Litouwse autokopers 'beetje bang' voor mafia

Het wordt voor Litouwers, en anderen uit de voormalige oostbloklanden, steeds moeilijker om de Utrechtse automarkt veilig te bereiken. De autokopers reizen in colonnes, om overvallers in Polen en Duitsland af te schrikken....

MARC VAN DEN EERENBEEMT

Van onze verslaggever

Marc van den Eerenbeemt

UTRECHT

De kopers uit de Baltische landen maken de reizen met grote bedragen contant geld, onder meer omdat op de automarkt directe betaling op prijs wordt gesteld. Dat geld, meestal Duitse marken en soms Amerikaanse dollars, lokt overvallers naar de snelwegen.

Daar passeren de autokopers op gezette tijden. Op maandag gaat het richting Utrecht en op vrijdag richting de grote automarkt in het Duitse Essen. De nacht wordt, om tijd en geld te besparen, vaak doorgebracht in het eigen volgepakte vervoermiddel.

In de nacht van afgelopen maandag op dinsdag werden twee Russen op een parkeerterrein aan de A 1 in Almelo overvallen. Vijf 'Russisch sprekende mannen van redelijk postuur', zoals omschreven in de aangifte, maakten de reizigers onder bedreiging van een vuurwapen en met gebruik van een knuppel zesduizend dollar lichter. Een van de slachtoffers werd met zware kneuzingen opgenomen in het ziekenhuis.

Dezelfde soort wapens en een mes werden gebruikt bij twee overvallen op Litouwers in de buurt van Apeldoorn. Op 1 augustus werden negen Litouwers beroofd van vijftienduizend gulden in verschillende valuta. Zes landgenoten werden op 18 juli enkele duizenden guldens lichter. De slachtoffers denken dat de daders uit Oekraïne afkomstig zijn.

'Tot nu toe kwamen we de bendes steeds tegen in Polen. Maar de Russische mafia is nu ook in Nederland', zegt een Litouwse autokoper uit Alitus. Zijn blauwe Ford-bus staat op de parkeerplaats van de Utrechtse automarkt. Met acht man is hij naar Nederland gekomen. Vier wagens kopen en 'hoe sneller terug, hoe beter'.

In zijn colonne van drie personenbusjes zijn de details van de overvallen op Litouwers bekend. Landgenoot Zilvinas uit Jurbarkas, reizend met zeven man in een witte Mercedes-bus, zegt dat zijn groep 'een beetje bang' is. 'De politie zegt dat de overvallen ons probleem zijn, omdat we in een hotel moeten slapen. Maar dat is te duur.'

De betrokken politiedistricten overleggen vandaag over mogelijk gezamenlijk onderzoek naar de overvallen. De opgegeven signalementen zijn echter vaag en concrete 'opsporingsindicaties' ontbreken. De gebruikelijke nachtpatrouille op de A 1 wordt gewoon voortgezet.

Sinds de reorganisatie in 1991 verloopt de Utrechtse automarkt volgens gemeente en politie vrijwel probleemloos. De wilde handel is effectief bestreden, het gratis bewaakt parkeren voor bezoekers is zeer in trek, louche tussenpersonen met kortlopende autoverzekeringen zijn verdwenen en slaperige reizigers worden verwezen naar de nabijgelegen camping De Berekuil.

Vierhonderd geregistreerde handelaren hebben binnen de hekken vijftienhonderd parkeerplaatsen voor hun koopwaar. De registratie van de Rijksdienst voor het wegverkeer meldt de verkoop in Utrecht van 7610 wagens voor de export in de eerste zeven maanden van dit jaar. De handelaren klagen dat de kopers uit het voormalige oostblok deskundiger en prijsbewuster zijn geworden. De kopers klagen over de toegenomen onderlinge concurrentie.

Handelaar G. Wientjes uit Teuge, die veel 'frequente rijders' onder zijn klanten heeft, denkt met liefde terug aan de begintijd van de handel, kort na het vallen van de Muur. 'Je kon ze nog wat wijs maken over de motorinhoud of de uitlaat. Nu niet meer. Ze onderhandelen desnoods een dag voor vijftig mark minder. Maar het gevaar op de weg maakt het moeilijk voor ze.'

Uit veiligheidsoverwegingen maken de kopers volgens Wientjes steeds vaker gebruik van traveller cheques. De Rabo, als enige bank met een kaskantoor op de markt aanwezig, zegt echter dat deze cheques nauwelijks binnenkomen.

De terugreis van de autokopers heeft zijn eigen problemen. Vestering is een bedrijf dat kopers bijstaat bij het regelen van de eigendomspapieren, de uitvoerprocedure en de verzekering. Directeur A. Vestering maakte de reis naar de Baltische staten zelf.

'Bij de grenzen is het een ongelofelijke chaos, met vreselijke wachttijden. Wie pech heeft, wordt in Polen nog eens klemgereden door overvallers. Iedereen probeert wat van die stroom wagens af te plukken. Onophoudelijk wordt je op de bon geslingerd. En zonder afschrift van de bekeuring natuurlijk', vertelt hij.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden