Lipschits’ onbestelbare brief bijna overal bezorgd

‘Ik heb het boekje nooit in de bus gekregen’, zegt Wim Noordergraaf, terwijl hij zijn garage aan de Agniesestraat afsluit....

Marlies Dinjens

Toch heeft het boekje niet iedereen bereikt. ‘De deelgemeenten Hoogvliet en Pernis zijn in elk geval buiten de boot gevallen. Ze zaten niet in het postcodegebied’, zegt Gerton van Boom van uitgeverij Verbum, een van de initiatiefnemers van de actie. ‘En bij huishoudens met een ja/nee sticker is het ook niet bezorgd.’

Met de verspreiding wil een aantal organisaties, waaronder het Auschwitz Comité en de Stichting Holocaust Herdenking, de kennis van Rotterdammers over de Holocaust bijspijkeren.

Onbestelbaar is een brief van Isaac Lipschits aan zijn overleden moeder; ze kwam om het leven in Auschwitz. De emeritus hoogleraar geschiedenis vertelt aan zijn moeder hoe het hem en de rest van zijn joodse familieleden tijdens en na de oorlog verging. Het boekje beschrijft onder meer zijn plezierige jeugd in Rotterdam, het onderduiken, en de deportaties van zijn familieleden. Er zijn 250 duizend exemplaren gedrukt, zodat ieder Rotterdams huishouden er een kon ontvangen.

De Ageniesestraat is na de oorlog flink veranderd, zoals Lipschits ook beschrijft in Onbestelbaar. ‘Ze hebben alle huizen opgeknapt en ze hebben van ieder benedenhuis en bovenhuis één huis gemaakt. Er wonen nu allemaal mensen die uit Turkije komen’, schrijft Lipschits. Ozkan Gulten is een van die bewoners. Zij kreeg het boek bezorgd – maar kan het niet lezen. ‘Mijn Nederlands is helaas niet goed genoeg’.

Maar er zijn ook Rotterdammers die het boek zowel hebben gekregen als hebben gelezen. Jacqueline van Drunen wandelt tijdens haar lunchpauze over het verderop gelegen Hofplein.‘Erg aangrijpend’, zegt ze, terwijl ze haar paraplu opsteekt. ‘Mijn ouders woonden tijdens de oorlog in Rotterdam en vertelden over het bombardement. Het is bijna niet meer voor te stellen hoe het voelt om in oorlog te leven.’

Uitgever Van Boom is tevreden over de actie. ‘Ik heb veel positieve reacties gekregen. Als 10 procent het heeft gelezen, is dat al winst.’ Bovendien kreeg Van Boom een opmerkelijk telefoontje. ‘Ik ben gebeld door een promovendus die de Rotterdamse politie in de oorlog onderzoekt. Hij zegt te weten wie verantwoordelijk is voor de deportatie van Lipschits’ ouders.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden