Links lullen, maar rechts vullen

De linkse elite is hypocriet. De idealen die met de mond worden beleden, hebben voor de kapitaalkrachtige salonsocialisten privé geen enkele consequentie meer....

ZELFINZICHT is een schaars goed. Dit blijkt eens te meer nu de linkse elite een verklaring zoekt voor haar verkiezingsnederlaag. Het linkse blok - PvdA, GroenLinks en D66 - verloor op 15 mei ruim eenderde van zijn electoraat, alleen de SP groeide.

De linkse opinieleiders tuimelen sindsdien over elkaar met verklaringen: het lag natuurlijk bovenal aan Pim Fortuyn, die het gewone volk wist te verleiden met zijn belofte de grenzen te sluiten. Het lag aan de linkse leiders; Rosenmöller, die te veel tegen de macht zou hebben aangeschurkt en Melkert, die ineens alles fout blijkt te hebben gedaan. Toch weigert de linkse elite écht de hand in eigen boezem te steken. Jammer, want juist de innerlijke hypocrisie van links, maakt het begrijpelijk dat de oude achterban niets meer van links moet hebben.

Van een volksbeweging heeft links zich opgewerkt tot een club salonsocialisten. Links lullen, rechts vullen is hun Leitmotiv. En vooral dat vullen gaat de laatste jaren lekker. Zo was het merendeel van de linkse achterban was bij de afgelopen verkiezingen afkomstig uit de hoogste sociale klassen, blijkt uit de landelijke enquêtes van 2Vandaag/Nipo.

Vooral D66 en GroenLinks doen het goed onder de groep Nederlanders met een hoge opleiding (hbo+) en een dikke portemonnee (hoogste inkomensklasse). Alleen de achterban van de SP is procentueel nog goed vertegenwoordigd in de laagste regionen van de samenleving, want ook de PvdA-stemmers waren op 15 mei rijker en beter opgeleid dan de gemiddelde Nederlander.

Rijk of niet, de linkse praatjes zijn er niet minder om. Idealen als herverdeling, de multiculturele samenleving en een streng milieubeleid worden nog altijd met verve verdedigd. Ook de linkse verkiezingsprogramma's stonden er vol mee. Maar de vertaling naar de dagelijkse praktijk, daar heeft de linkse elite lak aan. De politieke standpunten die in het publieke domein worden verdedigd, worden in het privédomein met evenveel gemak genegeerd. De oude Britse leus 'practice what you preach' heeft zijn geldigheid verloren voor de salonsocialisten.

De voorbeelden kent iedereen. Neem de zwarte scholen. De opmars van dit fenomeen is links een doorn in het oog. Immers, met het oog op de multiculturele samenleving zouden zwart en wit juist moeten integreren.

Maar dat is de theorie. In de praktijk wil ook de salonsocialist het beste voor zijn kinderen. Dus toch maar even verderop naar school met de eigen kids, dacht Karin Adelmund, staatssecretaris van Onderwijs voor de PvdA. Ze bracht haar spruiten naar een - witte - Amsterdamse school. Een slecht voorbeeld? Welnee, 'een privézaak', vond Adelmund.

Ten opzichte van het milieu is de houding van de linkse elite al niet veel anders. Zo vindt de salonsocialist het vanzelfsprekend dat het vliegverkeer moet worden teruggedrongen. Belastingheffing op kerosine is daartoe een prima middel, belijdt GroenLinks in het verkiezingsprogram haar idealen.

Maar zou de linkse elite na een stem op deze partij zelf een vliegvakantie laten schieten? Nee, dat komt niet im frage. En zelfs als GroenLinks daadwerkelijk een prijskaartje aan de vervuiling zou hangen, dan heeft de eigen achterban (58 procent uit de hoogste klassen) daar weinig last van. Maar of Jan met de Pet dan nog naar Isla Margarita kan?

Voor de auto geldt hetzelfde verhaal. Sinds elke Nederlandse arbeider zich een auto kan veroorloven is links eigenlijk voor het terugdringen van het autogebruik. Het kwartje van Kok, tolpoortjes en kilometerheffingen moeten de gewone man weer uit de auto jagen. Zelf is de doorsnee salonsocialist toch kapitaalkrachtig genoeg om met zijn wagen, liefst een stijlvolle oldtimer (lekker geen wegenbelasting betalen), de weg op te kunnen.

Politiek links geeft ook qua autogebruik weer niet bepaald het goede voorbeeld. Neem, PvdA-dame Loeki van Maaren, de oud-burgemeester van Leeuwarden. Zij presteerde het om ondanks haar nieuwe baan in het hoge Noorden nog een jaar in Limburg te blijven wonen en zich elke week door de gemeenteauto te laten ophalen. Haar chauffeur reed op zondagavond naar Limburg, overnachtte in een hotel en nam burgemeester Van Maaren 's ochtends mee terug naar Leeuwarden. Niet bepaald een linkse besteding van overheidsgelden, om over het milieu maar te zwijgen.

De salonsocialisten zelf hebben weinig moeite met de gapende kloof tussen woorden en daden. Waarom zou een links mens geen dure boerderij buiten de stad mogen bezitten? Het gaat er immers om dat voor maatschappelijke problemen als armoede, milieuverontreiniging en zwarte scholen structurele oplossingen worden gevonden.

En voor de structurele oplossingen moeten we volgens de salonsocialist niet bij het individu, maar bij de overheid zijn. Dat geldt voor herverdeling - inderdaad een traditionele overheidstaak. Maar ook voor het milieu of zelfs voor de integratie van oude en nieuwe Nederlanders legt links de bal bij de regering. De betere wereld begint voor de linkse mens niet bij zichzelf maar bij de politiek.

Links speelt ook een vooraanstaande rol in hetgeen de Amsterdamse filosoof Ewald Engelen 'het verraad van de Nederlandse elite' noemt. De elite accepteert niet langer dat tegenover hun eigen welvaart een maatschappelijke plicht staat. Het verraad van de linkse elite is extra wrang omdat zij zelf via de overheid deze maatschappelijke plicht probeert af te dwingen.

Deze hypocrisie, die we aantreffen bij zowel de linkse politici als bij de rest van de linkse elite, heeft de gewone man in de armen gejaagd van een populist als Pim Fortuyn. Liefst 42 procent van de LPF-stemmers heeft een lbo-opleiding of lagere school gevolgd en behoort ook qua inkomen tot de laagste regionen. Die steun kreeg Fortuyn omdat hij authenticiteit uitstraalde. Hij was geen man van de straat, maar deed ook niet alsof. Hij had lak aan het milieu, maar kwam daar eerlijk vooruit. Zijn retoriek en zijn persoon, sloten naadloos op elkaar aan.

'Ik zal doen, wat ik zeg.' Fortuyn kon het beloven en het de kiezer doen geloven. De salonsocialist heeft dat krediet niet meer. Door gebrek aan authenticiteit zijn de linkse idealen verworden tot loze kreten. De linkse elite is hypocriet en dat heeft het publiek haarfijn aangevoeld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden