Links Frankrijk weigert zich te bezinnen over Mei '68

Daniel Cohn-Bendit ontkent ooit pedofiele neigingen te hebben gehad. Maar de affaire rondom 'Dany' maakt bij links-libertair Frankrijk veel vragen los over hun seksuele revolutie: Mei '68....

'Wat blijft er nog over van de seksuele revolutie van Mei '68?' Zo kopte het dagblad Le Monde gisteren paginabreed. Twijfel heeft links-libertair Frankrijk bij de keel gegrepen, sinds een controverse is losgebarsten over zijn lievelingszoon: Daniel Cohn-Bendit.

De 'affaire Cohn-Bendit of het proces tegen Mei '68' (Libération) begon als een storm in een glas water. In het kielzog van haar haatcampagne tegen de Duitse minister Joschka Fischer, had de dochter van wijlen RAF-terroriste Ulrike Meinhof ook voor het Franse totem van 1968 nog een potje op het vuur.

Daniel Cohn-Bendit had in 1975 in z'n boek Le grand bazar beschreven hoe 'het me wel overkwam dat sommige kinderen mijn gulp openritsten en me begonnen te aaien. Ik vroeg ze, waarom gaan jullie niet met elkaar spelen? Waarom kies je mij uit, en niet een kind van je eigen leeftijd? Maar als ze aanhielden heb ik ze toch aangehaald.'

Het fragment waarmee dochter Meinhof de boer opging, werd in Frankrijk opgepikt door het weekblad l'Express in een zogeheten 'dossier Omerta'. Cohn-Bendit ontkende ooit pedofiele neigingen te hebben gehad. Wel provocatieve neigingen, waarvan deze regels de neerslag waren. Hij had er spijt van ooit zo'n 'onleesbare, slecht geschreven' tekst te hebben geproduceerd. Maar 'zonder me te willen rechtvaardigen, het hoorde bij het debat van die tijd.'

Anders dan vriend Joschka Fischer, die in Duitsland vastliep in een mogelijke meineed, was er bij Cohn-Bendit geen sprake van politiek-juridische complicaties. De zaak leek met een sisser af te lopen.

Maar zo ging het niet. Vooral omdat Frankrijk momenteel geplaagd wordt door een aanhoudende reeks van zedenzaken, de een nog afstotelijker dan de ander. Gisteren nog moest de Franse minister van Justitie toegeven dat de derde macht hopeloos heeft gefaald. In de jaren zeventig had een inwoner van de stad Auxerre zeven meisjes verkracht en vervolgens laten verdwijnen. Tot voor kort had er geen haan naar gekraaid. De ouders van 'les disparues de la Yonne' demonstreerden donderdag met de foto's van hun verdwenen dierbaren.

Bovendien diende deze week de zaak van twee 27-jarige meisjes tegen een priester die hen dertien jaar geleden had verkracht. De zoveelste van dit kaliber. De woordvoerder van het Franse episcopaat heeft recentelijk toegegeven dat er 'een dertigtal' onderzoeken lopen tegen geestelijken die zich aan minderjarigen hebben vergrepen. Verschillende bisschoppen moeten zich voor de rechter verantwoorden omdat ze wisten van de aberraties van hun kapelaans, maar hun mond hielden.

Tegen deze macabere achtergrond werd het fragment uit Cohn-Bendits oude doos plotseling aanmerkelijk minder onschuldig. Mediagevoelig als hij is, voelde 'Dany' dat als eerste aan. Hij verscheen éénmaal op televisie, niet als gebruikelijk kwinkslagvaardig maar vermoeid en defensief. De presentator van het (rechtse) TF1-journaal vroeg of hij van plan was af te treden als Europarlementariër. 'Waarom?' was Cohn-Bendits wedervraag. De affaire greep hem dermate aan dat hij alle afspraken afzegde voor de campagne van de Groenen (les Verts) in verband met de gemeenteraadsverkiezingen. Hij heeft zich tijdelijk in Frankfurt teruggetrokken.

'We moeten stoppen met het op de man spelen', zei Cohn-Bendit met nadruk voor het TF1-journaal. Maar met de rechtse vuile tackels is het eigenlijk wel meegevallen. Veel meer springen tot dus ver de activiteiten van de hulptroepen van Mei '68 in het oog. Iedereen is gemobiliseerd om de revolutionaire erfenis van toen te sauveren. Serge July, hoofdredacteur van Libération, schreef dat deze zaak voor de zoveelste keer bewijst 'dat de haat tegen Mei nooit is verdwenen, en dat die de verhoudingen uit het oog verliest'.

Steunmanifesten per e-mail worden integraal afgedrukt, historici leggen uit hoe het boek van Dany in zijn tijd moet worden gezien. 'Men moet niet vergeten hoezeer de samenleving van de jaren zeventig nog geblokkeerd was', aldus een van hen, Michelle Perrot, gespecialiseerd in vrouwengeschiedenis.

Fransen, zo blijkt uit opinie-onderzoek, vinden Mei '68 nog altijd een grote gebeurtenis. Belangrijker dan de Eerste Wereldoorlog of de dekolonisatie van Algerije. Maar tussen de regels over de mooie erfenis door sluipt nu toch de twijfel. In de vijf thema-pagina's die Libération aan de zaak wijdde, staat ook hoe de krant het in de jaren zeventig opnam tegen de rechter die een man wegens pedofilie veroordeelde. De vrijgevochten krant had het toen - in positieve zin - over het 'pedofiele avontuur'; de rechter vertegenwoordigde 'de campagne van de morele orde'.

Er was het verslag over een zedenzaak die in 1977 speelde. Drie mannen werden tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens seks met minderjarigen. Er kwam - vanzelf - een manifest tegen het vonnis, getekend door onder meer de huidige ministers Bernard Kouchner (Volksgezondheid) en Jack Lang (Onderwijs). Ook de bekende schrijver en oer-achtenzestiger Philippe Sollers tekende. Nu zegt Sollers: 'Er waren zoveel petities. We tekenden bijna alles automatisch.'

Daar volgt niet uit dat de achtenzestigers nu in de rij staan om toe te geven dat ze destijds nogal in de war waren. In tegendeel. Bekeerlingen tot de 'morele orde' zijn met een lampje te zoeken. Of het moest Daniel Cohn-Bendit zelf zijn, die heeft toegegeven dat het Mei-beginsel 'verboden te verbieden' achteraf beschouwd een belachelijke kreet was.

Meer kenmerkend is echter het standpunt van Libération-hoofdredacteur Serge July. Er zijn 'stommiteiten' uitgehaald en geschreven, erkent hij. 'Maar er is geen enkele reden om Mei '68 te offeren. Er is geen enkele revolutie, hetzij cultureel of anders, die uitsluitend is opgebouwd uit een groot glashelder blok deugdzaamheid.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden