Links Utrecht kiest liberale burgemeester

De VVD bemachtigt met haar oud-partijvoorzitter Jan van Zanen opnieuw een grote stad

UTRECHT - Na vijftien jaar rood ging dinsdagavond de oranjeblauwe vlag weer uit in Utrecht. De VVD'er Jan van Zanen (52), nu nog eerste man in Amstelveen, wordt de nieuwe burgemeester van de Domstad. De overwegend linkse gemeenteraad liet zich overtuigen door de aimabele liberaal.


Met de komst van Van Zanen, die Utrecht dinsdagavond zijn 'grote liefde' noemde, nemen de Utrechters afscheid van de afstandelijke jurist Aleid Wolfsen. Zelden heeft een burgemeester van een grote stad zoveel kritiek te verstouwen gekregen. Al op 1 mei maakte de PvdA'er Wolfsen bekend dat hij geen tweede termijn ambieerde. Hij feliciteerde zijn opvolger dinsdagavond 'van harte'.


Voor de selectiecommissie heeft niet de politieke kleur van de kandidaat de doorslag gegeven, maar zijn vermogen om boven de partijen te staan. Van Zanen heeft bewezen over die capaciteit te beschikken: als Utrechtse wethouder van financiën en economische zaken (1998-2005), als voorzitter van de VVD en als burgemeester van Amstelveen. Heleen Boer (GroenLinks), lid van de selectiecommissie: 'Hij kan goed met linkse partijen samenwerken.'


Van Zanen wordt dan ook nadrukkelijk geacht burgemeester van álle Utrechters te zijn, beklemtoonden GroenLinks en PvdA dinsdagavond voor alle zekerheid, 'van kakker tot kraker en illegaal'. Hij zal soms zelfs tegen het standpunt van zijn eigen partij moeten ingaan, als hij bijvoorbeeld in Den Haag moet pleiten tegen de verbreding van de A27 bij Amelisweerd.


Voorzitter Eiko Smid (CDA) van de selectiecommissie heeft er alle vertrouwen in. Hij prees dinsdagavond de sociale vaardigheden van Van Zanen, zijn grote netwerk en brede ervaring in politiek en openbaar bestuur en zijn sterke binding met Utrecht. De aanstaande benoeming van Van Zanen laat zien dat de VVD in opmars is in bestuurlijk Nederland, nu de partij na Den Haag en Almere ook het burgemeesterschap van Utrecht herovert. De PvdA is in de tien grootste steden overigens nog steeds oververtegenwoordigd.


De vierde stad van het land heeft ruime ervaring met liberale burgemeesters: vanaf 1970 leverde de VVD vier keer op rij de burgemeester van Utrecht. In 1999 doorbrak de PvdA met burgemeester Annie Brouwer-Korf die trend van bijna dertig jaar.


Er is in de afgelopen maanden veel gespeculeerd over de opvolging van de PvdA'er Wolfsen. 26 kandidaten (20 mannen en 6 vrouwen) reageerden op de vacature. Toen bleek dat onder hen geen D66-leden zaten, schrapten de bookmakers de veel genoemde D66-voorman Alexander Pechtold van hun lijstjes. Van Zanen en voormalig FNV-voorzitter Agnes Jongerius werden het vaakst genoemd als kanshebber. Ook de naam van de oud-GroenLinks-leider Femke Halsema werd gefluisterd.


De populaire Utrechtse zanger Henk Westbroek solliciteerde openlijk en werd in een door het dagblad AD/UN gehouden peiling meteen uitgeroepen tot favoriete kandidaat van de Utrechtste bevolking. De Utrechtse commissaris van de koning Willibrord van Beek wees hem af: geen bestuurservaring.


Met de acht kandidaten die wel door de eerste selectie kwamen, heeft de selectiecommissie bestaande uit acht gemeenteraadsleden vertrouwelijke gesprekken gevoerd. Vier kandidaten gingen door naar een tweede ronde. De commissie heeft dinsdag in een vertrouwelijke bijeenkomst twee geselecteerde kandidaten voorgelegd aan de gemeenteraad. De raad koos daarop Van Zanen. De minister van Binnenlandse Zaken neemt deze aanbeveling in de regel over.


pagina 11 Wat verwachten de Utrechters van Jan van Zanen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden