Literair marathon lopen

Was de Nacht van de Poe een jaar of twintig geleden nog het enige uitputtende schrijversevenement, het succes daarvan heeft inmiddels een hausse aan literaire marathons veroorzaakt....

Van zaterdag 19 uur tot zondag 21.40 uur wordt tijdens de Slapeloze Nacht in het Utrechtse Vredenburg Finnegans Wake van James Joyce in de vertaling van Bindervoet & Henkes integraal voorgelezen. Kees 't Hart, Arjen Duinker, Erik van Muiswinkel, Toon Tellegen, uitgever Mark Pieters en anderen trachten het bonte stemmen- en klankenbal van het enigmatische boek uit te voeren, tot en met Anna Livia's slotmonoloog, die de actrice Johanna ter Steege voor haar rekening neemt. Tegelijkertijd wordt er in hetzelfde pand een al even lange interview-estafette van filosofen gehouden, waarbij we niet alleen moeten denken aan Ger Groot, M. Februari en Piet Gerbrandy, maar ook aan de fietsende denker Peter Winnen.

Wie dit heeft overleefd, kan vervolgens op 25 januari terecht in de Rode Hoed te Amsterdam, waar als afsluiting van het schrijversfestival Aan tafel! het Laatste Avondmaal zal worden nagespeeld (compleet met traditionele voetenwassing vooraf) door Tomas Ross als Jezus en een keur aan auteurs als discipelen. Herman Pleij is Mattheus, Carry Slee doet Simon de IJveraar, Judith Koelemeijer is Johannes, H.C. ten Berge speelt Andreas en Ruben van Gogh neemt genoegen met de rol van Jacobus de Mindere.

Hiervan kan men drie dagen recupereren. Op 28 januari wordt vervolgens in de Kunsthal te Rotterdam de Gedichtendag geopend tijdens de Gedichtennacht, met Gerrit Komrij, Ilja Leonard Pfeijffer, Rutger Kopland en Menno Wigman. Een dag later, op de Gedichtendag, begint in Groningen de Poemarathon op diverse locaties, zoals het Universiteitstheater (presentatie van de bloemlezing Kutgedichten, met Vrouwkje Tuinman en F. Starik) en het Groninger Museum (Diana Ozon, Simon Vinkenoog, Bart Chabot, Erik Jan Harmens en Neeltje Maria Min).

Literatuur en poe leven, en de belangstelling is groot - zolang we de makers met dozijnen het podium op drijven en ze bereid zijn om, al dan niet verkleed als evangelist, eigen en andermans teksten voor te dragen. Blijft er tijdens die mega-spektakels nog iets hangen bij de toehoorder? De verkoop van dichtbundels neemt niet merkbaar toe. 'Die lezen mogen eenzaam wezen', dichtte Ida Gerhardt in 1979: 'Zij waren het van kind af aan.' Maar de schrijvers moeten steeds vaker de hort op - er zal deze maand niet bijster veel worden gecred --, en als de lezers hun favorieten niet in de kou willen laten staan, zullen ook zij avonden lang niet 'ademloos het blad omslaan,/ ver van de dagelijksheid vandaan'.

Komen deze massale festiviteiten de zaak werkelijk ten goede, of zijn ze een vorm van aflaat? - als we een dichtersmarathon meepakken, hoeven we die lui ook niet meer te lezen. Bij het doornemen van al die programma-aankondigingen kan de twijfel toeslaan.

Wat vinden de performers zelf? Gebeld met Bart Chabot, behalve geroemd biograaf van Herman Brood ook dichter. Twee maanden geleden verscheen zijn bundel Zand erover: 'Als ik eruit voorlees, gaat de zaal mee. De verkoop valt niet tegen, en dan bedoel ik 750 exemplaren. Maar wat is het gekke? Ik schrijf verstaanbare, geen hermethische teksten. Succes op het podium is verdacht, moet ik concluderen, want mijn bundel wordt he-le-maal nergens besproken! Dat is een gevolg van het vele optreden. Vinkenoog, Deelder en Johnny van Doorn - had die nog geleefd - kunnen ervan meepraten. Mijn poe wordt zelfs al twintig jaar niet meer gerecenseerd. Ik ben er niet verbitterd over hoor, dit najaar word ik vijftig en dan verschijnt mijn verzameld dichtwerk onder de titel Greatest Hits. Maar een tikkie eigenaardig vind ik het wel.'

We kunnen dit weekend ook thuisblijven en Zand erover openslaan. Een clandestiene verzetsdaad. Die lezen zullen nog eenzamer wezen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden