Linkse graaf Gentiloni moet Italiaanse bankencrisis bezweren

Hij maakte een wet om de mediamacht van Berlusconi in te perken. Nu moet hij rust brengenna het voor zijn partij desastreuze referendum.

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Paolo Gentiloni volgt Matteo Renzi op. Beeld ap

On-Italiaans snel is er een opvolger gevonden voor de woensdag afgetreden premier Matteo Renzi. Reden voor de haast is een sluimerende bankencrisis in Siena. De man die haar moet beteugelen: Paolo Gentiloni, de huidige minister van Buitenlandse zaken.

Gentiloni werd zondagmiddag op het presidentieel paleis ontboden waar president Sergio Mattarella hem vroeg de komende week een nieuwe regering te vormen. Gentiloni zal zelf als premier leiding geven aan die regering, de 64ste in de afgelopen 70 jaar.

Hoewel de 62-jarige Gentiloni als graaf werd geboren (conte Gentiloni Silveri), heeft hij zich een leven lang hard gemaakt voor de arbeidersklasse. Hij deed dat eerst als journalist, later in zowel een reeks katholieke instellingen als communistische bewegingen. Begin deze eeuw was hij een van de mede-oprichters van de linkse partij Margherita, die in 2007 opging in de nieuwe Partito Democratico (PD), de huidige regeringspartij.

Bankencrisis Italië is terug van nooit weggeweest

Het Italiaanse referendum duwt de oudste bank ter wereld naar de rand van de afgrond. De gevolgen kunnen zich tot ver buiten die ene bank en Italië uitstrekken.

Niet lang daarna bekleedde hij zijn eerste ministerspost (Communicatie) in het kabinet-Prodi. Zijn belangrijkste wapenfeit was het opstellen van een wet die de mediamacht van Silvio Berlusconi moest beteugelen dat die werd aangenomen was een van de zeer zeldzame gebeurtenissen waardoor een feest in Berlusconi's Milanese nouveaux riche-villa werd afgeblazen.

Nu Gentiloni premier wordt, is de Italiaanse pers al druk doende met een nieuwe bijnaam voor de man die Matteo 'de Sloper' Renzi opvolgt. Hij wordt voorlopig 'de Brandweerman' genoemd, omdat hij een uitslaande politieke brand moet zien te blussen.

De keuze voor Gentiloni kan dan ook niet los worden gezien van de penibele situatie waarin de bank Monte dei Paschi di Siena (MPS) verkeert, de derde bank van Italië. Buitenlandse investeerders, waaronder de Qatar Investment Authority, die de bank moesten redden, zagen vorige week af van hun investering vanwege de politieke onzekerheid in het land. De hoop is dat de rust die Gentiloni brengt private investeerders nog kan overtuigen voordat er op 31 december een belangrijke deadline verstrijkt. Een ander alternatief is staatssteun.

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Paolo Gentiloni. Beeld reuters

President Mattarella lijkt te willen wachten totdat er een nieuwe kieswet is aangenomen, omdat de vorige volgens veel juristen niet goed in elkaar zit. In dat scenario volgen er naar verwachting pas nieuwe verkiezingen in de zomer. Aan die verkiezingen zal Gentiloni waarschijnlijk niet als PD-lijsttrekker deelnemen. Op die functie azen andere partijprominenten, onder wie de net afgetreden Matteo Renzi.

Daags voor het grondwettelijk referendum van vorig weekend schreef Gentiloni in een ingezonden brief aan de Financial Times dat Italië op een tweesprong stond. 'Het land kan kiezen tussen Renzi of de chaos. De stabiliteit van heel Europa staat op het spel.' Italië koos voor chaos. Het is aan Gentiloni die de komende maanden zo veel mogelijk te beteugelen.

Alles moet veranderen zodat alles hetzelfde blijft

Uitgerekend de gewraakte Italiaanse macht mag blijven: de Senaat. Het volk stemde tegen de gevestigde orde, met als gevolg dat er juist niets verandert. Op Piazza Madama komen verwarring en gewoonte samen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden