‘Links moet over eigen schaduw stappen’

Nieuwe SP-leider Roemer kan geheelonthouders aan het bier krijgen. Dus waarom niet samen met GroenLinks en PvdA?

Emile Roemer, het nieuwe gezicht van de Socialistische Partij, profileert zich vooral als bruggenbouwer. Hij weet ook wel dat coalities ‘niet uit liefde worden geboren’, houdt hij zaterdag de lokale SP-bestuurders voor op de partijraad in Amersfoort.

‘Maar coalities sluit je omdat je als politicus het land hebt te dienen en dan moet je soms over je eigen schaduw heen stappen.’ Met de beoogde nieuwe aanvoerder van de PvdA, Job Cohen, ziet Roemer kansen voor een zo ‘links en progressief mogelijke’ regering.

Vandaar opnieuw een uitnodiging richting de PvdA en het GroenLinks van Femke Halsema. ‘Niet voor een thee-, koffie- of een fotomomentje’, zegt hij verwijzend naar de mislukte linkse lente uit 2006, toen tijdens de verkiezingsstrijd elk afspraakje tussen de drie linkse partijen strandde.

De SP’er wil een serieuze sociale alliantie vormen. Dat betekent wat hem betreft een lijst samenstellen van zaken die de drie partijen willen bereiken. Cohen gaat inhoudelijk nog niet in op het voorstel, hij laat voor de camera’s wel weten voor een linkse samenwerking te zijn. ‘Een regering? Hoe progressiever hoe liever.’

Het is zaterdag de eerste keer dat Roemer zijn achterban toespreekt. Vorige week vrijdag nam hij het fractieleiderschap over van Agnes Kant, die onverwacht opstapte na de voor de SP teleurstellende gemeenteraadsverkiezingen. Ze is er niet bij vandaag, wel wordt er een film getoond met haar optredens.

De afwezige Kant krijgt van de regiobestuurders een staande ovatie. ‘Agnes hoort bij ons, en dat zal altijd zo blijven’, zegt partijvoorzitter en oud-fractieleider Jan Marijnissen. Hij onderstreept dat ‘velen haar opstappen betreuren’.

Met haar opvolger Roemer lijkt de SP meer de samenwerking te zoeken. Marijnissen en de PvdA boterde nooit echt. Te veel oud zeer. Ook Kant had moeite het verleden van zich af te schudden.

Roemer, nog niet zo lang Kamerlid in Den Haag, geldt echter als coalitieman. Hij zat immers samen met de VVD in het gemeentebestuur van Boxmeer. Niet voor niets doet een binnen SP-kringen bekende anekdote de ronde. ‘Als het moet kan hij een geheelonthouder aan het bier krijgen.’

Hij wil graag de lijst aanvoeren komende campagne en krijgt daarvoor unaniem steun van de partijraad. Op 24 april beslist het SP-congres daar definitief over. In korte tijd zal hij bekend moeten worden bij het grote publiek.

Is drie maanden voor de landelijke verkiezingen op 9 juni daarvoor niet te kort? ‘Ach, sommige mensen geloven er ook in dat de wereld in een week is geschapen’, zegt het nieuwe SP-gezicht daar zelf over. Met andere woorden: alles kan. Dus ook een ‘links en progressief’ kabinet.

De SP, die in de peilingen dik op verlies staat, wil in crisistijd ‘zekerheden’ bieden. Dat betekent: ‘de rijken (‘bankiers en aandeelhouders’) de crisis laten betalen en niet bezuinigen op de publieke zaak (‘zorg en onderwijs’).

Bezuinigingen zoekt de partij vooral in beperking van de hypotheekrenteaftrek, de inperking van bureaucratie in de zorg, een belasting van 60 procent voor veelverdieners en inkomensafhankelijke ziektekostenpremies.

Roemer benoemt echter geen breekpunten voor mogelijke coalitieonderhandelingen. ‘Ik praat liever over maakpunten.’ Hij ‘flirt’ liefst met links, maar uitsluiten doet hij niet. ‘Al zijn er grenzen. Zo sluit ik uit dat we de discriminerende voorstellen van de PVV ooit zullen accepteren.’

Ondanks de recente verliezen van de SP, drukt partijvoorzitter Marijnissen de aanwezige regiobestuurders op het hart dat verkiezingen draaien om ‘zelfvertrouwen’. De SP-afdeling Rotterdam beklaagt zich dat de partij nauwelijks kwam tussen de strijd PvdA en de Leefbaren. Marijnissen: ‘Waar twee olifanten vechten moet je ervoor zorgen dat je zelf een olifantje baart.’

Misschien is de SP, zegt hij, na alle overwinningen ‘een beetje lui’ geworden. ‘Je kunt wel vier jaar lang foldertjes uitdelen, maar mensen zijn ook niet gek. We moeten de buurten in om vertrouwen te winnen. We moeten weten wat er leeft! Als we maar actief, strijdbaar en betrouwbaar blijven, komt het wel goed’, zegt Marijnissen.

Maar is de SP nu een actiepartij of een bestuurderspartij? ‘Wij zijn beide’, antwoordt Marijnissen die opmerkelijk genoeg zegt niet veel te hebben met het woord ‘actie’. ‘Wij zijn een actieve politieke partij. Dat is heel iets anders.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden