Linkse partijen veroveren eindelijk Groot-Parijs

De linkse regeringspartijen van Frankrijk hebben zondag bij de regionale verkiezingen een flinke sprong gemaakt, die ruwweg overeenkomt met hun overwinning in de parlementsverkiezingen van vorig jaar....

Van onze correspondent

Martin Sommer

PARIJS

Volgens het peilingbureau CSA haalden de linkse coalitiepartijen 36,8 procent van de stemmen, parlementair rechts kwam tot 29,2 procent. Het extreem-rechtse Front National boekte een lichte winst en verzamelde landelijk 15,9 procent. Ongeveer 40 procent van de kiezers kwam niet opdagen, een dieptepunt.

Van de tweeëntwintig Franse regio's (plus vier overzee) gingen er vijf direct met een absolute meerderheid naar regerend 'meervoudig links' - socialisten, communisten, Groenen, radicaal-socialisten en Burgerbeweging. In zeven regio's werd links de grootste partij, maar zonder absolute meerderheid. De uitvoerende macht, inclusief de voorzitter van de Regioraden wordt vrijdag getrapt gekozen. Een relatieve meerderheid voor links is alleen voldoende wanneer republikeins rechts, zoals beloofd, geen pact sluit met het Front National.

Naast het Ile-de-France (omgeving Parijs) viel de tweede belangrijkste regio Provence-Alpes-Cote d'Azur (hoofdstad Marseille) ook in linkse handen. De derde regio Rhone-Alpes (Lyon) leek weliswaar in percentage een linkse overwinning op te leveren, maar omdat de regeringspartijen hier verdeeld optraden gaat de overwinning in zeteltal mogelijk toch naar de gaullisten.

Gezien in percentages lijkt de linkse overwinning mee te vallen. Dat ziet er anders uit wanneer de uitslag wordt afgezet tegen het resultaat van de vorige regionale verkiezingen, die in 1992 op het dieptepunt van de populariteit van president Mitterrand werden gehouden. Van de 22 regio's gingen er toen twintig naar rechts en bleef links met twee schamele regio's achter. Vannacht leek links op minimaal twaalf regio's te mogen rekenen, wat uiteindelijk toch een tegenvaller was, omdat de peilingen op nog meer deden hopen.

Met zeggenschap over de landinrichting, openbare werken en een reeks subsidieregelingen is het nationale belang van de regionale verkiezingen bescheiden. Afgezien van de betekenis van deze verkiezingen als super-thermometer voor de populariteit van de regering, zijn de zetels in de regionale parlementen vooral van belang als lokale machtsbasis voor de politici in Parijs.

Linkse politici becommentarieerden de uitslag tevreden op de televisie, onder wie premier Jospin vanuit het dorp aan de voet van de Pyreneeën dat hij vertegenwoordigt in de Regionale Raad. Jospin vestigde de aandacht aan de lage opkomst, en noemde het resultaat 'tamelijk bevredigend voor de meerderheid en een aanmoediging voor de regering'.

Ook zeer tevreden toonde zich Front-National-leider Jean-Marie Le Pen, die als kandidaat voor het voorzitterschap voor de Mediterrane regio Provence-Alpes-Cote-d'Azur 26,8 procent van de stemmen had verzameld. UDF-leider Léotard, kandidaat voor de regio die twaalf jaar in handen van zijn partij was, bleef steken op 28,5 procent. Daarmee werd hij niet alleen tweede na de socialistische kandidaat, maar ook stond hij gisteravond in zijn district op verlies tegen zijn directe tegenstander van het Front National.

Ex-premier Edouard Balladur (RPR) verloor als kandidaat-voorzitter voor de belangrijkste regio, Ile-de-France. Balladur is 59 en moet vrezen voor zijn verdere politieke carrière. Hij verklaarde in zijn reactie dat de rechtse partijen RPR en UDF de krachten moeten bundelen. Oud-president Giscard D'Estaing mag voorzitter van de regio Auvergne blijven, zodat het omstreden toeristische project Vulcania vermoedelijk doorgaat.

Bitter was de reactie op het verlies van de gaullistische partijleider Philippe Séguin. Na een slopende campagne kon Séguin zijn verwijten aan het adres van president Chirac nauwelijks verbergen, aan wie al dit leed voor rechts te wijten is. Chirac schreef vorig voorjaar de desastreus verlopen vervroegde verkiezingen uit. 'Dit is de rekening van het ontbinden van het parlement', aldus Séguin, die resoluut afzag van de voorgestelde partijfusie tussen de rechtse partijen UDF en RPR, waarop Chirac zijn hoop gevestigd heeft voor zijn eigen politieke toekomst.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden