Links krijgt klappen

Nederland heeft de toon gezet bij de verkiezingen voor het Europees Parlement. Net als bij ons zijn de sociaal-democraten in de rest van Europa (met uitzondering van Griekenland) de grote verliezers....

Het is te eenvoudig om het sociaal-democratische debacle te verklaren uit het dragen van regeringsverantwoordelijkheid in crisistijd. Ook de Franse en de Italiaanse socialisten in de oppositie kregen harde klappen. Omgekeerd wisten christen-democratische en conservatieve regeringspartijen zich over het algemeen goed te handhaven. Leiders als de Franse premier Sarkozy en bondskanselier Merkel van Duitsland weten veel beter van het gewijzigde politieke klimaat te profiteren dan de sociaal-democraten.

In het huidige, sterk onder invloed van de kredietcrisis staande klimaat zijn neoliberalisme en marktfundamentalisme uit de gratie geraakt. In de Verenigde Staten gaf dat de progressieve Democraten van Obama de wind in de zeilen. Sociaal-democraten als Brown en Bos hoopten in Europa de Obama-bonus te incasseren, maar die ging aan hun neus voorbij. Sarkozy, die dit weekend zij aan zij stond met de Amerikaanse president bij de herdenking van D-Day, is in Europa de voornaamste vertolker van het nieuwe interventionisme.

Premier Berlusconi deed eveneens goede zaken in de Italiaanse stemlokalen. Andere populistische partijen boekten eveneens winst: Wilders in Nederland, Dedecker in België, de FPÖ van wijlen Haider in Oostenrijk. De gevestigde extreem-rechtse partijen in België (Vlaams Belang) en in Frankrijk (Front National) verloren daarentegen.

Bij elkaar opgeteld blijkt de Europese Volkspartij de winnaar van deze Europese verkiezingen: de christen-democraten vergroten hun voorsprong op de socialistische fractie met honderd zetels. Net als in Nederland verloren de liberalen en boekten de Groenen lichte winst.

Ons land heeft ook de toon gezet als het gaat om het enthousiasme van de kiezer voor het Europese project. Dat blijkt ook in de andere 26 landen van de Unie weer minder dan bij de vorige verkiezingen. Nooit was de opkomst (43 procent) zo laag als gisteren.

En dat terwijl het Europees parlement de afgelopen jaren steeds meer te vertellen kreeg. Het zelfbewustzijn nam daardoor toe. Zo verzette het parlement zich met succes tegen de voordracht van een homovijandige kandidaat uit Italië voor de Europese commissie.

Maar de christen-democraat Van de Camp sloeg zondagavond de spijker op zijn kop: het Europees Parlement is te veel afwezig geweest in de debatten. Het is te technocratisch en te weinig politiek geprofileerd. De verschillen binnen de grote fracties zijn vaak groter dan tussen de fracties.

Tot de verbeelding sprekende persoonlijkheden zijn er nauwelijks; de groene leider Daniel Cohn-Bendit is de succesvolle uitzondering op deze regel. Voor het overige blijft Straatsburg het domein van politieke pensionado’s én van jong talent dat zich warmloopt voor het échte werk, in de nationale politiek.

Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden