Links in Frankrijk is nu op alle politieke niveaus aan de macht

De Assemblée Nationale, de Franse Tweede Kamer, is vanaf vandaag rood gekleurd. De Parti Socialiste haalde meer dan de helft van de 577 zetels. Samen met milieupartij EELV en het Front de Gauche van Jean-Luc Mélenchon krijgen de socialisten ongeveer 350 zetels. Links domineert daarmee alle politieke niveaus: regering, senaat, assemblée, regio's, departementen, kantons en steden.

Uitgelaten leden van de jongerenbeweging van de Parti Socialiste bij het hoofdkwartier in Parijs.Beeld afp

De opkomst was 56 procent, een laagterecord sinds de oorlog. De Fransen moesten, inclusief de presidentsverkiezingen, in twee maanden vier maal naar de stembus. De uitslag is een duidelijke steunbetuiging aan president François Hollande. 'Steun, maar weinig enthousiasme', zei ex-minister Alain Juppé, doelend op de lage opkomst.

Het extreem-rechtse Front national krijgt minstens twee parlementariërs. De 22-jarige rechtenstudent Marion Maréchal-Le Pen, kleindochter van de oprichter van de partij, wordt de benjamin van de Assemblée. Ook Gilbert Collard, een rumoerige advocaat met grote klanten, komt in het parlement. Partijleidster Marine Le Pen verloor nipt in Hénin-Beaumont. Ze kreeg er 49,9 procent van de stemmen. Een hertelling van de stemmen wordt geweigerd.

Voor Ségolène Royal, een half jaar geleden kansloos bij de socialistische voorverkiezingen, liepen de verkiezingen uit op een debacle. Ze werd het slachtoffer van een linkse dissident in la Rochelle en een jaloerse oprisping van Valérie Trierweiler, de nieuwe mevrouw Hollande. Haar nederlaag weet ze aan 'verraad door rechts'. Royal loopt nu het voorzitterschap van het parlement mis.

François Bayrou, die vijf jaar geleden nog op voet van gelijkheid om het presidentschap streed met Royal en Nicolas Sarkozy, raakt zijn parlementszetel kwijt.

Verliezers
Bayrou, de man van het politieke midden, legde het in zijn kieskring in de Pyreneeën af tegen de socialistische kandidaat. 'Ik heb de slag verloren maar het uur van de waarheid komt', zei hij. Zijn partij, MoDem, houdt twee zetels.

Een andere opmerkelijke verliezer is Nadine Morano. Ze verwierf als minister onder Sarkozy faam met ongenuanceerde uitspraken. Na de eerste ronde deed ze een dringend beroep op de FN-stemmers, met wie ze veel waarden gemeen zei te hebben. Ze beschadigde zich nog meer door gretig in te gaan op een telefonade van een radiokomiek die zich uitgaf voor Louis Aliot, vicepresident van het Front national, en zei dat hij graag wilde samenwerken.

Meer dan ooit zijn het in het parlement de PS en de UMP, de grote partijen, die de dienst uitmaken. De kleine formaties op links en rechts zijn niet sterk genoeg om op eigen kracht een groep parlementariërs bijeen te brengen. Ze zijn dus afhankelijk van afspraken met de grote machtsblokken. Voor een zelfstandige groep, die bijvoorbeeld vertegenwoordigd is in commissies, zijn vijftien parlementariërs nodig. Dat aantal haalt geen van de kleinere partijen.

De Franse kieskringen hebben feodale trekken. Ze doen dienst als uitvalsbasis voor politici, die vanuit hun fief (letterlijk: bolwerk) hun politieke overleven garanderen en proberen bij de centrale macht in de buurt te komen. Het is een tactiek die ook Mitterrand, Chirac, Sarkozy en Hollande hebben gehanteerd. Stemmen worden vaak met allerlei wederdiensten en gunsten gecompenseerd; cliëntelisme is gangbaar. Voor Jack Lang, ex-minister Michèle Aliot-Marie en Claude Guéant, voormalig adviseur van Sarkozy, betekent hun nederlaag het einde van hun zichtbaarheid als politicus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden