Links en rechts hebben afgedaan

Wat betekent het nog om links te zijn? Over die vraag wordt druk gedebatteerd op Forum Online, het discussiegedeelte op de website van de Volkskrant....

Die laatste vraag wordt door deelnemer S. van Staveren op niet mis te verstane wijze beantwoord: 'Als er één les is die Pim Fortuyn ons heeft geleerd, is het dat de tijd van ideologisch denken voorbij is. De samenleving is te complex geworden en heeft behoefte aan simpele, duidelijke en snel werkende oplossingen.' Ellen Schijve repliceert: 'Geen ideologie is geen optie. De samenleving is te complex voor veel snelle oplossingen.'

Op het forum ontspint zich een discussie die voorlopig beslecht is door Cees Klumper: 'Voor sommige onderwerpen is een pragmatische aanpak de beste. Voor andere onderwerpen bestaan verschillende ideologisch-gemotiveerde standpunten, die terug te voeren zijn op de standaard classificaties van links/rechts. Het zou goed zijn als iedereen dat zou (h)erkennen.'

Voor de meeste discussiedeelnemers zijn de begrippen links en rechts nog springlevend. Maar over de betekenis lopen de meningen uiteen. 'Links is voeding voor iedereen. Links is onderwijs voor iedereen. Links is arbeid voor iedereen. Links is zorg voor iedereen. Links is natuur voor iedereen. Links is cultuur voor iedereen. Links is respect voor iedereen. Links is liefde voor iedereen,' doet M. van Oortmerssen een poging.

Dat is Xaviera Reynhout te makkelijk: 'Dat is niet voorbehouden aan links. Vertelt u mij eens welke niet-linkse partij hier nu tegen zou zijn? Het gaat om de manier waarop we de dingen die u noemt regelen. U bent kennelijk van mening dat de overheid verantwoordelijk is voor onze voeding, ons onderwijs, onze zorg, onze natuur, onze dagelijkse portie cultuur, het feit dat we aardig moeten zijn voor elkaar. Daarom noemt u zichzelf links.'

'Ik heb ''rechts'' gestemd, ik ben van mening dat de overheid voor een kader moet zorgen waarbinnen mensen zelf ervoor zorgen dat zij werken, zodat zij voeding kunnen kopen (naar eigen inzicht), zodat er geld voor zorg vrijkomt, waardoor er iemand kan zijn om zorg te verlenen, een kader waarbinnen ondernemende mensen zich bezighouden met cultuur. Ik ben zeer sociaal, maar wat u links en dus sociaal noemt, vind ik asociaal: Ieder voor zich en de staat voor allen!'

Reynhout krijgt bijval. 'Iedereen die niet op links stemt is a-sociaal en egoïstisch, de arrogantie van die gedachtegang is stuitend. Sociaal gevoel bezit ieder weldenkend mens, het is a-sociaal dat links Nederland het alleenrecht claimt op sociaal gevoel,' vat G. van de Vlies de kritiek van veel discussianten samen. Wie de bijdragen leest, begrijpt de verkiezingsuitslag beter. De ergernis over het opgeheven vingertje van links ('Ze zijn overtuigd van hun gelijk', schrijft Alice Tromm) vertaalt zich meteen naar de politieke partijen. Maar ook rechts krijgt ervan langs.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden