nieuws

LinkedIn censureert Nederlandse hoogleraar en ziekenhuisdirecteur

Met anderen discussiëren over het coronabeleid? Niet op LinkedIn, zo blijkt. Het platform dat bekendstaat als plek waar op niveau met elkaar gedebatteerd kan worden, verwijdert berichten als nooit tevoren. Er heerst veel onduidelijkheid over de nieuwe richtlijnen: ‘Het is nu simpelweg: computer says no.

null Beeld ANP
Beeld ANP

‘Mooi stuk van een denker des vaderlands’, schreef de Nijmeegse hoogleraar Ira Helsloot vorig weekend in een post op het professionele netwerk LinkedIn. Hij linkte door naar het artikel ‘Is covid-19 een hype?’ Dat artikel, van filosoof René ten Bos, verscheen een maand geleden al in een medisch vakblad. Het leek Helsloot alsnog een interessant onderwerp voor een discussie onder zijn volgers.

Ruim 18 duizend mensen hadden zijn bijdrage gelezen en er waren al tientallen reacties achtergelaten, toen LinkedIn na drie dagen plotseling besloot Helsloots post te verwijderen. ‘In strijd met onze professionele communityrichtlijnen’, stond in de mail die hij ontving. Hij maakte bezwaar: zijn post was niet beledigend, niet racistisch, noch opruiend, ‘gewoon een onschuldig, beleefd bericht’. Het kon lang gaan duren, kreeg hij te horen, want ze hadden veel bezwaarschriften te verwerken.

null Beeld LinkedIn
Beeld LinkedIn

Met anderen discussiëren over het coronabeleid? Dat gaat niet zomaar op LinkedIn. Terwijl dat platform, veel meer dan Twitter of Facebook, bekendstaat als een plek waar op niveau wordt gedebatteerd. 

Helsloot is lang niet de enige wiens bijdrage werd verwijderd. Het overkwam deze week ook Maurice van den Bosch, voorzitter van de raad van bestuur van het OLVG-ziekenhuis, die op LinkedIn opriep tot discussie over de avondklok. Zijn boodschap: laten we met een bredere blik naar de crisis kijken en ook de impact op jongeren, ouderen, het bedrijfsleven en de cultuursector meewegen. 

Bij LinkedIn vonden ze het te ver gaan: ‘Dit is een professionele community waar we elkaar met respect behandelen’, luidde de uitleg. ‘Je integriteit wordt in twijfel getrokken en dat is als bestuurder en als wetenschapper je hoogste goed’, reageerde Van den Bosch in Het Parool. 

Van ondernemer en schrijver Hans van Tellingen werden de afgelopen maand al twee posts verwijderd. Een ervan was een opiniestuk dat al in Elsevier had gestaan en waarin hij zich afvroeg of politici misschien ook salaris konden inleveren (‘dan doen we het wél samen’). ‘Ik vraag me soms af of de coronamaatregelen niet disproportioneel zijn en daar schrijf ik dan over’, zegt hij. 

Misinformatie, oordeelde LinkedIn. Ook de bijdragen van technisch schrijver Sjors Niesten, die met licht sarcastische ondertoon onder meer de mondkapjesplicht bekritiseerde, konden niet op goedkeuring van het platform rekenen.

De mededeling die Hans van Tellingen kreeg Beeld LinkedIn
De mededeling die Hans van Tellingen kreegBeeld LinkedIn

Allemaal benadrukken ze dat ze beslist geen complotdenker zijn en geen virusontkenner. Van Tellingen: ‘Ik wil een helder onderbouwd tegengeluid laten horen, maar wel binnen de lijntjes.’ 

Niesten vroeg bij LinkedIn na wat de reden was van de verwijdering van zijn post: ‘Ik denk dat ik binnen de regels opereer, dus ik wil weten wat ik fout heb gedaan. Was het de woordkeus, de inhoud, de link die ik toevoegde naar de website Ademvrij?’ Een uitleg heeft hij nooit gekregen en daar is hij nog steeds verbolgen over. ‘Het is nu simpelweg: computer says no.’

Aangescherpt

Vanwege privacyredenen kan LinkedIn niet ingaan op deze specifieke details. Verkeerde informatie wordt altijd verwijderd, aldus een woordvoerder. Het sociale netwerk wil niet zeggen hoeveel Nederlands sprekende mensen zich precies met dit proces bezighouden. Net als bij bijvoorbeeld Facebook vinden veel beoordelingen geheel geautomatiseerd plaats, zonder dat er een mens aan te pas komt. 

Wel zegt de woordvoerder dat het netwerk zijn richtlijnen het afgelopen voorjaar heeft aangescherpt voor berichten die met covid-19 te maken hebben: ‘Daarin staat ook expliciet dat leden geen inhoud mogen delen die rechtstreeks ingaat tegen de richtlijnen van de toonaangevende wereldwijde gezondheidsorganisaties.’

Het wekt verbazing bij de gedupeerden. ‘Juist door nette, onderbouwd kritische artikelen ontstaat dialoog’, zegt Van Tellingen, die als bron wetenschappelijke  studies uit vakbladen opvoert, of stukken van het RIVM. 

Zorgelijk

Hoogleraar Ira Helsloot noemt het een principiële kwestie: ‘Wat is goed en wat is kwaad? Veel wetenschappelijke literatuur pleit voor een totaal ander coronabeleid dan het beleid dat Nederland momenteel voert. Het is van belang dat we daar kritiek op kunnen blijven geven zonder meteen van de digitale snelweg te worden gegooid. Het doel van sociale media is toch dat burgers dingen met elkaar kunnen bespreken? Als er onzin staat, corrigeren we elkaar.’ hij vindt het zorgelijk dat een commerciële partij gaat bepalen wat wel en niet gezegd mag worden en tegengeluiden kan weren. ‘Dat is aan de rechter.’

Christiaan Alberdingk Thijm, gespecialiseerd in informatie- en privacyrecht, erkent dat social media tegenwoordig in een lastige positie zitten: ‘Ze moeten iets doen, maar ook weer niet te veel’. Dat iets doen is: zorgen dat er geen meningen worden verspreid die schadelijk zijn. Bijvoorbeeld omdat ze aanzetten tot geweld of discriminatie.

Hij noemt de positie van LinkedIn opvallend. Het medium, eigendom van Microsoft, ontspringt tot nu toe de dans en krijgt lang niet zoveel kritiek als Twitter of Facebook. Maar ondertussen grijpt het wel stevig in. Zo werd eerder al het account van Maurice de Hond tijdelijk afgesloten.

Over-blocking

Social media doen momenteel aan wat de jurist ‘over-blocking noemt: ze verwijderen te gemakkelijk en te veel: ‘Bij LinkedIn staan de geautomatiseerde systemen duidelijk te scherp afgesteld.’ Het gevaar daarvan is groot, stelt Alberdingk Thijm. ‘Platforms als LinkedIn, Facebook of Twitter zijn ongelooflijk belangrijk voor het openbare debat.’ Ook afwijkende meningen horen daarbij: ‘Het gaat in dit geval niet om het verspreiden van complottheorieën, maar om legitieme vragen die er leven. Nu we opgesloten zitten in onze huizen, vindt die broodnodige discussie vooral online plaats.’

LinkedIn en consorten zijn volgens hem een belangrijke motor voor de vrijheid van meningsuiting. ‘Daar komt verantwoordelijkheid bij kijken. In dit geval: ze mogen het vrije debat niet beknotten, iets wat ze nu wel doen. Het idee lijkt vooral: we halen voor de zekerheid veel weg en als mensen gaan piepen, zetten we het weer terug.’

Dat het niet altijd goed gaat, geeft LinkedIn ook toe: ‘Daarom bieden we de mogelijkheid om in beroep te gaan en zullen we er altijd een tweede blik op werpen als daarom wordt gevraagd’, aldus een woordvoerder. Maar dat is slechts deels een pleister op de wonde, vindt Alberdingk Thijm. ‘De volgende keer denk je wel twee keer na voordat je er weer iets op zet waar problemen mee kunnen komen.’ 

Waterbedeffect

Maar het effect reikt verder dan louter zelfcensuur. Zo dwarsboomde LinkedIn een wetenschappelijke discussie over de PCR-test door de initiatiefnemer van het platform te verwijderen, waarna die discussie elders, onder meer bij Café Weltschmerz, onweersproken verder ging. 

Het ‘waterbedeffect’, noemde Richard Rogers, hoogleraar nieuwe media aan de Universiteit van Amsterdam, dat onlangs in de VolkskrantOp de alternatieve platforms kunnen mensen elkaars denkbeelden ongefilterd verder versterken. ‘Dat politiseert de samenleving verder en maakt de sfeer op internet alleen maar giftiger.’ 

Helsloot, hoogleraar besturen van veiligheid aan de Radboud Universiteit, kreeg steun van rector magnificus Han van Krieken, die zich in een artikel in universiteitsblad Vox met de zaak bemoeide. Toen was het snel geregeld. Helsloot: ‘Ik kreeg na twee uur een mail: ze hadden er bij LinkedIn nog eens naar gekeken en er bleek niets aan de hand, met excuses voor het ongemak.’ 

Ook de post van OLVG-bestuursvoorzitter Maurice van den Bosch werd teruggeplaatst, na oplopende kritiek van onder anderen bestuursvoorzitter Joep de Groot van zorgverzekeraar CZ. ‘Deze rare tijd vereist wijsheid, moed en daadkracht’, schreef hij op LinkedIn. ‘Dat begint met het stellen van vragen.’

De meest hilarische ingreep betrof onlangs een post van een consultant die, zonder verder commentaar, de tekst van de bijsluiter van het Pfizer-vaccin op LinkedIn plaatste. In strijd met de richtlijnen, stond er in grote rode letters onder. Ze tekende bezwaar aan, met succes: de bijsluiter is weer te lezen.

null Beeld LinkedIn
Beeld LinkedIn

VERDER LEZEN:

Verbannen van Twitter en Facebook? Op Bitchute mag je wél alles zeggen.

Gaan de machtige techbedrijven bepalen wie er onder censuur komt te staan?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden