Links kansloos in tweede ronde

De kleine linkse partijen van Frankrijk zijn al vóór de tweede verkiezingsronde uitgeteld. Ook de socialisten krijgen daar een tik van mee....

Vrijwel zeker zal de eenheidspartij UMP van president Jacques Chirac zondag een eclatante overwinning behalen bij de Franse parlementsverkiezingen. Met name de kleine linkse partijen hebben tijdens de eerste verkiezingsronde, op 9 juni, een flink pak slaag gekregen. Van enig links herstel is in de peilingen sindsdien geen sprake.

Op grond van de uitslagen in de eerste ronde en een peiling in het dagblad Le Figaro van gisteren, mag Chiracs UMP (Union pour la Majorité Présidentielle) rekenen op ongeveer 400 van de in totaal 577 zetels in de Assemblée Nationale. De socialisten, die tot nu toe goed zijn voor 248 zetels, zullen terugzakken tot 115 à 145 zetels. Die terugval is de Parti Socialiste zelf niet aan te rekenen. De PS heeft zich ten opzichte van de laatste verkiezingen (in 1997) goed staande gehouden.

De communisten en de Groenen zijn daarentegen vorige week gehalveerd. De PCF, die nu over 35 zetels beschikt, mag zijn handen dichtknijpen als hij de helft daarvan overhoudt. Worden het minder dan twintig zetels, dan mogen de communisten, die ooit de grootste partij van Frankrijk waren, zich niet langer een 'parlementaire groep' noemen. Dat betekent het verlies van subsidies en privileges.

Het decimeren van PCF en Groenen heeft wel degelijk ook gevolgen voor de socialisten. Steun van kiezers uit die hoek in de tweede ronde zal te verwaarlozen zijn. Met grote consequenties voor het aantal socialistische zetels in de Assemblée.

Socialistische partijbaronnen als Dominique Strauss-Kahn of Laurent Fabius riepen de afgelopen dagen om het hardst voor de televisie 'dat het nog kan'. Als de kiezers, die tijdens de eerste ronde massaal zijn weggebleven (36 procent kwam niet stemmen), zich zondag alsnog van hun burgerplicht kwijten. Maar daar ziet het niet naar uit.

De directeur van peilingbureau Ipsos, Pierre Giacometti, bespeurde afgelopen week bij de kiezers geen bijzondere dynamiek. De grote demonstraties van 1 mei tegen Jean-Marie Le Pen en de 'republikeinse' stem op president Chirac daarna lijken vergeten.

Ook de kandidaten van het extreem-rechtse Front National zullen de partij van Chirac weinig dwars kunnen zitten. Het Front haalde zondag minder dan 12 procent, en zal morgen slechts in 37 districten mogen meedoen aan de tweede ronde. Een heel andere situatie dan in 1997, toen het FN verder mocht in 132 districten. Daarvan waren er 76 zogenoemde 'driehoeken' waarin een linkse, een rechtse én de FN-kandidaat om de zetel streden. Met als gevolg dat de linkse kandidaat vaak won, omdat de rechtse stemmen moesten worden gedeeld.

Bij de presidentsverkiezingen gingen de meeste proteststemmen naar Le Pen en trotskistisch links (Laguiller, Besancenot). Ditmaal bleven de ontevredenen thuis omdat de Franse parlementsverkiezingen per district worden uitgevochten, en niet tussen landelijke lijsten met landelijk aansprekende namen. Veel FN-kiezers besloten ditmaal op de plaatselijke kandidaat van 'fatsoenlijk' rechts te stemmen.

Ipsos-directeur Giacometti vermoedt dat in FN-kring een aanzienlijk grotere hekel wordt gekoesterd aan Jacques Chirac dan aan zijn parlementsleden.

De belangrijkste tendens is echter dat de Fransen het verkiezingscircus beu zijn. Morgen moeten ze voor de vierde keer in twee maanden naar de stembus. Het verkiezingsstelsel van het stemmen in twee rondes is al een moeilijk te bevatten Franse uitzondering. Dit ritueel tweemaal achtereen voltrekken is de bevolking tarten.

'We zijn nu aan het eind van een electoraal proces gekomen', aldus Giacometti, 'en het volk wil nu wel weer eens iets anders. Het getob van het Franse voetbalelftal heeft heel wat meer aandacht getrokken dan de verkiezingscampagne.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden