.'

14:16 uur: De zitting wordt hervat.

13:35 uur: Schorsing tot 14:15 uur. Daarna komen de benadeelde partijen aan het woord.

13:33 uur: OM: indien er toch een verhoor van Schalken en Jansen gaat plaatsvinden, zou dat niet tijdens een openbare zitting moeten gebeuren. Niet in de rechtszaal dus, tenzij de camera's uitgaan.

13:25 uur: Moszkowicz: Het OM begrijpt mij niet. Het gaat mij er niet om of Schalken Jansen heeft beïnvloed, maar het gaat erom dat hij het heeft geprobeerd.

13:22 uur: De rechter heeft liever dat Moszkowicz spreekt van 'het diner' in plaats van 'het etentje', omdat er wijn op tafel stond. Moszkowicz: 'Volgens mij is dat de titel van een boek.'

13:17 uur: Moszkowicz reageert namens de verdediging op het relaas van het OM. Hij snapt de redenering van het OM niet. 'Het OM zegt nu onder dezelfde omstandigheden iets heel anders over dezelfde getuigen.'

13:09 uur: Officier van Justitie Van Roessel vat lang verhaal samen. Bottomline: Schalken en Jansen kunnen, dan wel mogen niet verhoord worden, en het OM is wel degelijk ontvankelijk. Het etentje van Schalken en Jansen is niet relevant, omdat Schalken daar niet voor vervolgd is.

13:00 uur: Vecht Wilders tegen de slaap? Het lijkt er even op. Hij krijgt een elleboogje van Moszkowicz.

12:49 uur: Met veel juridisch taalgebruik verdedigt het OM haar besluit om het verhoor van Jansen en Schalken af te wijzen.

12:38 uur: Officier van Justitie Van Roessel probeert de rechtbank er nu van te overtuigen dat het verzoek van de verdediging om het OM niet-ontvankelijk te verklaren, geen stand houdt.

12:30 uur: Het OM wil het verhoor van Jansen en Schalken ook afwijzen.

12:25 uur: Het horen van ervaringsdeskundigen voegt volgens het OM ook niets toe. Hen niet horen schaadt de belangen van verdediging niet.

12:24 uur: Het heeft geen zin om nog meer islamdeskundigen te horen, omdat de getuigenissen van de drie deskundigen die eerder al verhoord werden grotendeels overeenkomen, aldus het OM.

12:21 uur: 15 deskundigen zijn terecht afgewezen als getuige, aldus het OM. Het horen van deze personen moet daarom ook nu weer afgewezen worden.

12:17 uur: Officier van Justitie Velleman neemt het woord.

12:06 uur: Nu de verdediging te kennen heeft gegeven de rechtszaak wel opnieuw te willen doen, zal dat volgens het OM ook moeten. Er komt een nieuw requisitoir.

12:04 uur: Van Roessel: het OM wilde eigenlijk gewoon doorgaan waar het proces was gebleven voordat het wrakingsverzoek werd ingediend. Na vervangen van rechters zou opnieuw beginnen niet nodig zijn.

12:03 uur: 'Klinkt die sirene om uw betoog kracht bij te zetten?' vraagt de rechter. Maar nee, het is de maandelijkse sirenetest op de eerste maandag van de maand.

12:01 uur: De zitting wordt hervat. Officier van Justitie Van Roessel aan het woord.

11:44 uur: Net als bij het vorige proces gaan de rechter en advocaat Moszcowicz weer uiterst beleefd met elkaar om. Veel bedankjes over en weer.

11:32 uur: Het Openbaar Ministerie (OM) vraagt om een half uur schorsing ter voorbereiding. De rechtbank staat dat toe. Om twaalf uur wordt de rechtszaak hervat. Officieren Van Roessel en Velleman van het OM komen dan aan het woord.

11:30 uur: Wilders vraagt bij monde van zijn advocaat om alle getuigen in de openbare zitting te verhoren. Eerder gebeurde dat achter gesloten deuren.

11:21 uur: Volgens Moszcowicz heeft Schalken wel degelijk geprobeerd Jansen te beïnvloeden, hoewel dit uiteindelijk mislukt is. De verdediging wil zowel Schalken als Jansen horen.

11:15 uur: Moszkowicz haalt aan dat het OM donderdag heeft besloten om raadsheer Tom Schalken niet te vervolgen voor de beïnvloeding van getuige Jansen. De rechtbank blijkt hier niet van op de hoogte, waarop de advocaat per direct via een bode een persbericht doet toekomen. De tribune kan er wel om lachen.

11:09 uur: Onder de op te roepen getuigen moet ook Mohammed B. behoren, aldus Moszkowicz. Het OM weigerde hem vorig jaar op te roepen, en de rechter stelde het OM destijds in het gelijk. B. zit momenteel een gevangenisstraf uit wegens de moord op Theo van Gogh.

11:03 uur: De advocaat sluit niet uit dat er uitspraken zijn die ten onrechte aan Wilders zijn toegeschreven. Die zou hij willen voorleggen aan deskundigen. Hij wil ook getuigen oproepen die Wilders' vergelijking tussen Mein Kampf en de koran kunnen ondersteunen.

10:55 uur: Moszkowicz pakt het NRC van vrijdag. 'Gaat u nu de krant lezen?' vraagt de rechter. De advocaat haalt artikel aan waarin Wilders wordt verweten moslims te demoniseren. 'Die krant gaat zometeen de prullenbak in.'

10:54 uur: Rechtbankvoorzitter vraagt of Moszkowicz niet even wil pauzeren. 'Ik ben al over de helft', aldus de advocaat.

10:37 uur: De deur gaat open. Islam-ervaringsdeskundige Mohammed Enaid komt binnen. 'Ik neem aan dat het transport een probleem was,' aldus de rechtbankvoorzitter. 'Welk transport bedoelt u precies?' grapt Moszkowicz.

10:36 uur: Moszkowicz denkt een dag nodig te hebben voor de inleidende verweren.

10:35 uur: De rechtbank zou islam-ervaringsdeskundigen moeten toelaten als getuigen, meent Moszkowicz.

10:33 uur: Wilders kijkt op zijn horloge.

10:25 uur: De aanklacht wegens nazisme moet geschrapt worden, vindt de advocaat. 'Haal de zware last van de schouders van deze volksvertregenwoordiger.'

10:20 uur: Moszkowicz bekritiseert de gewraakte rechtbank. Ten onrechte zijn er een aantal verzoeken verdediging verworpen. De verdediging wil de herstart van de zaak aangrijpen om een aantal getuigen alsnog op te voeren.

10:15 uur: De advocaat pleit voor het opnieuw starten inhoudelijke behandeling. De verdediging stemt er niet mee in dat de zaak verdergaat waar zij in oktober gebleven was.

10:11 uur: De advocaat van Wilders, Bram Moszkowicz neemt het woord.

10:05 uur: Voorzitter Van Oosten vat samen wat er tijdens de zaak-Wilders is voorgevallen en waarom de zaak nu moet worden hervat. Zie ook dit artikel.

10:01 uur: De voorzitter van de rechtbank leest voor wie er in de rechtbank verschenen zijn. Hij concludeert dat de potentiële getuige, de arabist Hans Jansen, niet aanwezig is.

10:00 uur: De rechtszaak is geopend. Wilders oogt wat zenuwachtig.

Beeld anp
Beeld anp
Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden