Bellen metVoetbalverslaggever Sam Planting

Live Oranje analyseren terwijl de wedstrijd nog bezig is: hoe doet Sam Planting dat?

Vanavond, als het Nederlands elftal tegen Oostenrijk speelt, geeft voetbalverslaggever Sam Planting live duiding in een speciaal EK-blog. Hoe doe je dat, zó snel analyses neerpennen terwijl de wedstrijd bezig is, ook nog eens onderbouwd met data en statistieken? ‘Er is veel magisch denken in het voetbal.’

Vanavond speelt het Nederlands elftal om 21.00 uur tegen Oostenrijk en zal Sam Planting de wedstrijd duiden voor de Volkskrant. Beeld EPA
Vanavond speelt het Nederlands elftal om 21.00 uur tegen Oostenrijk en zal Sam Planting de wedstrijd duiden voor de Volkskrant.Beeld EPA

Je onderscheidt je van de meeste andere voetbaljournalisten doordat je verhalen zwaar leunen op data. Waarom doe je dat?

‘Voetbal is enorm subjectief, dat hoort erbij. Toen het defensief spelende Frankrijk in 2018 wereldkampioen werd, zei een groep mensen: geweldig, het beste team heeft gewonnen. Een andere groep zei juist: verschrikkelijk, wat een afschuwelijke stijl heeft dat team. Cijfers zijn een handig hulpmiddel voor journalisten, ze geven houvast.

‘Bovendien is er veel magisch denken in het voetbal. Er wordt veel gedacht in termen van flow, van een team dat plots momentum heeft. Terwijl in de cijfers meestal wel structurele aanwijzingen te vinden zijn waarom het ene team op een bepaald moment beter presteert dan een ander team. Ik probeer op een analytische manier te kijken naar wat er daadwerkelijk op het veld gebeurt, naar de tactiek en de structuur.

‘Het aantal doelpunten is de zwaarstwegende statistiek van allemaal, maar het vertelt een beperkt verhaal. Neem de wedstrijd van Nederland tegen Oekraïne, daar gebeurde veel meer dan die botte 3-2 vertelt. Er waren fases dat Nederland veel beter speelde dan Oekraïne, en fases dat Oekraïne zich herpakte. Oekraïne bespeelde de flanken niet optimaal, waardoor Dumfries vrijkwam. Zo zijn er elke wedstrijd honderden verhalen te vertellen. De statistiek van het aantal doelpunten creëert soms een verhaal dat niet helemaal eerlijk is.’

Hoe bepaal je welke statistieken je erbij pakt?

‘Er zijn altijd cijfers. Een x-aantal doelpogingen, percentage balbezit, het aantal defensieve ingrepen. Maar welke cijfers betekenisvol zijn, hangt af van de context van de wedstrijd. Stel dat de spelers van Oostenrijk zich vanavond ingraven, met als doel gelijk te spelen. In dat geval wil een laag aantal doelkansen niet zeggen dat hun tactiek mislukt. Maar als de tactiek is om juist heel aanvallend te spelen, kun je ze wel afrekenen op die statistiek.’

Hoe bereid je je voor op het livebloggen tijdens de wedstrijd van vanavond?

‘Ik zit al sinds gisteren, tussen het schrijven van andere stukken door, na te denken over Nederland-Oostenrijk, over de scenario’s die mogelijk zijn. Ondertussen verzamel ik feitjes en data, onder meer van statistiekbureau Opta. Zowel de Nederlandse en de buitenlandse pers houd ik goed bij, ik kijk welke invalshoeken andere media gebruiken. Ik heb van mezelf een vrij klinische manier van naar voetbal kijken, maar om snel te kunnen analyseren is een goede voorbereiding cruciaal.

‘En ik heb ervaring die van pas komt. Toen ik bij Voetbal International werkte, heb ik voor VI Pro honderden wedstrijden live moeten analyseren. Dat waren extreme oefeningen in het analyseren van wedstrijden, het duiden ervan en het verzamelen van bewijsstukken die je argumentatie versterken, zoals beelden. En dat allemaal tijdens een wedstrijd.’

Waar let je vanavond op?

‘Om met Oranje te beginnen: tijdens de eerste wedstrijd kwamen de juiste spelers, zoals Daley Blind, Frenkie de Jong en Memphis Depay, aan de bal. Zij konden daardoor de wedstrijd kleuren, dat verliep goed. Ik ga kijken of dat vanavond weer lukt.

‘Ik was niet zo dol op hoe Nederland druk zette. De spelers zetten flink druk vooruit op Oekraïne, maar daarbij namen ze grote risico’s. We hebben de hele aanloop van het EK gehoord dat die 5-3-2-opstelling van Oranje te verdedigend is, terwijl de kritiek die je nu op De Boer kunt hebben juist is dat Nederland te aanvallend speelde. Dat laat mooi zien hoe weinig zo’n spelformatie op zichzelf zegt. Je kunt met 4-3-3 heel negatief spelen, en met 5-3-2 juist enorme risico’s nemen.

‘De Oostenrijkse ploeg is in mijn ogen een half stapje beter dan Oekraïne, maar wel wisselvallig. In de wedstrijd tegen Noord-Macedonië vielen me vier spelers op waar iets te halen valt, dat zijn de zwakke plekken. Het gaat onder meer om Martin Hinteregger, die centraal achterin staat, en middenvelder Xaver Schlager. Ik ga ervan uit dat Oranje die wedstrijd ook heeft geanalyseerd, ik ben benieuwd wat het plan is om die zwakke plekken uit te buiten.’

Wat voor wedstrijd kunnen we verwachten?

‘Ik denk dat Nederland weer het initiatief zal pakken, en het meeste balbezit zal hebben. Ik denk wel dat Oostenrijk de zaken beter op orde zal hebben dan Oekraïne, zeker in het begin. Oranje begon de eerste wedstrijd stormachtig met zes, zeven kansen in de openingsfase. Ik denk dat deze wedstrijd iets sterieler begint.

‘Let op de nummer 9 van Oostenrijk, de aanvallende middenvelder Marcel Sabitzer. Die was weergaloos in de wedstrijd tegen Noord-Macedonië. Hij is een enorme allrounder, die én een geweldig loopvermogen heeft, én een geweldige techniek, en ook nog eens een goed oog heeft voor waar de ruimtes liggen.’

Kijken als een kenner

Ook naar voetbal leren kijken als Sam Planting? In Kijken als een kenner maakt hij van elke kijker een expert. Ontdek hier de elf spelers die de tactiek van hun land bepalen – en hoe het moderne voetbal wordt gespeeld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden